Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News

Cả làng hối hả đi cứu na

Thôn Báu, xã Thái Niên là vựa na trồng trên đất bãi bồi lớn nhất huyện Bảo Thắng. Thôn có khoảng 25 ha, hơn nửa số đó đã đến tuổi cho thu hoạch. Đợt lũ lịch sử vừa qua nhấn chìm toàn bộ diện tích na trồng trên đất bãi bồi trong 4 ngày, nước lên cao đến mức cây na 15 - 20 năm tuổi vẫn bị ngập không thấy ngọn. Chờ con nước rút, đất phù sa mới bồi se, nứt như bát men rạn thì người trồng na thôn Báu đua nhau ra bãi bồi đào, khơi đất ở gốc để na thoát nguy cơ thối rễ.

IMG_6138.JPG
Thôn Báu huy động tối đa nhân công đi cứu na trồng trên đất bãi bồi ven sông.

Để đến được một trong những vạt na trên bãi bồi ven sông Hồng, chúng tôi phải bỏ giày, dép, xắn quần quá gối lội qua một sình đầy những bùn đất phù sa mới bồi lắng.

Vạt na giờ đây mang một màu chủ đạo là nâu đất, đất phù sa bám trên lá, cành, thân na, mặt đất phù sa phủ dày dưới gốc, khu vườn như sân bê tông trơn nhẵn, chờ nắng lên là chằng chịt những kẽ nứt.

IMG_5959.JPG
Để tới bãi na phải vượt qua đoạn sình lầy phù sa mới bồi đắp.

Sau mưa lũ, cuối giờ chiều mà nắng tháng 8 vẫn bỏng rát da thịt, nắng chiếu như kim châm trên cánh tay để trần và trong cái chảo lửa ấy, không khí làm việc của người nông dân vẫn hết sức khẩn trương.

IMG_6110.JPG
Một vạt na người trồng không kịp bới gốc mà cắt toàn bộ cành với hy vọng na còn sống.

Vạt na nơi chúng tôi đứng có khoảng 10 người đang dùng cuốc, xẻng hì hục đào bới đất phù sa dưới gốc. Đất phù sa chưa khô hẳn nên quện đặc, dính sít vào mặt cuốc, xẻng như keo bẫy chuột. Không hề dễ dàng cho người nông dân nhấc cuốc lên để bổ nhát tiếp theo.

IMG_6015.JPG
Bà Trần Thị Nơi có 4 sào na, 2 lao động làm việc quần quật từ sáng đến tối trong 3 ngày liên tục nhưng mới bới gốc được hơn nửa diện tích.

Để thêm vài bữa đất se, khô tơi, việc đào bới dễ hơn nhưng khi ấy việc cứu na không còn nhiều tác dụng. Ông Vi Quốc Thái, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thái Niên lúc này đang có mặt ở vườn na, bảo: "Cây na vốn không ưa nước, lại bị ngâm trong lũ 4 ngày, nước rút lại chờ mấy ngày đất se thì đã muộn. Nếu không kịp thời bới gốc, na bị nghẹt rễ, chậm lớn hoặc có thể lập tức héo rồi chết khô".

IMG_6104.JPG
Chủ tịch Hội Nông dân xã Thái Niên - ông Vi Quốc Thái (bên trái ảnh) hướng dẫn người dân cắt tỉa cành na đúng cách để cây hạn chế thoát hơi nước và quang hợp dưới nắng gắt.

Ông Thái dẫn chúng tôi đi xem một vài cây bắt đầu có hiện tượng rũ lá, cành mềm và gục xuống dù đã được người trồng na bới gốc cách đó 2 ngày.

Cây như thế này là vô phương rồi, không thể cứu được nữa.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Thái Niên Vi Quốc Thái nói

Trên bãi bồi ven sông, bà Trần Thị Nơ kể, gia đình có 4 sào na. 2 lao động làm việc quần quật từ sáng đến tối trong 3 ngày liên tục nhưng mới bới gốc được hơn nửa diện tích. Con gái bà Nơ, chị Dương Thị Kiều Oanh có 13 sào na cũng gặp khó khăn bởi việc mướn người, đổi công dường như là không thể, kỹ thuật chăm sóc na không phải ai cũng thạo và trong thôn nhà nào nhà nấy đang tập trung cứu na của gia đình mình.

IMG_6042.JPG
Chị Dương Thị Kiều Oanh cố sức bới đất phù sa cho một cây na mới trồng dặm.

Trưởng thôn Đỗ Văn Kiện có diện tích na lớn thứ 2 của thôn (18 sào), tất cả đều bị ngập nước và phù sa bồi đắp trong đợt lũ vừa qua, có chỗ đất bồi tới 50 cm nên việc khơi gốc càng thêm khó.

Cũng đành cầu trời, chứ công sức đâu mà làm xuể.

Ông Đỗ Văn Kiện, Trưởng thôn Báu

Khi được Chủ tịch Hội Nông dân xã gợi ý thôn nên có đề xuất Đảng ủy, UBND xã chỉ đạo lực lượng đoàn viên, thanh niên hỗ trợ nhân lực cho thôn cứu na thì ánh mắt ông Kiện chợt lóe lên những tia hy vọng.

IMG_6164.JPG
Ông Đỗ Văn Kiện, Trưởng thôn Báu có diện tích na đất bãi bị ngập nhiều nhất thôn.

Ngoài núi đá thì na rất hợp đất bãi bồi, nhất là đất bồi có pha cát như dải đất ven sông Hồng dọc thôn Báu. Ở thôn Báu, na phát triển, khép tán nhanh hơn, chất lượng quả cũng có nhiều ưu điểm.

Dưới tán na, bà con thường trồng xen canh đậu, lạc, cà tím. Cách làm này để chống cỏ dại và cây họ đậu với nốt sần trên rễ còn có tác dụng bổ sung khoáng chất, cải tạo đất bằng nguồn dinh dưỡng gốc hữu cơ.

IMG_5994.JPG
IMG_5989.JPG
Một cây na ra quả trái vụ trên đất bãi ở thôn Báu. Cây na tại đây cho quả đều, nếu không bị ảnh hưởng bởi lũ thì chỉ khoảng 1 tháng nữa sẽ cho thu hoạch.

Bình thường, triền na trồng trên bãi bồi ở thôn Báu xanh ngát, na đều tắp lự, rì rào, đu đưa trong gió sông Hồng mơn man. Thế rồi, hoàn lưu bão số 3 ập tới, nước sông Hồng dâng cao.

Các vị cao niên thôn Báu bảo nước dâng cao ngang con lũ lịch sử năm 1971. Lo lắng, thương na lắm nhưng bà con thôn Báu đành bất lực khoanh tay ngồi nhìn nước lũ lên và chờ nước rút, nước cạn rồi thì đua nhau ra đồng bãi cứu na.

IMG_5967.JPG
Một cây na đã được khới gốc nhưng lá vẫn héo úa, cành rũ xuống.

Khoảng 20 năm trước, đất bãi bồi ở thôn Báu chỉ trồng ngô. Khi phong trào bỏ na, trồng bưởi ở thôn Múc lân cận lên cao thì một vài hộ ở thôn Báu lấy giống na về trồng thử. Cây hợp đất, sau 3 - 4 năm na đã cho quả.

Ở thôn Báu, na trồng trên đất bãi ven sông có đặc trưng rõ là vỏ mỏng, màu quả khi chín trắng như vỏ trứng gà, na có vị ngọt sắc lịm, bởi thế mà giá bán luôn cao hơn na trồng nơi khác.

z5846858969957_978072cd5cf275f30cde3670dd63d322.jpg
Một cây na hiếm hoi trồng ở điểm cao nhất của bãi bồi không bị ảnh hưởng bởi lũ có quả sai trĩu cành.

Cây na dần dà được mở rộng diện tích. Thôn Báu có 108 hộ, quá nửa số hộ trồng na. Toàn thôn có tới 25 ha na. Đây cũng là vựa na chuyên canh trên bãi bồi lớn nhất huyện Bảo Thắng.

Na ở thôn Báu ít sâu bệnh hơn, nhất là bệnh liên quan đến bộ rễ bởi đặc điểm đất phù sa. Chế độ chăm sóc na cũng giản đơn, vòng đời dài tới mấy chục năm, cho nguồn thu hoạch khá và ổn định. Hiện na là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân ở thôn Báu.

z5846859008730_b5b2aecddf40f7be51903f0c75b30e85.jpg
Na thôn Báu có ưu điểm là khi chín chuyển màu trắng, vỏ mỏng, vị ngọt sắc.

Tiêu biểu như gia đình chị Dương Thị Kiều Oanh có vườn na dai vốn được “chấm điểm” ngon, mã đẹp nhất thôn, với 9 sào đến tuổi thu hoạch, vụ na năm 2024 thu được hơn 70 triệu đồng. Hoặc Trưởng thôn Đỗ Văn Kiện cũng có nguồn thu gần 100 triệu đồng trong vụ na vừa qua; gia đình anh Đào Xuân Thịnh - người trồng na nhiều nhất thôn Báu cũng có nguồn thu rất lớn.

Bà Trần Thị Nơ nhớ như in năm 2008 nước sông Hồng ngập tới bãi bồi nhưng chỉ nội một ngày. Sau lũ, một lượng phù sa lớn bổ sung khiến người trồng na đỡ khâu bón phân, na phát triển nhanh hơn.

IMG_6092.JPG
Một cây na giống mới (bà con thôn Báu gọi là na Đài Loan) trồng xen canh trên đất bãi bồi ven sông Hồng vẫn giữ nguyên màu xanh tốt dù qua lũ lớn. Người dân thôn Báu đang chờ đánh giá hiệu quả kinh tế để cơ cấu lại giống na trên địa bàn.

Lần này khác là nước ngập sâu và lâu, dù đang cố cứu bằng cách khơi, bới gốc nhưng na có sống được hay không thì cả thôn Báu đang trông chờ vào vận may. Dẫu sao người dân thôn Báu vẫn chung thủy với cây na và chiều ngược lại cây na cũng dường như yêu thương vùng đất này mới xanh tốt như vậy.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đoàn công tác Cục Nông nghiệp Nông thôn và Khoa học Kỹ thuật huyện Hà Khẩu làm việc tại Lào Cai

Đoàn công tác Cục Nông nghiệp Nông thôn và Khoa học Kỹ thuật huyện Hà Khẩu làm việc tại Lào Cai

Ngày 30/1, Đoàn công tác của Cục Nông nghiệp Nông thôn và Khoa học Kỹ thuật huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) do ông Dương Trung Hưng - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Nhân dân huyện làm Trưởng đoàn đã đến khảo sát, làm việc tại tỉnh Lào Cai. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai cùng đại diện các sở, ngành, địa phương liên quan tiếp và làm việc với đoàn.

Đòn bẩy thoát nghèo bền vững

Đòn bẩy thoát nghèo bền vững

Dù là xã đặc biệt khó khăn nhưng năm 2025 đánh dấu bước chuyển biến tích cực của Nậm Có, tỉnh Lào Cai về công tác giảm nghèo. Với phương châm "trao cần câu", "an cư lạc nghiệp" và tận dụng thế mạnh tài nguyên rừng, Nậm Có đang từng bước tạo ra đòn bẩy hiệu quả giúp người dân thoát nghèo bền vững.

Sức hút từ cam kết "24 giờ"

Sức hút từ cam kết "24 giờ"

Tại Lào Cai, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được trao tay chỉ sau một ngày doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Tốc độ xử lý hồ sơ “thần tốc” này chính là lợi thế cạnh tranh để địa phương tiếp tục thu hút vốn đầu tư lớn.

Mô hình trồng đào rừng - một mũi tên trúng nhiều đích

Mô hình trồng đào rừng - một mũi tên trúng nhiều đích

Mỗi độ xuân về, khi gió lạnh còn vương trên sườn núi, những cành đào rừng phơn phớt hồng lại theo bước thương lái xuôi về phố thị. Ít ai biết rằng, phía sau những cành đào mộc mạc ấy là cả một hành trình lao động bền bỉ của đồng bào vùng biên. Từ một loài cây mọc hoang trên đá núi, đào rừng hôm nay đã trở thành cây kinh tế chủ lực, giúp nhiều gia đình đổi đời, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất biên cương.

Hơn 2.700 hộ dân xã Mậu A được vay vốn tín dụng chính sách

Hơn 2.700 hộ dân xã Mậu A được vay vốn tín dụng chính sách

Năm 2025, hoạt động tín dụng chính sách xã hội trên địa bàn xã Mậu A tiếp tục phát huy hiệu quả, trở thành nguồn lực quan trọng hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, tạo việc làm, cải thiện đời sống, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Liên Sơn chuyển đổi cây trồng tạo đột phá cho nông nghiệp

Liên Sơn chuyển đổi cây trồng tạo đột phá cho nông nghiệp

Từ những ruộng lúa kém hiệu quả, thu nhập bấp bênh, người dân xã Liên Sơn đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất theo hướng hàng hóa. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nâng cao thu nhập.

Nuôi cá nước lạnh: Làm chủ sản xuất con giống

Nuôi cá nước lạnh: Làm chủ sản xuất con giống

Chủ động nguồn con giống đang trở thành “chìa khóa” quyết định sự phát triển bền vững của ngành cá nước lạnh Lào Cai. Trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, từng bước làm chủ con giống tại chỗ không chỉ giúp người nuôi ổn định sản xuất, giảm chi phí đầu vào mà còn tạo nền tảng để cá nước lạnh khẳng định vị thế trên “sân nhà”, từng bước mở rộng thị trường.

Vườn ươm vào vụ, sẵn sàng cây giống trồng rừng

Vườn ươm vào vụ, sẵn sàng cây giống trồng rừng

Bước vào vụ gieo ươm cao điểm, các cơ sở sản xuất cây giống lâm nghiệp trên địa bàn khu vực Bảo Yên đang tập trung chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, bảo đảm nguồn cây giống khỏe, đạt tiêu chuẩn xuất vườn, sẵn sàng phục vụ kế hoạch trồng rừng năm 2026.

fb yt zl tw