Việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp được xem là một trong những giải pháp chiến lược nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã, phường bảo đảm hợp lý, khoa học, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Vì vậy, ngay sau khi hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái thành tỉnh Lào Cai, Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Sở Nội vụ đã chủ động nghiên cứu, bám sát các chỉ đạo, định hướng của Trung ương để kịp thời tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện rà soát, sắp xếp và bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong toàn tỉnh một cách đồng bộ, công khai, dân chủ, dựa trên phẩm chất, năng lực và sở trường của từng cán bộ.
Đến nay, toàn tỉnh có 99 đơn vị hành chính cấp xã, phường với 4.326 cán bộ, công chức, viên chức. Hiện vẫn thiếu 333 biên chế cán bộ theo định biên được giao. Một số xã còn thiếu các chức danh quan trọng như ủy viên ủy ban kiểm tra đảng ủy, trưởng phòng kinh tế, trưởng phòng văn hóa - xã hội, phó giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công và các vị trí công chức địa chính - xây dựng, tài chính - kế toán, văn hóa - xã hội.
Việc bố trí công chức cũng chưa cân đối giữa các lĩnh vực. Có nơi, cán bộ trẻ, nhiệt tình nhưng chưa được đào tạo đúng chuyên ngành nên gặp khó trong xử lý công việc chuyên môn. Ngược lại, một số vị trí lại phải kiêm nhiệm phụ trách nhiều lĩnh vực, từ đất đai, xây dựng đến hộ tịch, từ văn hóa, công tác dân tộc - tôn giáo... làm ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân.
Xã Púng Luông là địa phương có diện tích lớn nhất nhì của tỉnh Lào Cai, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính rất cao. Sau hợp nhất, khối lượng công việc tăng gấp nhiều lần, trong khi một số vị trí cán bộ chủ chốt vẫn còn khuyết.
Đánh giá về công tác bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức của xã, đồng chí Phạm Tiến Lâm - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Púng Luông cho biết: Ngay sau khi thành lập, xã đã tổ chức sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp đảm bảo cơ cấu, số lượng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, việc bố trí cán bộ, công chức vẫn gặp nhiều khó khăn.
Cụ thể, xã được giao 69 biên chế (khối Đảng, MTTQ là 26; khối chính quyền là 43) nhưng thực tế mới chỉ có 62/69, còn thiếu 7 biên chế (khối Đảng, MTTQ thiếu 1 công chức ban xây dựng Đảng; khối chính quyền thiếu 6 công chức thuộc lĩnh vực quản lý tài nguyên - đất đai, kế hoạch - ngân sách, chuyên ngành kỹ thuật giao thông - xây dựng - thủy lợi, y tế, văn hóa, giáo dục, công nghệ - thông tin…).
Thiếu công chức, nhất là lĩnh vực địa chính - xây dựng, nên dẫn đến tình trạng “một người gánh việc của nhiều người” khiến việc giải quyết hồ sơ bị dồn ứ, công tác tham mưu xây dựng kế hoạch và các dự án phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông chưa kịp thời.
"Chính quyền địa phương đề nghị tỉnh sớm xem xét, tăng cường, biệt phái cán bộ có trình độ chuyên môn phù hợp cho xã” - đồng chí Phạm Tiến Lâm cho biết thêm.
Tương tự như Púng Luông, tại Minh Lương - xã vùng cao đặc biệt khó khăn, tình trạng thiếu cán bộ cũng đang diễn ra.
Theo đồng chí Đặng Xuân Phương - Bí thư Đảng ủy xã Minh Lương: Ngay sau khi xã được thành lập, công tác rà soát, đánh giá, kiện toàn đội ngũ cán bộ được thực hiện đúng theo các quy định hiện hành đảm bảo dân chủ, khách quan.
Tuy nhiên, dù đã tối ưu các phương án sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức để bộ máy của xã hoạt động hiệu lực, hiệu quả, nhưng nhiều khó khăn vẫn đang đặt ra. Cụ thể, xã Minh Lương hiện có 52 cán bộ, công chức (còn thiếu 6 cán bộ, công chức so với biên chế được giao là 58 biên chế).
Xã Minh Lương hiện còn thiếu các chức danh lãnh đạo quản lý, công chức tại các phòng, ban. Cả khối Đảng và khối chính quyền còn khuyết 8 vị trí lãnh đạo, đó là: chánh văn phòng đảng ủy, phó trưởng ban xây dựng Đảng, chánh văn phòng HĐND và UBND xã; phó chánh văn phòng HĐND và UBND xã; trưởng phòng kinh tế và phó trưởng phòng kinh tế; trưởng phòng văn hóa - xã hội và phó giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công.
“Địa bàn xã rộng, dân cư tại nhiều thôn, bản vùng cao cư trú thưa thớt, giao thông đi lại khó khăn. Việc thiếu cán bộ có chuyên môn đặc trách một số lĩnh vực trọng yếu đang đặt ra những khó khăn rất lớn trong công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội của địa phương. Xã Minh Lương rất mong tỉnh có giải pháp bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức cho bộ máy của xã để đảm bảo hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân tốt hơn” - đồng chí Đặng Xuân Phương cho biết thêm.
Còn tại xã biên giới Bản Lầu, mặc dù đội ngũ cán bộ, công chức của bộ máy cơ quan Đảng, chính quyền cấp xã đã được bố trí đủ cho các phòng, ban nhưng theo chia sẻ của Chủ tịch UBND xã Giang Trung Dũng, nhiều vị trí vẫn chưa có công chức được đào tạo đúng chuyên môn, như: lĩnh vực giáo dục, y tế, địa chính và chuyển đổi số… Điều này đang gây khó khăn cho công tác thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của chính quyền địa phương.
Những vấn đề đặt ra đối với bộ máy chính quyền cấp xã về công tác cán bộ không chỉ xảy ra ở một số địa phương nêu trên mà đây cũng chính là những khó khăn, “điểm nghẽn” cần tháo gỡ trong công tác bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy chính quyền ở nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh sau hợp nhất.
Bài Cuối: Khẩn trương tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn
Trình bày: Hữu Huỳnh
