Là một trong những đô thị trọng điểm của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, thành phố Lào Cai được định vị là hạt nhân phát triển không chỉ về kinh tế mà còn về chính trị, văn hóa, xã hội và giao thương, hướng tới xây dựng một trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam, các nước ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc.
Tiềm năng phát triển đô thị Lào Cai
Một ngày mới ở thành phố biên cương Lào Cai bắt đầu từ rất sớm với âm thanh náo nhiệt của những đoàn xe container làm thủ tục thông quan xuất - nhập khẩu; những đoàn khách du lịch xuống sân ga bước vào hành trình trải nghiệm, khám phá; những chuyến xe đưa đón công nhân đến các khu công nghiệp… Từ hoang tàn đổ nát, Lào Cai đang trở thành điểm đến của người dân khắp nơi bởi ai cũng nhìn thấy cơ hội phát triển cho mình ở một thành phố năng động, đầy tiềm năng và khát vọng.
Lào Cai nằm trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, trục giao thương quan trọng kết nối Trung Quốc với các nước ASEAN. Với các cửa khẩu quốc tế và hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, Lào Cai không chỉ là cửa ngõ xuất - nhập khẩu hàng hóa mà còn là điểm trung chuyển quan trọng trong chuỗi cung ứng của khu vực.
Hệ thống giao thông hiện đại bao gồm tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng chuẩn bị khởi công và các tuyến quốc lộ kết nối với các tỉnh lân cận đã tạo điều kiện thuận lợi cho Lào Cai phát triển kinh tế biên giới và logistics.
Lào Cai là cầu nối giữa Việt Nam và vùng Tây Nam Trung Quốc, khu vực có hơn 400 triệu dân và là một trung tâm kinh tế lớn. Thông qua Lào Cai, hàng hóa từ Việt Nam và các nước ASEAN có thể dễ dàng tiếp cận thị trường rộng lớn này. Khu Kinh tế cửa khẩu Lào Cai với các khu công nghiệp và khu logistics hiện đại đang trở thành điểm thu hút đầu tư lớn, góp phần tăng cường xuất - nhập khẩu và thúc đẩy giao thương quốc tế.
Không chỉ là trung tâm kinh tế, Lào Cai còn nổi tiếng với tiềm năng du lịch và văn hóa. Việc phát triển đô thị Lào Cai tập trung vào kinh tế và gắn liền với việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số đã tạo nên nét độc đáo cho đô thị biên giới này.
Tỉnh dành phần lớn ngân sách đầu tư cho nâng cấp kết cấu hạ tầng cơ sở, đặc biệt là hạ tầng đô thị, nhờ đó Lào Cai đã thay da đổi thịt từng ngày. Sau hơn 30 năm tái lập, đô thị Lào Cai đã thực sự khởi sắc, là điểm sáng về phát triển đô thị khu vực Trung du, miền núi phía Bắc.
Quy hoạch đô thị Lào Cai hướng tới tầm nhìn chiến lược
Tháng 10/1991, tỉnh Lào Cai được tái lập. Việc xác định vị trí, lựa chọn thị xã tỉnh lỵ Lào Cai trên “hoang tàn, đổ nát” là vấn đề rất khó, cần được cân nhắc kỹ lưỡng, trong đó có sự cố gắng lớn của tập thể lãnh đạo tỉnh và các cơ quan chuyên môn tham mưu. Đô thị tỉnh lỵ Lào Cai được xác định vị trí như hiện nay đã đáp ứng nguyện vọng của đông đảo cán bộ, Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, đồng thời cũng khẳng định được tầm nhìn chiến lược và sự lựa chọn đúng của lãnh đạo tỉnh Lào Cai. Kế thừa và phát huy những thành tựu trong quy hoạch phát triển đô thị giai đoạn trước, tỉnh Lào Cai tiếp tục đặt ra kỳ vọng lớn hơn khi định hướng xây dựng đô thị Lào Cai trở thành trung tâm vùng.
Khát vọng của cán bộ và Nhân dân các dân tộc Lào Cai được các đồng chí lãnh đạo cấp cao đến thăm và làm việc đều ghi nhận và bày tỏ đồng tình trong các kết luận với những định hướng lớn.
Trong thông báo (số 3/TB-VPCP ngày 2/1/2025) Kết luận của Thủ tướng Phạm Minh chính tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai nhấn mạnh Lào Cai là tỉnh biên giới có vị trí chiến lược quan trọng, có nguồn lực phong phú với nhiều tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội và lợi thế cạnh tranh, hội tụ đủ các điều kiện thuận lợi “riêng có” để phát triển trở thành một cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc và cả nước, trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc.
Theo Quyết định 891/QĐ-TTg ngày 22/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các thành phố Lào Cai, Việt Trì, Thái Nguyên, Bắc Giang, Hòa Bình, Lạng Sơn, Điện Biên Phủ được xác định là đô thị trung tâm tiểu vùng núi Tây Bắc Bộ thuộc vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
Trước đó, theo Quyết định 369/QĐ-TTg ngày 4/5/2024 của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050, Lào Cai và Phú Thọ được xác định là các cực tăng trưởng của tiểu vùng trung tâm bao gồm 6 tỉnh: Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, Tuyên Quang, Hà Giang, Lai Châu. Thành phố Lào Cai là trung tâm giao lưu kinh tế, đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam với vùng Tây Nam của Trung Quốc và các nước ASEAN; là thành phố du lịch với các sản phẩm giải trí cao cấp; là một trung tâm cung cấp dịch vụ xã hội cho khu vực biên giới của tiểu vùng trung tâm và tiểu vùng Tây Bắc.
Cụ thể hóa tầm nhìn, khát vọng của các thế hệ lãnh đạo tỉnh và chỉ đạo, định hướng của trung ương, Lào Cai đang tập trung phát triển thành đô thị hiện đại, thông minh và bền vững. Hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, năng lượng và công nghệ thông tin đang được đầu tư mạnh mẽ. Đồng thời, các dự án xanh hóa đô thị và bảo vệ môi trường cũng được ưu tiên nhằm xây dựng thành phố đáng sống, thân thiện với môi trường.
Hệ thống quản lý đô thị thông minh, ứng dụng công nghệ số trong quản lý giao thông và dịch vụ công trực tuyến đang dần được triển khai để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và tối ưu hóa hiệu quả quản lý đô thị.
Với vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng, Lào Cai đang tập trung xây dựng các trung tâm logistics hiện đại, khu công nghiệp chế biến và khu kinh tế cửa khẩu với mục tiêu thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Lào Cai không chỉ là trung tâm giao thương mà còn là cầu nối văn hóa và hợp tác quốc tế. Các sự kiện kinh tế, văn hóa và du lịch được tổ chức thường xuyên tại Lào Cai đã góp phần tăng cường giao lưu và hợp tác giữa Việt Nam, Trung Quốc và các nước ASEAN.
Trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế sâu rộng, đô thị Lào Cai đang được định hướng quy hoạch và phát triển để xứng tầm là trung tâm của vùng. Đây là cơ hội để Lào Cai khẳng định vị thế là đô thị biên giới độc đáo và năng động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước.
