Không gian phát triển của xã được tổ chức theo 3 vùng kinh tế chuyên biệt. Vùng công nghiệp - năng lượng được bố trí tại khu vực trung tâm, gắn với hai cụm công nghiệp động lực là Bản Phung và Khánh Yên Thượng. Vùng đô thị - thương mại - dịch vụ phát triển dọc tuyến Quốc lộ 279 và xung quanh trung tâm hành chính xã. Vùng nông - lâm nghiệp hàng hóa mở rộng lên các thôn vùng cao như Làng Giàng, Sơn Thủy.
Sự phân vùng này giúp Văn Bàn chủ động hoạch định chính sách, định hướng đầu tư và giữ được sự đồng bộ trong quản lý phát triển.
Từ nền tảng quy hoạch trên, xã Văn Bàn tập trung triển khai các dự án công nghiệp trọng điểm - trụ cột quan trọng. Cụm công nghiệp Bản Phung (thôn Nậm Cọ) có quy mô 40 ha được định hướng phát triển công nghiệp sạch, sản xuất vật liệu xây dựng và chế biến nông - lâm sản. Đây được xem là điểm kết nối giữa vùng sản xuất đồi rừng và khu công nghiệp trung tâm, tạo chuỗi giá trị liên hoàn. Trong khi đó, Cụm công nghiệp Khánh Yên Thượng với 25 ha hướng tới thu hút các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nhẹ như may mặc, da giày, cơ khí, xuất khẩu…, từ đó hình thành hệ thống doanh nghiệp vệ tinh và dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Tại Cụm công nghiệp Bản Phung, nhà đầu tư đã làm việc với chính quyền địa phương để triển khai dự án chế biến sâu khoáng sản với tổng vốn đầu tư hơn 400 tỷ đồng. Hiện, dự án đã hoàn thành thủ tục, hồ sơ theo quy định, chuyển đến cấp có thẩm quyền xem xét và công khai trên các phương tiện thông tin. Ngoài ra, một đơn vị doanh nghiệp đề xuất với địa phương thực hiện dự án “Nhà máy điện sinh khối” phát triển năng lượng tái tạo, gắn với bảo vệ môi trường có tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng tại cụm công nghiệp này.
Một trong những dự án nổi bật được xã Văn Bàn chủ động kêu gọi thời gian qua là Nhà máy Giày Khánh Yên Thượng do Công ty TNHH Công nghiệp Hài Mỹ Phú Thọ (tỉnh Phú Thọ) đề xuất đầu tư. Dự án có quy mô 300 - 400 tỷ đồng, từ 3 - 4 ha trong cụm công nghiệp Khánh Yên Thượng. Chính quyền địa phương cùng doanh nghiệp đã tổ chức các buổi làm việc, tham quan thực tế; khảo sát mặt bằng xây dựng nhà máy và khả năng cung ứng nguồn lao động của địa phương. Dự kiến đến cuối năm 2026, nhà máy sẽ đi vào hoạt động. Đồng chí Vũ Xuân Thủy - Chủ tịch UBND xã Văn Bàn chia sẻ: “Nhà máy không chỉ tạo ra giá trị xuất khẩu lớn mà còn kéo theo sự hình thành khu nhà ở công nhân, kinh doanh thương mại và chuỗi dịch vụ hỗ trợ”.
Song hành với phát triển công nghiệp, xã Văn Bàn đặc biệt chú trọng lĩnh vực nông nghiệp hàng hóa, hướng tiếp cận giúp người dân tăng thu nhập và tạo nền tảng phát triển kinh tế tập thể. Mô hình vùng trồng tre măng Bát độ với quy mô 1.000 ha tại Làng Giàng, Sơn Thủy là điểm nhấn tiêu biểu. Toàn bộ vùng tre măng đã được quy hoạch bài bản, do Công ty Cổ phần Yên Thành (xã Yên Bình) triển khai theo chuỗi sản xuất - thu mua - chế biến - tiêu thụ.
Để cụ thể hóa nội dung hợp tác, UBND xã Văn Bàn và Công ty Cổ phần Yên Thành đã ký biên bản ghi nhớ, khảo sát vùng nguyên liệu, mặt bằng xây dựng nhà máy chế biến và hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chấp thuận chủ trương đầu tư. Hiện, hơn 170 hộ đã đăng ký trồng tre măng Bát độ và rất kỳ vọng vào dự án này. Dự kiến vùng tre măng sẽ đem lại thu nhập 70 - 150 triệu đồng/ha/năm, tạo sinh kế ổn định cho 500 - 700 hộ dân, đóng góp 3 - 4 tỷ đồng mỗi năm vào ngân sách xã. Mục tiêu của xã Văn Bàn đang hướng tới là xây dựng thương hiệu “Măng Văn Bàn”, đạt chuẩn OCOP 3 sao vào năm 2030, khẳng định giá trị nông sản đặc trưng của địa phương.
Không chỉ phát triển vùng trồng, xã Văn Bàn sẽ chú trọng xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh thông qua mô hình liên kết “Hợp tác xã - doanh nghiệp - người dân”, gắn với ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc, hỗ trợ tín dụng và chuyển giao kỹ thuật. Đây là nền tảng để người dân tiếp cận phương thức làm kinh tế hàng hóa, xây dựng mô hình kinh tế cộng đồng tuần hoàn, thích ứng với thị trường và phát triển bền vững.
Như vậy, chỉ sau hơn 5 tháng kể từ khi thành lập xã Văn Bàn (mới), địa phương đã thu hút đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng vào các dự án sản xuất công nghiệp và nông nghiệp. Do vậy, địa phương có đủ cơ sở để đạt mục tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Văn Bàn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt ra là thu ngân sách đạt 500 tỷ đồng vào năm 2030. Đồng chí Vũ Xuân Thủy - Chủ tịch UBND xã cho biết: “Khi đi vào vận hành đồng bộ, các dự án này có thể đem lại 500 - 600 tỷ đồng mỗi năm, chiếm khoảng 80% tổng thu ngân sách của xã vào năm 2030. Cùng với đó, thu nhập bình quân người dân cũng tăng mạnh, từ 45 triệu đồng (năm 2025) dự kiến nâng lên 75 triệu đồng vào năm 2030. Các dự án phát triển kinh tế sẽ tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, mở ra tổ hợp sản xuất - dịch vụ - thương mại hiện đại ngay tại địa phương”.
Chủ tịch UBND xã Văn Bàn Vũ Xuân Thủy nhấn mạnh: “Địa phương xác định thu hút đầu tư phải dựa trên quy hoạch tốt, hạ tầng tốt và phục vụ tốt. Văn Bàn cam kết tạo môi trường đầu tư minh bạch, đồng hành cùng doanh nghiệp và phát triển vì lợi ích của người dân. Mục tiêu thu ngân sách không chỉ là con số mà là động lực để toàn xã thay đổi tư duy điều hành, khẳng định sự đổi mới mô hình quản lý khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách”.
Có thể nói, các dự án công nghiệp, nông nghiệp hàng hóa và dịch vụ đã và đang triển khai sẽ là “bệ đỡ” quan trọng để Văn Bàn trở thành trung tâm kinh tế mới của khu vực. Địa phương đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, không chỉ là định hướng mà đã được cụ thể hóa bằng giải pháp, dự án, mô hình và cách làm thực chất trong kêu gọi, thu hút đầu tư. Đây là bước ngoặt quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ của địa phương, tạo cú hích dài hạn cho phát triển kinh tế, giải quyết việc làm và quá trình đô thị hóa của Văn Bàn.
