Trục động lực sông Hồng: Không gian phát triển chiến lược của tỉnh

Một trong những quan điểm chỉ đạo quan trọng được nêu trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, đó là: Tập trung phát triển trục động lực sông Hồng.

Đây được coi là trục kinh tế đóng vai trò “hạt nhân” đối với liên kết không gian phát triển kinh tế của tỉnh, là không gian phát triển chiến lược, góp phần hiện thực hóa khát vọng “kỳ tích sông Hồng” tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng - an ninh, đối ngoại của vùng và cả nước.

Dự án cầu đường bộ qua sông Hồng biên giới Bát Xát (Việt Nam) - Bá Sái (Trung Quốc) đang được các đơn vị đẩy nhanh tiến độ. Để đảm bảo mục tiêu đến tháng 6/2026 sẽ hoàn thành và bàn giao, các đơn vị thi công đang tập trung chạy đua với thời gian để hoàn thành các hạng mục.

Cây cầu có ý nghĩa quan trọng, không chỉ đóng vai trò là nằm trên tuyến giao thông huyết mạch, giúp rút ngắn khoảng cách di chuyển giữa hai địa phương mà còn tạo ra động lực lớn cho phát triển thương mại, du lịch, giao lưu văn hóa giữa hai nước.

Việc hoàn thành công trình sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác về kinh tế, đầu tư, đồng thời nâng cao đời sống của Nhân dân hai bên biên giới. Đây không chỉ là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm khu vực biên giới mà còn là dự án hiện thực hoá định hướng phát triển trục động lực sông Hồng thành không gian chiến lược của tỉnh.

Sông Hồng chảy qua lãnh thổ Việt Nam với chiều dài hơn 500 km không chỉ là dòng sông lớn thứ hai cả nước về chiều dài mà còn gắn liền với lịch sử, văn hóa và kinh tế của vùng Bắc Bộ. Đối với tỉnh Lào Cai, đoạn sông Hồng chảy qua địa bàn sở hữu tiềm năng to lớn về giao thông, công nghiệp, đô thị và du lịch. Dòng sông là tuyến giao thông thủy quan trọng, kết nối Lào Cai với các tỉnh trung du, đồng bằng Bắc Bộ và vùng thủ đô Hà Nội.

Đây chính là hành lang kinh tế liên vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương hàng hóa, phát triển logistics và hợp tác kinh tế. Ven sông Hồng là các khu vực có điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, đô thị hóa và du lịch. Các khu công nghiệp dọc sông Hồng sẽ trở thành động lực kinh tế cho cả khu vực trung du và miền núi. Sông Hồng còn gắn liền với đời sống và văn hóa của đồng bào các dân tộc.

Việc khai thác giá trị văn hóa này để phát triển du lịch bền vững sẽ mang lại lợi ích kép, vừa thúc đẩy kinh tế, vừa bảo tồn di sản. Có thể thấy phát triển dọc sông Hồng giúp Lào Cai tạo ra không gian kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn tài nguyên nước và cảnh quan thiên nhiên, đồng thời củng cố quốc phòng - an ninh khu vực biên giới.

Trước đây, các khu vực dọc sông Hồng trên địa bàn tỉnh Lào Cai chủ yếu là các vùng nông thôn hoặc thị trấn nhỏ với quy mô dân cư thấp. Giao thông và cơ sở hạ tầng khu vực ven sông còn rất hạn chế, chủ yếu là các tuyến đường nhỏ kết nối với trung tâm thành phố Lào Cai cũ.

Từ những năm 2000 trở lại đây, Lào Cai bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ, cũng là thời điểm quy hoạch ven sông Hồng từng bước được định hình. Các đô thị được quy hoạch mở rộng về phía bờ sông Hồng, các dự án chỉnh trị dòng sông, kè hai bên bờ với các khu dân cư mới, công trình công cộng và cơ sở hạ tầng thương mại được triển khai. Các cây cầu lớn cầu kết nối hai bờ sông Hồng được xây dựng, thúc đẩy giao thương giữa các khu vực trong tỉnh. Trải qua nhiều thập niên, với những nỗ lực chỉnh trị dòng sông đã hình thành những khu vực cư trú ổn định và phát triển thành đô thị.

Ngoài đô thị lớn nhất là thành phố Lào Cai và thành phố Yên Bái cũ, từ phía Bắc xuôi xuống là một dải đô thị sôi động, như: Bát Xát, Bảo Thắng, Bảo Hà, Cổ Phúc, Báo Đáp, Mậu A, An Thịnh... là những trung tâm kinh tế, văn hóa và đầu mối giao thông.

Một trong những thuận lợi lớn nhất để sớm hiện thực hóa chủ trương phát triển trục động lực sông Hồng trở thành không gian chiến lược của tỉnh đó là trước khi tỉnh Lào Cai và Yên Bái hợp nhất thì quy hoạch ở mỗi địa phương đều đã đưa sông Hồng thành trục phát triển trung tâm. Cụ thể, theo Quy hoạch tỉnh Lào Cai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Lào Cai sẽ tập trung phát triển trục kinh tế động lực dọc sông Hồng.

Đây là trục kinh tế đóng vai trò “hạt nhân” đối với liên kết không gian phát triển kinh tế của tỉnh; kết nối vùng, liên vùng và cả nước với khu vực Tây Nam - Trung Quốc. Theo Quy hoạch tỉnh Yên Bái thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 thì trục dọc kết nối Bắc - Nam, dọc theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai và tuyến đường thủy nội địa trên sông Hồng là trục kinh tế huyết mạch.

Để tăng cường kết nối dọc sông Hồng, tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đầu tư xây dựng các tuyến đường theo trục dọc ngang, kết nối các đô thị với nhau và với đô thị trong khu vực. Nếu như trước đây kết nối dọc sông Hồng chỉ có Quốc lộ 70, Quốc lộ 4E và đường sắt Hà Nội - Lào Cai thì nay có thêm cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đường Phố Mới - Bảo Hà - Lâm Giang, đường Kim Thành - Ngòi Phát... Các cây cầu bắc qua sông Hồng cũng được đầu tư xây dựng đảm bảo kết nối hai bên bờ sông, ở phía Bắc, các cầu Làng Giàng, Phú Thịnh mới được đưa vào vận hành. Ở phía Nam của tỉnh, từ cầu Yên Bái xuôi xuống chỉ hơn 7km, có 5 cây cầu được xây dựng.

Trong năm nay, dự án nâng cấp đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai lên 4 làn xe; dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng sẽ được triển khai. Ngoài ra là các trục giao thông kết nối ngang như dự án giao thông kết nối cầu Làng Giàng - Quốc lộ 70, dự án kết nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi Lai Châu; kết nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi thị xã Sa Pa, dự án đường nối Quốc lộ 37, Quốc lộ 32C với tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai…

Hạ tầng kết nối được đầu tư mạnh mẽ đã tạo ra nhiều dư địa phát triển, đảm bảo cân đối hài hòa giữa hai bờ sông và trải đều từ bắc vào nam với các phân khu rõ nét. Hạ tầng giao thông đi trước một bước đã mở ra không gian phát triển đô thị, tạo đà hình thành các khu đô thị mới, thu hút người dân và nhà đầu tư đến sinh sống, sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Với tầm nhìn chiến lược và những giải pháp cụ thể, Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm phát triển kinh tế - xã hội của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Trục động lực sông Hồng không chỉ là biểu tượng cho sự thịnh vượng của Lào Cai mà còn là động lực thúc đẩy phát triển chung của cả khu vực. Trong tương lai, sông Hồng không chỉ là dòng chảy của lịch sử và văn hóa mà còn là dòng chảy của sự phát triển, đưa Lào Cai và vùng Trung du, miền núi phía Bắc bước vào kỷ nguyên mới, thịnh vượng và bền vững.