Mỗi dịp Quốc khánh 2/9, những bản làng vùng biên của Lào Cai lại khoác lên mình sắc màu đặc biệt. Cờ Tổ quốc rực rỡ trên từng nếp nhà, đường làng; tiếng khèn, tiếng sáo, tiếng cười và những trò chơi dân gian làm không gian núi rừng thêm rộn ràng. Với đồng bào các dân tộc nơi phên giậu quốc gia, Tết Độc lập không chỉ là ngày hội để vui chung niềm vui của đất nước, mà còn là dịp gặp gỡ, sum vầy, gìn giữ bản sắc và bồi đắp thêm tình yêu quê hương, ý thức trách nhiệm với biên cương.
Ngày đầu tháng 9, tuyến đường vào thôn biên giới Lũng Pô, xã A Mú Sung tươi mới hơn ngày thường. Bên ngã ba bến nước, nơi suối Lũng Pô hòa dòng vào sông Hồng, bản làng của người Mông, người Dao rộn ràng hơn.
Người dân cùng nhau dọn vệ sinh đường làng, chỉnh trang nhà ở, treo cờ Tổ quốc. Trước mỗi hiên nhà, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió. Mỗi lá cờ được cắm lên từ những cây gỗ nhỏ, không quá cầu kỳ, nhưng chứa đựng trong đó niềm tự hào của người dân nơi phên giậu quốc gia.
Trong gian bếp nghi ngút khói, anh Lồ Seo Sàng vừa chuẩn bị bữa cơm chiều, vừa cười vui khi nhắc đến ngày Quốc khánh. Theo anh Sàng, với người Mông nơi đây, Tết Độc lập đã trở thành ngày được mong chờ trong năm.
“Người Mông chúng tôi coi Tết Độc lập như Tết truyền thống. Thanh niên được mặc áo mới, được múa khèn, đi chợ phiên, nên ai cũng mong đến ngày 2/9. Những người đi làm xa cũng cố gắng trở về, cả gia đình quây quần bên mâm cơm, vui lắm!” - anh Sàng chia sẻ.
Niềm vui của anh Sàng cũng là niềm vui chung của 87 hộ dân thôn Lũng Pô. Bí thư Chi bộ thôn Ma Seo Lằng cho biết, đã thành nếp, cứ đến dịp ngày 2/9 hằng năm, người dân lại cùng tham gia các hoạt động mừng Tết Độc lập, cùng nhắc nhau phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn an ninh, trật tự. Điều đáng quý là trong những ngày hội, tinh thần đoàn kết của người dân được khơi dậy.
Từ sự chung sức ấy, vùng đất Lũng Pô đang có thêm nhiều đổi thay. Năm 2006, những hộ dân đầu tiên về đây dựng nhà, lập làng. Lũng Pô là thôn thành lập sau cùng của xã A Mú Sung, nhưng kinh tế phát triển nhanh nhất và hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới đầu tiên của xã vào năm 2016.
Trong 2 năm qua, từ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, 14 hộ được hỗ trợ xây nhà mới, 12 hộ sửa chữa nhà ở. 100% trẻ em trong độ tuổi được đến trường. Toàn thôn chỉ còn 27 hộ nghèo theo tiêu chí đa chiều. Những mảnh đất trước đây cho hiệu quả thấp đang được người dân chuyển sang trồng cây ăn quả. Cả thôn hiện có gần 30 ha cây ăn quả các loại.
Cùng với tích cực phát triển kinh tế, người dân nơi đây hiểu rằng giữ gìn bình yên cũng là một phần trách nhiệm và nghĩa vụ của cư dân biên giới. Do đó, chi bộ thôn thường xuyên tuyên truyền để người dân không tham gia buôn bán, vận chuyển, tàng trữ ma túy; không tiếp tay cho những hành vi vi phạm pháp luật. Hủ tục từng bước được loại bỏ. Tình yêu bản làng vì thế không chỉ trong những lời nói về quê hương, mà được thể hiện bằng những việc làm cụ thể mỗi ngày.
Thời gian này, vừa cùng người dân vui đón Tết Độc lập, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng A Mú Sung vừa bám địa bàn. Đơn vị phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã tổ chức tuyên truyền về ý nghĩa Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9 và chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia.
Tết Độc lập là ngày hội lớn của dân tộc, đặc biệt có ý nghĩa rất lớn với đồng bào Mông, Dao ở vùng biên. Đó là dịp để người dân cùng nhau ôn lại truyền thống, bày tỏ niềm tự hào về đất nước và củng cố tinh thần đoàn kết. Với người lính biên phòng, được cùng Nhân dân vui Tết Độc lập cũng là dịp được gần dân, hiểu dân, từ đó, làm tốt hơn nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự và xây dựng địa bàn vững mạnh.
Rời Lũng Pô, chúng tôi đến vùng biên Mường Khương. Tại Nhà bảo tồn kiến trúc truyền thống dân tộc Bố Y của thôn Thính Chéng, tiếng nhạc vang lên giữa khoảng sân rộng. Từng tốp nam thanh, nữ tú say mê luyện tập văn nghệ cho ngày hội. Có những bài hát lời cổ; cũng có những làn điệu dân ca được đặt lời mới, ca ngợi Đảng, Bác Hồ, tình đoàn kết và niềm vui cuộc sống.
Với người Bố Y, ngày Quốc khánh có ý nghĩa quan trọng. Những ngày này, người dân tạm nghỉ việc đồng áng, cùng nhau sinh hoạt văn nghệ. Người già truyền dạy cho lớp trẻ, lớp trẻ lại mang những bài hát mới về bản. Qua đó, mọi người gần gũi, đoàn kết với nhau hơn.
Lào Cai có hơn 180 km đường biên giới với nước bạn Trung Quốc, trải dài trên địa phận của 9 xã, phường.
Quốc khánh với người dân nơi địa đầu Tổ quốc không phải một khái niệm xa xôi. Với họ, Quốc khánh của đất nước hiện diện trong lá cờ trước mỗi mái nhà, trong tiếng trẻ em gọi nhau đến trường, trong bước chân người nông dân trên nương, trong những cuộc tuần tra của người lính biên phòng và trong cách người dân cùng nhau giữ gìn bản làng.
Tết Độc lập vì thế mang theo nhiều ý nghĩa. Đó là dịp để những giá trị văn hóa được trao truyền, những mối quan hệ cộng đồng được bồi đắp, niềm tin vào cuộc sống được củng cố. Khi người dân có cuộc sống ổn định, có sinh kế, có niềm vui và có ý thức giữ gìn bản sắc, vùng biên cũng thêm vững vàng.
Trong sắc đỏ rực rỡ giữa núi rừng, mỗi lá cờ như một lời nhắc về chủ quyền và trách nhiệm. Mỗi tiếng cười trong ngày hội là một biểu hiện của cuộc sống bình yên. Mỗi người dân đang sinh sống nơi biên cương, bằng những việc làm giản dị của mình, đang góp phần giữ đất, giữ bản, giữ gìn đường biên và vun đắp quê hương.
Đó cũng là cách những miền đất xa xôi nối gần hơn với nhịp sống chung của đất nước, để niềm vui ngày Quốc khánh hiện diện trong từng mái nhà, từng tuyến đường và từng ánh mắt, mang theo ước mong về những bản làng no ấm và một vùng biên ngày càng giàu đẹp, vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.
