Giải phóng mặt bằng từ lâu được xem là một trong những khâu khó nhất trong triển khai các dự án đầu tư. Muốn tạo được sự đồng thuận, cán bộ cơ sở phải đến với dân, nghe dân nói, giải thích để dân hiểu và cùng người dân tìm cách tháo gỡ những vấn đề phát sinh. Tại xã Mỏ Vàng, tinh thần ấy được thể hiện khá rõ trong quá trình triển khai dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc, đoạn nối thị xã Nghĩa Lộ (cũ) với nút giao IC14, cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Tuyến đường đi qua địa bàn xã khoảng 17 km, liên quan đến 600 hộ dân phải giải phóng mặt bằng.
"Ngay từ khi triển khai dự án, cấp ủy, chính quyền địa phương xác định công tác tuyên truyền, vận động phải đi trước một bước. Cán bộ xuống cơ sở, gặp gỡ từng hộ, nắm tâm tư, giải thích về chủ trương, chính sách và những lợi ích lâu dài mà công trình mang lại. Những kiến nghị chính đáng của người dân được tổng hợp, trao đổi với các cơ quan có thẩm quyền để từng bước giải quyết. Đến nay, 100% hộ dân bị ảnh hưởng đã đồng thuận, dự án cơ bản hoàn thành".
Tuyến đường mới được hình thành mở thêm cơ hội phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ông Đặng Văn Tiên ở thôn Khe Trầu chia sẻ: “Khi mới triển khai dự án, công tác giải phóng mặt bằng gặp không ít khó khăn. Đất đai gắn với sản xuất, sinh kế của các gia đình nên người dân còn băn khoăn, nhất là những vấn đề liên quan đến bồi thường, hỗ trợ. Khi hiểu được đường làm xong sẽ thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển nông - lâm sản, tạo điều kiện phát triển kinh tế, người dân dần đồng thuận và sẵn sàng phối hợp bàn giao mặt bằng”.
Nếu giải phóng mặt bằng đòi hỏi người dân đồng thuận để nhường đất cho những công trình mới, thì sắp xếp thôn, tổ dân phố lại cần sự đồng thuận để tổ chức lại không gian cộng đồng. Dù khác nhau về nội dung, nhưng cả hai đều đặt ra một yêu cầu chung: chủ trương muốn vào cuộc sống phải bắt đầu từ sự đồng thuận của người dân.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh xác định đây là quá trình tổ chức lại không gian cộng đồng theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn. Vì vậy, bên cạnh yêu cầu về tổ chức bộ máy, sự đồng thuận trong Nhân dân được xác định là điều kiện quan trọng để quá trình sắp xếp đạt kết quả cao.
Tại xã Tân Lĩnh, địa phương có 4.419 hộ dân với hơn 20.200 nhân khẩu, theo phương án sắp xếp, xã còn 20 thôn, giảm 9 đầu mối. Để tạo sự đồng thuận, xã đã huy động cả hệ thống chính trị tham gia tuyên truyền; phát huy vai trò của chi bộ, ban công tác Mặt trận, các đoàn thể, trưởng thôn và những người có uy tín. Anh Hoàng Trung Xô ở thôn Phố Hốc cho biết: “Khi người dân được biết, được bàn, được tham gia ý kiến và được lắng nghe về chủ trương sắp xếp, tổ chức lại thôn, chúng tôi đã đồng thuận”.
Cùng với tinh gọn tổ chức là yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị, giảm chi phí và tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ trực tiếp phục vụ người dân. Điều quan trọng nhất của việc sắp xếp vì thế không ở số lượng thôn, tổ dân phố giảm đi, mà ở chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị sau sắp xếp. Khi quy mô cộng đồng hợp lý hơn, việc nắm tình hình dân cư, giải quyết kiến nghị, tổ chức các phong trào và huy động người dân tham gia phát triển địa phương có điều kiện thuận lợi hơn.
Từ Mỏ Vàng đến xã Tân Lĩnh, có thể thấy điểm chung không ở nội dung công việc, mà ở cách thức giải quyết. Cả hai đều liên quan trực tiếp đến người dân và đều có thể phát sinh tâm lý e ngại trước sự thay đổi. Nhưng cũng chính ở đó, phương thức lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền được thể hiện rõ nhất. Bởi, khi những việc khó, vai trò của người đứng đầu càng được thể hiện rõ. Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền, nhất là các đồng chí trong Thường trực Tỉnh ủy thường xuyên xuống cơ sở, nắm tình hình, đối thoại với người dân, phân định rõ việc thuộc thẩm quyền để giải quyết ngay và việc vượt thẩm quyền để kịp thời kiến nghị. Sự sâu sát ấy không chỉ giúp tháo gỡ từng vụ việc cụ thể mà còn củng cố niềm tin, hạn chế phát sinh điểm nóng ở cơ sở.
Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, nhưng trong 7 tháng năm 2026, Lào Cai vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực. Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 13.000 tỷ đồng. Công tác thu hút đầu tư đạt nhiều kết quả khả quan với việc tổ chức thành công Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026, trao quyết định chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 24 dự án, tổng vốn đăng ký hơn 24.160 tỷ đồng. Đặc biệt, Lào Cai tiếp tục dẫn đầu cả nước về số hóa, đồng bộ dữ liệu đất đai khi đã đồng bộ trên hệ thống VNLIS hơn 2,48 triệu thửa đất, đạt 101,49% kế hoạch. Đáng chú ý, tỉnh đã hoàn thành xử lý, tháo gỡ vướng mắc đối với 400/651 dự án tồn đọng kéo dài.
Để phát huy kết quả đã đạt được, những "điểm nghẽn" ở cơ sở cần được nhanh chóng tháo gỡ. Bởi suy cho cùng, khi các công trình được hoàn thành, mỗi chủ trương được triển khai hiệu quả không chỉ cần nguồn lực vật chất, mà cần nền tảng vững chắc. Đó chính là niềm tin và sự đồng lòng của Nhân dân.
Trình bày: Hữu Huỳnh
