Trồng rừng thay thế không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, nâng độ che phủ rừng mà còn tạo sinh kế, giúp người dân vùng cao tích cực tham gia quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.
Tại thôn Sải Duần, xã Bát Xát, diện tích rừng trồng cây mỡ, trẩu đã bước sang năm thứ 6. Đây là diện tích rừng trồng do Ban Quản lý rừng phòng hộ khu vực Bát Xát triển khai nhằm bù đắp diện tích rừng đã chuyển đổi mục đích sử dụng trước đó.
Tham gia dự án, người dân được hỗ trợ cây giống, phân bón và kinh phí trồng, chăm sóc rừng trong những năm đầu. Chính sách hỗ trợ này đã tạo động lực để người dân tích cực tham gia trồng và bảo vệ rừng.
Anh Tẩn Láo Tả, thôn Sải Duần chia sẻ: “Trước đây, gia đình chủ yếu trồng ngô, sắn nên hiệu quả kinh tế không cao. Từ khi tham gia dự án trồng rừng thay thế, chúng tôi được hỗ trợ khoảng 50 triệu đồng/ha cùng cây giống, phân bón, nhờ đó gia đình rất phấn khởi, yên tâm trồng và chăm sóc rừng”.
Nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước và sự tham gia tích cực của người dân, diện tích rừng trồng ở Sải Duần ngày càng phát triển. Hiện, thôn có 22 hộ tham gia trồng rừng thay thế với gần 14 ha. Được biết, sau khi hoàn thành giai đoạn trồng và chăm sóc ban đầu, người dân tiếp tục được hưởng tiền khoán bảo vệ rừng và tiền dịch vụ môi trường rừng theo quy định.
Chị Tẩn Sử Mẩy - Trưởng thôn Sải Duần cho biết: “Người dân rất tích cực tham gia trồng rừng và tập trung chăm sóc, tỉa cành nên cây sinh trưởng tốt”.
Những năm qua, Ban Quản lý rừng phòng hộ khu vực Bát Xát đã triển khai trồng hơn 50 ha rừng tại các địa phương thuộc khu vực quản lý. Nhờ lựa chọn cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và tăng cường hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, các diện tích rừng trồng sinh trưởng tốt, tỷ lệ sống cao, phát huy hiệu quả kinh tế rõ rệt. Thời gian tới, khi rừng phát triển ổn định, đơn vị dự kiến triển khai trồng cây dược liệu dưới tán rừng nhằm tận dụng hiệu quả đất rừng, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.
Ông Nguyễn Bá Hà - Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý rừng phòng hộ khu vực Bát Xát cho biết: Đơn vị đang phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đăng ký diện tích trồng rừng thay thế theo lộ trình và phương án quản lý rừng bền vững. Chúng tôi ưu tiên triển khai tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, gắn trồng rừng với sinh kế lâu dài cho người dân.
Tại khu vực Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Hà quản lý (gồm các xã thuộc các huyện Mường Khương, Bắc Hà và Si Ma Cai trước đây), công tác trồng rừng thay thế cũng được triển khai tích cực. Đến nay, khu vực này đã trồng hơn 105,5 ha rừng thay thế, góp phần phục hồi diện tích rừng và nâng cao ý thức bảo vệ rừng trong cộng đồng.
Thời gian tới, Ban Quản lý rừng phòng hộ khu vực Bắc Hà tiếp tục tăng cường kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc rừng cho người dân, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương quản lý chặt chẽ diện tích rừng trồng, bảo đảm phát triển bền vững.
Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, từ năm 2014 đến nay, toàn tỉnh đã phê duyệt 80 công trình trồng rừng thay thế với hơn 3.743 ha. Trong đó, 79 công trình đầu tư trồng rừng đặc dụng, phòng hộ và sản xuất với hơn 3.339 ha; công trình hỗ trợ trồng rừng sản xuất 404 ha. Các công trình trồng rừng được giao cho nhiều đơn vị làm chủ đầu tư như Vườn Quốc gia Hoàng Liên, các ban quản lý rừng phòng hộ, ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên, hạt kiểm lâm và các công ty lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh. Riêng chương trình hỗ trợ trồng rừng sản xuất được thực hiện trực tiếp cho các hộ gia đình, cá nhân.
Qua quá trình triển khai, trồng rừng thay thế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những diện tích đất trống, đồi trọc trước đây nay được phủ xanh bởi các loại cây lâm nghiệp, góp phần bảo vệ nguồn nước, hạn chế xói mòn đất, giữ gìn cân bằng sinh thái và nâng cao tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh. Các dự án trồng rừng đã tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân sống gần rừng, khi người dân có lợi ích trực tiếp từ rừng, ý thức bảo vệ rừng được nâng cao.
Việc trồng rừng thay thế vẫn còn một số khó khăn do nhiều diện tích ở khu vực đầu nguồn, xa khu dân cư, địa hình phức tạp nên chăm sóc, bảo vệ rừng gặp nhiều trở ngại.Thời tiết vùng cao diễn biến thất thường cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của cây trồng.
Để khắc phục những khó khăn, Chi cục Kiểm lâm tỉnh tiếp tục tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch trồng rừng thay thế phù hợp với từng giai đoạn; đồng thời tăng cường phân cấp cho các chủ đầu tư nhằm nâng cao tính chủ động trong tổ chức thực hiện.
Những cánh rừng trồng thay thế hôm nay không chỉ góp phần bù đắp diện tích rừng đã chuyển đổi mục đích sử dụng, mà còn là nền tảng quan trọng để Lào Cai phát triển lâm nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao đời sống người dân vùng cao.
