Thôn Khe Trang, xã Sơn Lương hiện có 159 hộ dân, trong đó 98% là đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Trước đây, do địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế nên tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn, trong đó có ma túy.
Những năm gần đây, nhờ sự vào cuộc tích cực của cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, công tác phòng, chống ma túy được triển khai đồng bộ, sát thực tiễn, qua đó tình hình an ninh trật tự trên địa bàn có nhiều chuyển biến rõ nét.
Anh Bàn Tòn Lai ở thôn Khe Trang cho biết: “Nhờ được tuyên truyền thường xuyên, bà con trong thôn đã hiểu rõ tác hại của ma túy, từ đó nâng cao ý thức phòng tránh, chủ động nhắc nhở, phát hiện, tố giác hành vi vi phạm”.
Đóng góp vào kết quả đó có vai trò trực tiếp của đội ngũ cán bộ thôn, trong đó nòng cốt là người đứng đầu chi bộ, những người có uy tín với người dân. Ông Phùng Xuân Hưng - Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Khe Trang cho biết: “Với trách nhiệm của người đứng đầu chi bộ, tôi đã chủ động đưa nội dung phòng, chống ma túy vào các buổi sinh hoạt chi bộ, đồng thời trực tiếp xuống từng hộ dân để tuyên truyền, vận động. Cách làm kiên trì, sát dân, dễ hiểu đã giúp người dân thay đổi nhận thức, hình thành ý thức tự phòng, tự quản ngay trong từng gia đình”.
Không chỉ tại xã Sơn Lương, vai trò của người có uy tín còn được phát huy rõ nét ở nhiều địa phương khác trong tỉnh. Tại thôn Khe Đát, xã Trấn Yên, ông Đặng Hồng Quân - nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, 75 năm tuổi đời, 55 năm tuổi Đảng là điển hình tiêu biểu. Dù tuổi cao, ông vẫn tích cực tham gia công tác tại cơ sở, trở thành nòng cốt trong tuyên truyền, vận động Nhân dân.
Với kinh nghiệm và uy tín của mình, ông Quân thường xuyên phối hợp với các tổ chức đoàn thể tuyên truyền pháp luật, trực tiếp phân tích những hệ lụy của ma túy đối với cá nhân, gia đình và xã hội. Cách làm gần gũi, thuyết phục đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, từ đó chủ động phòng ngừa, không để tệ nạn ma túy xâm nhập vào cộng đồng.
Bà Lâm Thị Đồn ở thôn Khe Đát cho biết: “Nhờ có người uy tín trong thôn, nhất là ông Quân thường xuyên quan tâm, nhắc nhở nên mọi người cũng hiểu rõ tác hại của ma túy, từ đó nâng cao ý thức phòng ngừa”.
Là tỉnh miền núi, biên giới, có trên 30 dân tộc cùng sinh sống, Lào Cai hiện có hơn 2.280 người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng có tiếng nói và sức lan tỏa lớn trong cộng đồng, đặc biệt tại các địa bàn vùng cao, nơi công tác tuyên truyền, vận động còn gặp nhiều khó khăn.
Thực tiễn cho thấy, người có uy tín không chỉ là “cầu nối” đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với Nhân dân, mà còn trực tiếp tham gia giữ gìn an ninh trật tự ngay từ cơ sở. Để phát huy hiệu quả vai trò này, các địa phương trong tỉnh đã huy động người có uy tín tham gia vào các mô hình tự quản, nòng cốt là tổ bảo vệ an ninh trật tự tại thôn, tổ dân phố.
Hiện, toàn tỉnh đã thành lập 2.094 tổ an ninh trật tự tại 2.096 thôn, tổ dân phố với 8.674 thành viên tham gia, trong đó nhiều người có uy tín giữ vai trò chủ chốt. Thông qua hoạt động của các tổ, vai trò của người có uy tín được phát huy rõ nét, trở thành lực lượng trực tiếp tham gia nắm tình hình, tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật.
Trong quá trình hoạt động, các tổ đã cung cấp trên 1.500 tin báo liên quan đến an ninh trật tự, tệ nạn xã hội và các vụ việc phát sinh tại cơ sở cho lực lượng công an; hỗ trợ giải quyết 545 vụ việc từ nguồn tin Nhân dân. Đồng thời, phối hợp tổ chức trên 8.000 lượt tuyên truyền, vận động; tham gia xây dựng và duy trì trên 3.450 mô hình tự quản về an ninh trật tự, góp phần củng cố phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn.
Với cách làm bài bản, sát thực tiễn và sự chung tay của cả hệ thống chính trị cùng Nhân dân, trong đó người có uy tín giữ vai trò nòng cốt, mục tiêu xây dựng 100% “Xã, phường không ma túy” vào năm 2026 của tỉnh đang từng bước được hiện thực hóa, góp phần giữ vững an ninh trật tự, xây dựng cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho Nhân dân nơi vùng cao biên giới.
