Sau thiên tai, nhiều gia đình bị sập, trôi hoàn toàn, hư hỏng nặng hoặc trong diện di dời khẩn cấp vẫn đang phải tá túc tại nhà văn hóa hoặc nhà người thân. Dù vậy, với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự chung sức của cả cộng đồng, không có tình trạng người dân bị thiếu đói.
Các địa phương cũng tích cực hỗ trợ vật tư, lực lượng tình nguyện sửa chữa nhà ở, tìm kiếm vị trí đất để di dời, dựng lại nhà mới cho Nhân dân.
Ở xã Phong Dụ Thượng, 53 hộ bị thiệt hại về nhà ở trong đó có 5 hộ phải di dời khẩn cấp cùng 152 hộ dân sinh sống ở khu vực nguy cơ sạt lở cao đã quay trở về cuộc sống thường ngày.
Anh Hoàng Văn Công ở thôn Cao Sơn là 1 trong 5 hộ gia đình thuộc diện di dời khẩn cấp đã có nơi ở mới, cách nhà cũ khoảng 500 m. Anh Công chia sẻ: “Nhờ sự trợ giúp của chính quyền địa phương và anh em làng xóm, ngay sau khi tạnh mưa, gia đình tôi đã di dời ngôi nhà gỗ từ vị trí nguy hiểm đến nơi an toàn.
Ở đây, tuy chưa có điện nhưng địa phương đã kết nối với trạm phát sóng di động của Vinaphone gần đó, giúp gia đình có điện sử dụng. Thóc dự trữ cũng bị vùi lấp một nửa nhưng gia đình đã được hỗ trợ nhu yếu phẩm nên lương thực hiện đảm bảo đủ ăn đến vụ lúa mới. Đất dựng nhà cũng chỉ là phần đất ruộng của gia đình song địa phương đã tạo điều kiện để sớm chuyển đổi mục đích sử dụng đất, giúp chúng tôi yên tâm sinh sống lâu dài.
Ổn định được chỗ ở, gia đình anh Công đã khẩn trương bắt tay vào xây dựng chuồng trại đảm bảo nuôi từ 50 - 100 con gà, vịt và trồng ngô để có sinh kế.
Không chỉ anh Công, những hộ dân bị thiệt hại sau hoàn lưu bão số 10 trên địa bàn xã Phong Dụ Thượng đang từng bước quay trở lại cuộc sống vốn có. Với những hộ có nhà bị hư hỏng, tốc mái, sạt taluy, xã đã huy động các lực lượng cùng người dân san gạt, lợp lại mái bằng những vật liệu sẵn có ở địa phương và gia đình. Xã còn đề xuất phương án cung cấp rọ đá để các hộ chủ động kè chân taluy.
Ông Hoàng Văn Khoa - Phó Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Thượng cho biết: "Đến nay, các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai đều đã ổn định về nhà ở, bắt đầu tái sản xuất. Đường giao thông, hệ thống kênh mương, thủy lợi cũng được khắc phục bước đầu để phục vụ người dân.
Song về lâu dài, xã rất mong tỉnh tiếp tục quan tâm, hỗ trợ địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, đặc biệt là đầu tư công trình kè chống sạt lở suối Ngòi Hút tại thôn Làng Chạng; đồng thời, hỗ trợ khoảng 2.500 rọ đá để UBND xã huy động Nhân dân thực hiện kè các vị trí bị sạt lở taluy âm, vừa giảm tải chi phí từ ngân sách Nhà nước, vừa mang lại hiệu quả cao - ông Khoa cho biết thêm.
Khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống của người dân sau thiên tai được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng của tỉnh thời điểm này.
Ngày 6/10, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1349 bổ sung dự toán kinh phí hỗ trợ khắc phục khẩn cấp hậu quả do cơn bão số 10 và mưa lũ sau bão gây ra trên địa bàn tỉnh (đợt 1) với số tiền hơn 97 tỷ đồng, trong đó, hỗ trợ bảo đảm an sinh xã hội 5,9 tỷ đồng; hỗ trợ kinh phí công tác khắc phục hậu quả thiên tai đối với các đơn vị, xã, phường gần 47 tỷ đồng và hỗ trợ hót sụt, sạt để bảo đảm giao thông bước một hơn 44 tỷ đồng.
Các lực lượng cũng được huy động tối đa cùng Nhân dân vệ sinh, san gạt, dọn các điểm sạt lở, khơi thông cống rãnh, kênh mương nội đồng, xử lý sự cố do thiên tai…
Nhờ đó, các trường học, trạm y tế đã nhanh chóng hoạt động trở lại. Hệ thống điện, nước, thông tin liên lạc, giao thông, thủy lợi lần lượt được khắc phục cơ bản, phục vụ nhu cầu của Nhân dân.
Tiếp đó, nhiều hỗ trợ về sinh kế và khôi phục nền sản xuất được triển khai, đảm bảo người dân có lương thực và thu nhập sau thiên tai.
Ông Nguyễn Thái Bình - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, cho biết: “Ngay sau khi thiên tai xảy ra, Sở đã chỉ đạo các địa phương thống kê thiệt hại, huy động lực lượng hỗ trợ Nhân dân thu dọn, tiêu độc khử trùng, hướng dẫn khôi phục sản xuất. Đồng thời, ngành phối hợp với Trung tâm Khuyến nông quốc gia và doanh nghiệp cung ứng vật tư, hỗ trợ giống, phân bón, thuốc thú y, giúp người dân sớm ổn định sản xuất. Các địa phương đang tập trung khôi phục sản xuất; nông dân chủ động gieo trồng lại rau, màu, xử lý vệ sinh môi trường, chuẩn bị tái đàn vật nuôi và khôi phục vùng nuôi thủy sản”.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh còn phối hợp triển khai bộ tài liệu tập huấn “Các biện pháp kỹ thuật để thích ứng, giảm thiểu thiệt hại do các loại hình thiên tai đối với sản xuất nông nghiệp” bao gồm cả ấn phẩm in truyền thống và số hóa, tích hợp trên nhiều nền tảng như: website, mã QR, phát thanh và truyền hình.
Tài liệu cũng được dịch sang một số ngôn ngữ dân tộc để mở rộng khả năng tiếp cận, đặc biệt tại các khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Bà Đinh Thị Thịnh ở thôn Trúc Đình, xã Trấn Yên chia sẻ: Ngay sau khi nước rút, chúng tôi đã bắt tay vào xử lý các diện tích dâu ngập, phun khử khuẩn nhà tằm theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Hiện nay, những diện tích dâu bị thiệt hại đã bật mầm mới, tôi cũng thu mua thêm lá dâu của người dân cùng với ít diện tích dâu không bị ngập để nuôi lứa tằm mới.
Mặc dù bùn, đất đá đổ nát đã được dọn, đường giao thông đã khơi thông, song công tác khắc phục vẫn còn nhiều khó khăn. Trong đó, vấn đề tìm kiếm quỹ đất an toàn, không có nguy cơ sạt lở để xây dựng nhà ở lâu dài vẫn đang là thách thức lớn, cần thời gian để khảo sát và quy hoạch.
Nhu cầu về vốn để xây lại nhà kiên cố và khôi phục các công trình giao thông, thủy lợi, nước sạch, phục hồi sản xuất lâu dài cũng rất lớn, đòi hỏi sự hỗ trợ tiếp tục từ trung ương và cộng đồng.
Ông Trần Ngọc Thư - Bí thư Đảng ủy xã Quy Mông chia sẻ: "Thời gian tới, chúng tôi rất mong Nhà nước sớm có chính sách hỗ trợ bà con nông dân. Song song với đó, tìm những giải pháp lâu dài, bền vững, ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Đồng thời tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, đưa những cây, con giống mới vào sản xuất phải nghiên cứu đến việc thích ứng với biến đổi khí hậu".
Dù vẫn còn bộn bề khó khăn, song tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó của người dân Lào Cai cùng sự phối hợp nhịp nhàng giữa cấp ủy, chính quyền, các lực lượng và cộng đồng, chắc chắn sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy công tác tái thiết, nhanh chóng đưa cuộc sống của người dân trở về quỹ đạo vốn có.
