Vào ngày Nước thế giới hằng năm, các quốc gia sẽ có những chương trình hành động cụ thể hưởng ứng. Tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức phát động các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương; UBND các tỉnh, thành phố; các đại sứ quán và tổ chức quốc tế tại Việt Nam chỉ đạo, tổ chức thực hiện các hoạt động thiết thực, hiệu quả và phù hợp với chủ đề ngày Nước thế giới.
Tại Lào Cai, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai các hoạt động hưởng ứng ngày Nước thế giới với mục đích nâng cao nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, các địa phương, cộng đồng dân cư và thành phần kinh tế trên địa bàn tỉnh về tầm quan trọng của tài nguyên nước và hành động bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, năng lượng, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Căn cứ tình hình thực tế, các ngành, địa phương chủ động tổ chức các hoạt động hưởng ứng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với chủ đề ngày Nước thế giới. Ngoài ra, nhân dịp này, các địa phương có thể tổ chức các hoạt động hưởng ứng như tọa đàm, hội nghị chuyên đề, hội thảo khoa học, các cuộc thi triển lãm tranh, ảnh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và các phương thức tuyên truyền trực tuyến; phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí tăng thời lượng phát sóng các nội dung về tầm quan trọng của tài nguyên nước...
Lào Cai là địa phương có nhiều tác động liên quan đến các vấn đề về nước xuyên biên giới, trong đó nổi bật là lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình. Nguồn nước của hệ thống sông Hồng - sông Thái Bình đóng vai trò rất quan trọng đối với vùng đồng bằng sông Hồng, với lưu lượng dòng chảy trung bình năm khoảng 2.500 m3/s.
Tuy nhiên, theo thống kê của các cơ quan chuyên môn, nguồn nước này phụ thuộc nhiều vào yếu tố nước ngoài (48% lưu vực và một nửa chiều dài sông nằm trên đất Trung Quốc; 40% tổng lượng nước từ Trung Quốc chảy vào). Bởi vậy, việc khai thác, sử dụng nước phía Trung Quốc ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta, đặc biệt là các tỉnh đồng bằng sông Hồng.
Hợp tác chia sẻ nguồn nước đang đối mặt với các thách thức, được thể hiện rõ nhất qua việc chia sẻ nguồn nước với Trung Quốc ở thượng nguồn lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình, đây cũng là lưu vực sông lớn nhất khu vực miền Bắc nước ta. Việc Trung Quốc đã cho vận hành nhiều nhà máy thủy điện, các đập dẫn và kênh dẫn nước, hồ chứa có tổng dung tích lớn... làm thay đổi lượng nước, chế độ dòng chảy, chất lượng nước, phù sa của các sông phía hạ lưu thuộc nước ta.
Tuy nhiên, việc hợp tác với Trung Quốc mới dừng ở mức trao đổi một ít số liệu, còn số liệu, quy trình sử dụng nước chưa thực hiện được. Đây là thách thức rất lớn trong việc đánh giá tổng thể nguồn nước lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình.
Về vấn đề này, tỉnh Lào Cai đã chủ động, tích cực đề xuất các bộ và Chính phủ về vấn đề thành lập Ủy ban sông Hồng để tăng cường trao đổi thông tin về nguồn nước và phối hợp khai thác nguồn nước sông Hồng hợp lý, đảm bảo lợi ích của 2 quốc gia. Tỉnh Lào Cai cũng chủ động đưa nội dung này vào trao đổi, đề xuất hợp tác với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc; giao Sở Tài nguyên và Môi trường thường xuyên theo dõi diễn biến chất lượng, lưu lượng nước sông Hồng. Khi xảy ra các hiện tượng bất thường, Lào Cai chủ động báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các tỉnh hạ du sông Hồng.
Năm 2023, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Hồng - Thái Bình thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050” với mục tiêu bảo đảm an ninh nguồn nước trên lưu vực sông, tích trữ, điều hòa, phân bổ tài nguyên nước một cách công bằng, hợp lý và khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả gắn với bảo vệ, phát triển bền vững tài nguyên nước. Ngay sau đó, Lào Cai đã có kế hoạch cụ thể triển khai thực hiện các quy hoạch tổng thể quốc gia, lưu vực sông và địa phương về tài nguyên nước trong giai đoạn 2021 - 2030, đảm bảo an ninh nguồn nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Để đảm bảo an ninh nguồn nước, nhiều giải pháp được thực hiện, như trữ nước, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, dự án nhằm tăng cường bảo vệ, khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên nước.
Lào Cai cũng tăng cường các giải pháp dựa vào thiên nhiên đối với các vấn đề toàn cầu về khí hậu, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học và sinh kế người dân thông qua quản lý tổng hợp tài nguyên nước, phục hồi các dòng sông bị ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái tại các lưu vực sông hướng tới khai thác, sử dụng nước hiệu quả, bền vững.
