Từ sản xuất manh mún, phụ thuộc vào thương lái, nhiều nhà nông trên địa bàn tỉnh đã từng bước làm quen, rồi “bén duyên” với công nghệ số để tổ chức lại sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ số từ khâu sản xuất, tiêu thụ đến thanh toán không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra mà còn hình thành tư duy làm kinh tế nông nghiệp hiện đại, thích ứng với cơ chế thị trường.
Trên cánh đồng dứa thôn Na Nhung, xã Bản Lầu, anh Vương Văn Quân phấn khởi kiểm tra những trái dứa sắp đến kỳ thu hoạch. Gắn bó với cây dứa hàng chục năm, nhưng theo anh Quân, chỉ khi “bén duyên” với công nghệ số, việc sản xuất và tiêu thụ nông sản mới chủ động như hiện nay.
Với khoảng 1,5 ha, trước đây, gia đình anh chủ yếu trồng dứa theo kinh nghiệm, đầu ra phụ thuộc vào thương lái, nên giá cả và sản lượng tiêu thụ không ổn định. Từ khi tiếp cận và ứng dụng chuyển đổi số vào sản xuất, việc trồng và tiêu thụ dứa của gia đình anh đã hiệu quả hơn.
Anh Quân cho biết: "Từ ngày biết đến công nghệ số, tôi chủ động chụp ảnh, đăng sản phẩm dứa lên mạng xã hội để khách hàng biết đến và đặt hàng trực tiếp. Không chỉ bán hàng, tôi còn lên mạng tìm hiểu kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác để áp dụng vào vườn nhà. Nếu trước đây, năng suất dứa chỉ đạt khoảng 4 tấn/vạn cây, thì nay đã tăng 6 - 7 tấn/vạn cây. Vụ dứa năm nay, gia đình tôi dự kiến thu về 18 - 20 tấn, doanh thu khoảng 200 triệu đồng".
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, công nghệ số còn góp phần làm thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người nông dân, sản xuất đã gắn chặt hơn với nhu cầu thị trường. Tại thôn Ba Khe, xã Cát Thịnh, gia đình ông Hoàng Văn Cửu có gần 20 năm gắn bó với nghề nuôi ba ba. Trước đây, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong tỉnh, phụ thuộc nhiều vào tư thương. Nay, nhờ biết tận dụng các kênh thông tin số để quảng bá, giới thiệu sản phẩm, ba ba của gia đình ông được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh biết đến.
Ông Cửu chia sẻ: “Ban đầu tôi cũng chưa quen sử dụng điện thoại thông minh. Nhưng nhờ được Hội Nông dân xã hướng dẫn, hỗ trợ từng bước, tôi mới thấy công nghệ số là công cụ hữu hiệu giúp gia đình mở rộng thị trường, sản phẩm tiêu thụ thuận lợi hơn".
Để nông dân có thể “bén duyên” với công nghệ số, vai trò đồng hành của các tổ chức hội là hết sức quan trọng. Ông Đặng Thanh Thủy - Chủ tịch Hội Nông dân xã Cát Thịnh cho biết: "Hội thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn hội viên tiếp cận công nghệ số trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, nhất là kỹ năng bán hàng trên mạng xã hội. Qua đó, giúp người dân từng bước thay đổi tư duy, mạnh dạn áp dụng kỹ thuật, kiến thức mới vào sản xuất, kinh doanh.
Ở các hợp tác xã, hiệu quả của chuyển đổi số càng thể hiện rõ nét. Tại Hợp tác xã đặc sản bưởi Đại Minh, xã Thác Bà, việc ứng dụng nền tảng số trong quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm đã mang lại những kết quả tích cực. Nếu như trước đây hợp tác xã chủ yếu tiêu thụ theo phương thức truyền thống, mỗi năm bán khoảng 100 tấn bưởi, thì nay, nhờ tận dụng hiệu quả các kênh bán hàng trực tuyến, sản lượng tiêu thụ đã tăng khoảng 180 - 200 tấn/năm.
Theo bà Nguyễn Thị Hằng - Phó Giám đốc Hợp tác xã đặc sản bưởi Đại Minh, chuyển đổi số không chỉ dừng ở khâu bán hàng, mà còn thể hiện việc áp dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, giúp hợp tác xã tiếp cận khách hàng trên phạm vi rộng hơn, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chuyển đổi số không chỉ giúp người nông dân trên địa bàn tỉnh giải quyết "bài toán" tiêu thụ trước mắt, mà quan trọng hơn là góp phần tổ chức lại sản xuất theo hướng bài bản, minh bạch, gắn với nhu cầu thị trường. Từ áp dụng kỹ thuật canh tác, quản lý sản xuất đến quảng bá, bán hàng và thanh toán, công nghệ số đang từng bước tham gia vào chuỗi giá trị nông sản, giúp giảm khâu trung gian, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Đối với tỉnh có tỷ trọng nông nghiệp lớn, địa bàn rộng, nhiều vùng sản xuất nông sản đặc thù như Lào Cai, thúc đẩy nông dân tiếp cận và làm chủ công nghệ số được xem là hướng đi phù hợp, góp phần khắc phục hạn chế của sản xuất manh mún. Đồng thời tạo nền tảng để phát triển nông nghiệp hàng hóa, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương.
