Ngày giữa tháng 6, mặc dù thời tiết có mưa nhỏ, nhưng khu vực thác Rồng, thôn Trung Hồ, xã Mường Hum vẫn có những đoàn du khách trong và ngoài nước vượt đường xa đến tham quan. Thác Rồng là ngọn thác đẹp bậc nhất của xã Mường Hum, nhưng đường vào thác vẫn còn những đoạn đường đất dốc và trơn trượt. Đặc biệt, những cơn mưa từ thượng nguồn khiến nước đổ về cuồn cuộn, dòng nước chảy xiết, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.
Mấy ngày qua, khi xem dự báo thời tiết có mưa dông và lượng nước ở thác Rồng tăng cao, ông Vừ A Ly - Tổ trưởng Tổ quản lý du lịch thác Rồng đã báo cáo UBND xã Mường Hum về việc không cho du khách vào tắm thác, đồng thời cắm biển cảnh báo nguy hiểm ngay tại chân thác. Mặc dù đã có các biển cảnh báo, nhưng ngày nào ông Ly cũng túc trực tại thác để tuyên truyền, hướng dẫn du khách vào thác đảm bảo an toàn, khuyến cáo du khách chỉ ngắm cảnh, chụp ảnh ở vị trí an toàn chứ không được vào sâu trong thác vì nước sâu nguy hiểm.
Khi đến thác Rồng, tôi không chỉ ấn tượng vì dòng thác rất đẹp và hùng vĩ, không khí trong lành, mát mẻ mà còn thấy đồng bào Mông ở đây rất thân thiện, gần gũi. Đặc biệt, ông Vừ A Ly rất nhiệt tình dẫn đoàn vào thăm thác, giới thiệu vẻ đẹp của thác nước và hướng dẫn mọi người tham quan thác đảm bảo an toàn.
Không chỉ đối với chị Di, mà rất nhiều du khách khi đến thôn Trung Hồ đều bày tỏ niềm vui khi được ông Vừ A Ly dẫn đường thăm thác Rồng hùng vĩ, trải nghiệm vẻ đẹp bản làng nơi đây. Tuy nhiên, ít người biết ông Vừ A Ly chính là người đầu tiên giới thiệu, quảng bá, thu hút du khách đến tham quan thác Rồng và cùng đồng bào Mông nơi đây làm đường, cải tạo cảnh quan, biến thác Rồng trở thành điểm du lịch hấp dẫn. Từ đó, mở lối cho đồng bào Mông nơi đây làm du lịch để có cuộc sống ấm no hơn.
Được sự nhất trí của chính quyền địa phương, từ năm 2023 ông Vừ A Ly đã vận động 23 hộ dân quanh khu vực thác Rồng đóng góp tiền và ngày công lao động trị giá gần 300 triệu đồng để san đường, đổ bê tông đường vào thác nước, làm hệ thống lan can đảm bảo an toàn và làm các lán nghỉ để du khách ngồi uống nước, ăn cơm, ngắm cảnh. Với vai trò Tổ trưởng Tổ quản lý du lịch thác Rồng, ông Ly phân công người dân làm các công việc như đón khách, đưa khách vào tham quan thác an toàn, phục vụ nhu cầu ăn, uống, lưu trú của du khách. Mặc dù lượng khách vào tham quan thác Rồng ngày càng đông, nhưng khu vực thác luôn sạch sẽ vì được người dân thu gom rác thải, vệ sinh môi trường thường xuyên.
Trò chuyện với chúng tôi, ông Vừ A Ly chia sẻ, thôn Trung Hồ không chỉ có thác Rồng mà còn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch. Đặc biệt, nơi đây có các đỉnh núi cao như đỉnh Pu Ta Leng cao 3.049 m, đỉnh Ky Quan San cao 3.046 m, đỉnh Vân Sam cao 2.800 m. Trên núi có hệ động thực vật phong phú, trong đó có quần thể hàng nghìn cây cây Vân Sam cổ thụ hàng trăm năm tuổi và rừng đỗ quyên quý hiếm.
Mấy năm trở lại đây, có nhiều du khách trong và ngoài nước đến Trung Hồ để trải nghiệm chinh phục các đỉnh núi cao. Ban đầu, ai cũng ái ngại khi người dẫn đường cho đoàn lên các đỉnh núi cao không phải là một thanh niên trẻ “sức dài vai rộng” mà là lão nông người Mông đã ngoài 50 tuổi.
Trên đường dẫn đoàn leo núi, ông Ly không chỉ nhiệt tình dẫn đường mà còn tận tình giới thiệu với khách về các loài cây quý, về sự đa dạng của rừng già. Tiếng cười, giọng nói, sự vui vẻ, hài hước của ông Ly nhanh chóng chiếm được cảm tình của du khách. Những khi có nhiều đoàn khách, ông còn giới thiệu cho người dân trong thôn để người dân cùng nhau làm du lịch có thêm thu nhập. Đến nay, thôn Trung Hồ có khoảng 30 người thường xuyên làm dịch vụ xe ôm đưa đón khách, dẫn khách lên núi và vận chuyển đồ cho khách leo núi.
Trước đây, cuộc sống người dân nơi đây rất khó khăn vì chỉ biết trông vào cây ngô, lúa. Từ khi ông Vừ A Ly mở hướng phát triển du lịch hiệu quả thì người dân đều tích cực học hỏi, làm theo. Người dân trong thôn có thêm thu nhập từ dẫn khách tham quan thác Rồng, chinh phục các đỉnh núi cao. Người dân nơi đây còn bán được các loại nông sản phục vụ du khách.
Anh Cá cũng cho biết: Ông Ly cũng là người tiên phong trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đưa cây lê Tai nung về trồng thử nghiệm thành công, mở hướng cho người dân chuyển từ trồng ngô sang trồng cây ăn quả ôn đới. Thôn Trung Hồ có 64 hộ dân, đến nay còn 18 hộ nghèo”.
Tuy phấn khởi trước sự đổi thay của thôn, nhưng ông Vừ A Ly vẫn còn không ít trăn trở: “Dù thác Rồng đã được người dân chung sức cải tạo đẹp hơn nhưng hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn vì đường vào thác khó đi, cơ sở vật chất phục vụ du khách còn hạn chế, việc quản lý khách còn nhiều trở ngại. Tôi và người dân đều mong muốn các cấp, ngành quan tâm đầu tư xây dựng để thác Rồng trở thành điểm du lịch hấp dẫn, an toàn của tỉnh. Cùng với đó, mong Nhà nước sẽ hỗ trợ người dân tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn về nghiệp vụ du lịch để phát triển du lịch bền vững, có cuộc sống ngày càng ấm no”.
