Những năm gần đây, trekking trở thành xu hướng xê dịch của nhiều người với mục đích thử thách giới hạn của bản thân, chinh phục các đỉnh núi và rèn luyện sức khỏe. Có cầu ắt có cung, người đi leo núi nhiều sẽ cần người dẫn đường, từ đó, số lượng porter cũng phát triển theo. Ở Mù Cang Chải, dẫn đường và khuân vác đồ cho du khách nổi lên như một nghề, vừa tận dụng được nguồn lao động có sức khỏe, thông thạo địa bàn miền núi, vừa mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân địa phương.
Mỗi ngày dẫn tour leo núi, các porter phải thức dậy sớm, chuẩn bị và sắp xếp đầy đủ dụng cụ, lương thực, thực phẩm, túi ngủ, lều bạt... để phục vụ hành trình chinh phục của du khách. Porter phải là những người có kinh nghiệm leo núi, biết đường đi và am hiểu thông tin về ngọn núi, cảnh vật xung quanh để giải đáp cho khách du lịch.
"Khi làm công việc này, tôi ý thức được trách nhiệm của mình. Tôi thường cùng các anh em khác phân bổ công việc hợp lý và luôn đi kèm khách. Nếu thành viên trong đoàn tách nhau vì vấn đề thể lực, chúng tôi giữ cự ly giữa các nhóm để tránh bị lạc, bảo đảm an toàn và sức khỏe cho từng người" - anh Hờ Nhà ở xã Mù Cang Chải - porter nhiều kinh nghiệm chia sẻ.
Trong hành trình leo núi, đến lán nghỉ, porter sẽ đến trước để dọn dẹp, đun nước, chế biến bữa tối, chuẩn bị đồ ăn và đồ dùng cho hôm sau. Việc review những chuyến leo núi rất quan trọng trong quảng bá du lịch, thu hút du khách. Chính vì thế, các porter ở xã Mù Cang Chải rất biết cách xây dựng “thương hiệu” và quảng bá vùng đất này.
Các porter thường xây dựng trang cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook, Instagram, TikTok... để truyền thông du lịch địa phương. Ngoài ra, qua các chuyến dẫn khách leo núi, các porter còn là những “tay máy” ghi được những góc máy đẹp, lạ; họ cũng giỏi tìm kiếm điểm check-in làm cho khách du lịch hài lòng.
Các porter ở xã Mù Cang Chải có 2 nguồn khách, một là thông qua các công ty du lịch, hai là khách liên hệ trực tiếp. Khi có khách muốn tham gia leo núi, họ yêu cầu cung cấp thông tin về ngày leo núi, số lượng người, nhu yếu phẩm cần chuẩn bị. Trung bình từ 2 - 3 khách sẽ có 1 porter.
Trên đường đi, mỗi porter gùi khoảng 20 - 30 kg nhu yếu phẩm và đồ đạc của khách cho cả chuyến đi. Tại các cung leo núi, các porter người bản địa đều đã dựng lán gỗ và có chăn, đệm cho khách ngủ qua đêm. Ngoài dẫn đường, porter cũng là bạn đồng hành, giới thiệu cho du khách về các loài cây, chim, thú trong rừng hay phong tục, tập quán của người dân địa phương.
Chị Nguyễn Thị Thanh ở Hà Nội tham gia leo đỉnh Lùng Cúng tâm sự: Khi leo núi, tôi được nghe tiếng chim hót, ngắm hoa nở, được hòa mình vào thiên nhiên, chiêm ngưỡng vẻ đẹp của đất trời.
Tôi còn được nghe những câu chuyện về đời sống và văn hóa ở địa phương do người dẫn đường chia sẻ. Qua đó, tôi biết thêm nhiều điều mới lạ về phong tục, tập quán và thêm yêu sự thật thà, chất phác, tốt bụng của những người dân nơi đây - chị Thanh chia sẻ.
Không chỉ dẫn đường rừng và gùi đồ, nhiều porter ở xã Mù Cang Chải còn cập nhật được xu hướng, tích cực thay đổi tư duy để xây dựng nhiều mô hình dịch vụ du lịch hấp dẫn như thành lập hợp tác xã dịch vụ du lịch, homestay…
Porter Lù A Cu ở xã Mù Cang Chải chia sẻ: “Tôi có homestay nhỏ với 6 phòng cho khách thuê nghỉ. Những chuyến dẫn đoàn leo núi, tôi có thêm những người bạn và nhiều khách cho homestay của gia đình. Nhờ đó, gia đình tôi có thêm việc làm và thu nhập”.
Chỉ tính riêng xã Mù Cang Chải, hiện có hơn 20 porter hoạt động thường xuyên. Công dẫn đường của mỗi porter trung bình 400 nghìn đồng/ngày; mỗi đoàn leo núi sẽ mất khoảng hai ngày, do đó, porter sẽ kiếm được 800 nghìn đồng cho mỗi chuyến đi.
Nghề dẫn đường cho du khách không chỉ là cơ hội để porter ở Mù Cang Chải phát triển kinh tế, thông qua mỗi hành trình, họ còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và quảng bá du lịch địa phương đến với du khách trong và ngoài nước.
