Trước đây, diện tích đất nương, đồi của gia đình chị Lèng Thị Pẳn ở thôn Nậm Chảy chủ yếu trồng ngô, hiệu quả kinh tế thấp. Được cán bộ xã tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, gia đình mạnh dạn chuyển sang trồng chuối.
Chị Lèng Thị Pẳn chia sẻ: “Trước kia, gia đình trồng ngô chủ yếu phục vụ chăn nuôi. Khi được xã cho đi học hỏi, thấy nhiều nơi trồng chuối hiệu quả, gia đình tôi cũng chuyển đổi sang cây trồng chuối. Hiện, gia đình có 5.000 cây chuối, mỗi năm, sau khi trừ chi phí thu về từ 300 đến 400 triệu đồng”.
Không chỉ gia đình chị Pẳn, nhiều hộ dân trong xã cũng đang gắn bó với cây chuối và có cuộc sống ổn định hơn trước. Gia đình ông Lèng Sử Hòa ở thôn Lùng Phìn A trồng chuối gần chục năm nay, hiện có gần 4 ha với hơn 7.000 cây.
Ông Hòa chia sẻ: “Trồng chuối tuy chăm sóc vất vả hơn, nhưng thu nhập cao hơn nhiều so với các cây truyền thống như ngô, sắn. Ngoài quả, còn có thể thu từ lá và thân cây chuối. Lá khô được thương lái mua 16 - 20 nghìn đồng/kg, lá tươi 6 - 8 nghìn đồng/kg, thân chuối cũng có người thu mua làm thức ăn chăn nuôi. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình thu về gần 400 triệu đồng”.
Nhờ hiệu quả kinh tế rõ rệt, diện tích trồng chuối ở Mường Khương ngày càng được mở rộng. Hiện, toàn xã có hơn 1.000 ha chuối, tăng khoảng 200 ha so với năm 2024, trong đó 812 ha đã cho thu hoạch, năng suất cao. Đáng chú ý, 440 ha chuối đã được cấp mã số vùng trồng, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu chính ngạch.
Hiện, 90% sản lượng chuối của xã được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, 10% còn lại tiêu thụ trong nước. Bình quân, mỗi ha chuối mang lại thu nhập khoảng 350 triệu đồng/năm, cao gấp nhiều lần so với trồng ngô và các cây trồng truyền thống khác.
Để phát triển cây chuối theo hướng bền vững, xã Mường Khương đã quy hoạch vùng sản xuất tập trung, gắn với phát triển nông nghiệp hàng hóa và tiêu chuẩn xuất khẩu. Chính quyền xã rà soát, bố trí lại diện tích đất canh tác, ưu tiên mở rộng vùng trồng tại những thôn có điều kiện thuận lợi về đất đai, nguồn nước và giao thông.
Cùng với đó, xã tăng cường tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh an toàn theo hướng VietGAP; phối hợp với các cơ quan chuyên môn kiểm tra, giám sát định kỳ tại các vùng trồng đã được cấp mã số, bảo đảm sản xuất đúng quy trình kỹ thuật. Chính quyền địa phương cũng tăng cường kết nối với doanh nghiệp và hợp tác xã để ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm, giúp người dân yên tâm sản xuất, tránh tình trạng “được mùa mất giá”.
Ông Phạm Đức Trung - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Khương cho biết: “Để phát triển cây chuối bền vững, xã định hướng mở rộng diện tích gắn với đa dạng hóa thị trường tiêu thụ, đồng thời thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà máy sơ chế, chế biến ngay tại địa phương nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Chính quyền xã cũng khuyến khích nông dân trồng rải vụ, bố trí thời vụ hợp lý để bảo đảm nguồn cung chuối ổn định quanh năm, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu và tiêu thụ trong nước”.
Cây chuối không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn góp phần quan trọng vào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển nông nghiệp hàng hóa và xây dựng nông thôn mới ở vùng cao Mường Khương.
Với định hướng đúng đắn, sự vào cuộc của chính quyền và nỗ lực của người dân, Mường Khương đang từng bước khẳng định vị thế là vùng sản xuất chuối hàng hóa trọng điểm của tỉnh, góp phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển, tạo diện mạo mới cho xã vùng cao biên giới.
