Những ngày đầu năm 2025, vùng đất Y Tý bừng sáng bởi sắc hoa anh đào rực rỡ. Đợt rét sâu kèm theo băng giá phủ trắng các đỉnh núi cao. Những điểm cao như Phan Cán Sử, Trung Chải, Phìn Hồ cảnh sắc độc đáo như châu Âu mùa tuyết phủ, càng làm vùng đất này thêm nét đẹp đặc trưng ít nơi có được.
Lên Y Tý vào ngày cuối tuần, vừa trải nghiệm cảm giác lên núi Lảo Thẩn “săn mây”, “săn tuyết”, du khách có thể hòa vào bầu không khí náo nức của chợ phiên Y Tý rực rỡ sắc màu sáng thứ Bảy. Đặc biệt, nét mới là vào tối thứ Bảy hằng tuần tại chợ phiên Y Tý diễn ra chương trình văn nghệ hấp dẫn, với những điệu múa, lời hát dân ca của đồng bào Hà Nhì, Mông, Dao độc đáo, cuốn hút. Trong tiếng khèn, tiếng sáo rộn ràng du khách được nắm tay nhau vòng quanh lửa trại tưng bừng xua tan giá lạnh. Đây là hoạt động mới do Câu lạc bộ Du lịch Y Tý đứng ra tổ chức, nhằm tạo thêm sản phẩm du lịch hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Vùng đất Y Tý có vẻ đẹp thiên nhiên thơ mộng, các bản làng giàu bản sắc văn hóa, nhưng chưa có nhiều sản phẩm du lịch phục vụ du khách. Thời gian gần đây, Câu lạc bộ Du lịch Y Tý với khoảng 40 thành viên là chủ homestay, nhà nghỉ, người làm du lịch và kinh doanh ở địa phương đã liên kết tạo sản phẩm du lịch mới và quảng bá cho du lịch Y Tý. Trong đó, tiêu biểu như tổ chức đêm văn nghệ vào tối thứ Bảy hằng tuần; khôi phục đường đá cổ Y Tý gắn với tổ chức cho du khách tham quan đường đá cổ từ thôn Tả Gì Thàng đến thôn Lao Chải là thôn cổ của người Hà Nhì; tham gia gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm đặc trưng của Y Tý, đồng thời quảng bá nét đẹp văn hóa các dân tộc Y Tý tại Hội chợ Nông nghiệp quốc tế khu vực đồng bằng Bắc Bộ năm 2024 diễn ra tại tỉnh Thái Bình...
Cùng với thử nghiệm các hoạt động mới, Câu lạc bộ Du lịch Y Tý còn khuyến khích các thành viên sáng tạo nhiều sản phẩm phục vụ nhu cầu của du khách. Gia đình tôi cung cấp các mặt hàng đặc sản của Y Tý để du khách mua về làm quà như các loại dược liệu (đương quy, sâm đất, xuyên khung), các nông sản bản địa của vùng cao Bát Xát như mật ong, miến sâm, trà cổ thụ, rượu thóc, bia Hà Nhì… Thời gian gần đây, khu vực trung tâm xã Y Tý cũng có 10 hàng quán mới phục vụ ẩm thực vùng cao Y Tý, đáp ứng nhu cầu của du khách.
Cùng với việc tạo ra sản phẩm du lịch mới nhằm tăng sức hút cho du lịch Y Tý, thời gian gần đây, cơ sở hạ tầng và các cơ sở lưu trú trên địa bàn xã Y Tý cũng được chỉnh trang, tạo nên diện mạo mới cho vùng đất đô thị du lịch trong tương lai.
Trong khi tuyến Tỉnh lộ 158 từ Mường Hum đến Y Tý đang đi vào giai đoạn hoàn thành nâng cấp và cải tạo, tuyến đường Trịnh Tường - Y Tý cũng dự kiến sắp khởi công mở rộng, thì đoạn đường từ ngã ba thôn Mò Phú Chải xuống trung tâm xã Y Tý được mở rộng gần gấp 3 lần so với trước đây. Trên đoạn đường mới thênh thang được rải nhựa phẳng phiu, các phương tiện di chuyển dễ dàng, người dân và du khách đều phấn khởi, hào hứng.
Trên mảnh đất Y Tý hôm nay, cùng với những homestay truyền thống của người dân bản địa với kiến trúc nhà tường đất của người Hà Nhì, người Mông; nhà gỗ của người Dao, còn hình thành một số nhà nghỉ, khu nghỉ dưỡng được đầu tư với quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Khu nghỉ dưỡng rộng 16 ha, gồm 25 căn biệt thự mang đậm bản sắc dân tộc Hà Nhì, Mông, Dao. Ngoài ra còn có nhà đón khách, nhà trưng bày, 3 nhà hàng, các chòi ngắm cảnh. Khu nghỉ dưỡng đáp ứng nhu cầu lưu trú của khoảng 100 du khách mỗi ngày.
Dạo quanh khu nghỉ dưỡng, chúng tôi ấn tượng với các tuyến đường lát đá hai bên là hàng rào đá thân thiện, kết nối giữa các không gian với rất nhiều hoa và cây xanh như hoa anh đào, đào bản địa, thông… tạo cảnh quan xanh mát. Các villa đều được xây dựng với phòng khách có không gian mở, nội thất với chất liệu tự nhiên, tạo cảm giác ấm cúng, gần gũi. Phòng ngủ rộng, có cửa sổ và ban công lớn hướng ra thung lũng, bản làng nơi du khách có thể ngắm biển mây vào sáng sớm và hoàng hôn tuyệt đẹp. Các phòng vệ sinh được trang bị đầy đủ tiện nghi hiện đại không kém gì các khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Khu du lịch Quốc gia Sa Pa.
Trên địa bàn xã Y Tý hiện có trên 20 cơ sở lưu trú phục vụ du lịch. Năm 2024, do tình hình giao thông khó khăn và ảnh hưởng của mưa lũ khiến lượng khách đến với Y Tý chưa được như mong muốn, xã đón gần 23.000 lượt du khách đến tham quan, lưu trú. Doanh thu từ du lịch đạt 11,9 tỷ đồng. So với tiềm năng, con số trên vẫn còn khiêm tốn. Để kích cầu du lịch, gần đây xã Y Tý khích lệ các bạn trẻ đang khởi nghiệp, chủ các homestay đổi mới hoạt động du lịch, tạo ra sản phẩm du lịch mới, tăng cường vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quan thôn, bản thêm xanh, sạch, đẹp; nâng tầm các cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng để phục vụ du khách tốt hơn khi đến với nơi này. Qua đó, từng bước xây dựng Y Tý trở thành đô thị du lịch đặc sắc, hấp dẫn của tỉnh và trong cả nước.
Một mùa xuân mới đang đến, vùng đất Y Tý muôn hoa khoe sắc, mây trắng bồng bềnh cùng lòng người phơi phới niềm tin và hy vọng. Thời gian tới, khi các tuyến giao thông kết nối với xã Y Tý hoàn thành, dự báo lượng khách đến đây sẽ tăng cao. Để chuẩn bị cho kỳ nghỉ tết Nguyên đán Ất Tỵ và các dịp lễ, hội trong năm 2025, UBND xã Y Tý đẩy mạnh tuyên truyền tất cả các nhà nghỉ, homestay trên địa bàn thực hiện tốt công tác tiếp đón khách du lịch, không để xảy ra vụ việc phát sinh liên quan đến an ninh trật tự, an toàn thực phẩm, tạo môi trường an toàn, thân thiện để du khách có trải nghiệm và nghỉ dưỡng đáng nhớ ở “viên ngọc” của núi rừng Tây Bắc - Lào Cai.
