Cách đây 4 năm, nhận thấy tiềm năng lớn từ đất đồi tại địa phương, gia đình ông Nguyễn Văn Bắc ở thôn Thịnh Hưng đã mạnh dạn đưa cây ba kích tím về trồng thử nghiệm trên 3 sào đất.
Ông Bắc chia sẻ: “Lúc tôi mới đem giống về, người dân trong thôn e ngại vì loại cây này chưa được trồng ở địa phương, không biết có phù hợp không. Cho rằng muốn làm giàu thì phải dám nghĩ, dám làm, tôi mày mò, học hỏi kỹ thuật, kiên trì chăm sóc".
Qua thời gian trồng, chăm sóc, vườn ba kích tím đã đạt độ thu hoạch, được thương lái đến tận nơi thu mua. Gia đình thu về 160 triệu đồng từ bán củ ba kích tươi.
Hiệu quả kinh tế vượt trội của cây trồng mới không chỉ mang lại cuộc sống khấm khá cho gia đình ông Bắc mà còn khẳng định cây ba kích tím hoàn toàn thích nghi tốt với thổ nhưỡng của Yên Bình. Thành công này đã góp phần lan tỏa phong trào trồng ba kích tím trên địa bàn xã. Đến nay, xã Yên Bình đã có hơn 10 hộ trồng với tổng diện tích khoảng 2 ha, tập trung nhiều nhất tại thôn Thịnh Hưng.
Thực tế thu hoạch cho thấy, ba kích tím mang lại giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với các loại cây màu hay cây lâm nghiệp ngắn ngày. Một trong những hộ cũng thành công nhờ cây trồng này là gia đình anh Nguyễn Văn Khoa. Năm 2023, anh trồng ba kích tím trên diện tích 800 m². Theo chu kỳ sinh trưởng chuẩn, cây cần 3 - 4 năm mới cho thu hoạch củ đạt chất lượng tối ưu. Tuy nhiên, do diện tích đất nằm trong mặt bằng giải phóng dự án của địa phương, anh buộc phải thu hoạch sớm trước 2 năm. Dù thu hoạch củ "non", sản lượng vẫn đạt trên 8 tạ. Toàn bộ sản phẩm được thương lái thu mua ngay tại vườn với giá ổn định 150.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu 120 triệu đồng.
Anh Khoa phấn khởi cho biết: “Cây ba kích tím không khó trồng nhưng để đạt tỷ lệ sống cao và cây nhanh bén rễ, mập củ thì phải lưu ý khâu chọn giống và làm đất. Khi thu hoạch, nhìn mỗi khóm ba kích củ bám dày, nặng từ 3 - 4 kg củ tươi, tôi rất mừng”.
Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ các hộ đi trước, đầu năm 2025, gia đình ông Trương Thanh Long cũng mạnh dạn chuyển đổi 1.100 m² đất đồi sang trồng ba kích tím. Đến nay, diện tích này đang khép tán, lá xanh mướt hứa hẹn một vụ mùa bội thu.
Nhu cầu mở rộng diện tích trồng ba kích tím của người dân tại Yên Bình kéo theo yêu cầu về nguồn cây giống chất lượng. Một số nông dân trên địa bàn xã đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật tự ươm bầu giống ba kích tím tại chỗ. Việc tự sản xuất giống không chỉ giúp hạ giá thành đầu tư ban đầu, bảo đảm chất lượng cây khỏe mạnh mà còn giúp người dân chủ động được thời vụ gieo trồng.
Đánh giá về việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương, bà Nguyễn Thị Nguyệt - Trưởng thôn Thịnh Hưng khẳng định: “Mô hình trồng cây dược liệu ba kích tím đang mở ra hướng đi triển vọng cho kinh tế hộ nông dân tại địa phương. Ưu điểm của cây trồng này là tận dụng được diện tích đất vườn tạp bị bỏ hoang, mang lại thu nhập cao hơn gấp nhiều lần so với trồng keo, trồng mỡ”.
Bà Nguyệt cho biết thêm, trong thời gian tới, Ban Quản lý thôn sẽ tiếp tục phối hợp với Hội Nông dân và các ngành chuyên môn của xã tổ chức thêm các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh tại chỗ cho người dân. Đồng thời, chủ động rà soát, hỗ trợ các hộ dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để mở rộng quy mô sản xuất, đưa ba kích tím trở thành cây trồng chủ lực giúp người dân nâng cao thu nhập bền vững.
