Việc kiện toàn tổ chức đảng gắn với sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà còn hướng tới xây dựng các chi bộ đủ mạnh, hoạt động hiệu quả trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tại Lào Cai, cùng với kiện toàn đồng bộ các chi bộ sau sắp xếp, nhiều quy định mới về tiêu chuẩn cán bộ, nhiệm kỳ và công tác tạo nguồn đang được triển khai, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ngay từ cơ sở.
Đảm nhiệm đồng thời hai cương vị Phó Bí thư Chi bộ và Trưởng thôn Hùng Sơn (xã Văn Chấn) sau sắp xếp, chị Đỗ Thị Thúy cảm nhận rõ những yêu cầu mới đặt ra đối với cán bộ cơ sở. Địa bàn rộng hơn, quy mô dân cư lớn hơn, khối lượng công việc tăng lên đòi hỏi mỗi cán bộ nắm vững nghiệp vụ, chủ động đổi mới phương pháp làm việc, thành thạo ứng dụng công nghệ thông tin.
Theo chị Thúy, không chỉ đội ngũ cán bộ trẻ mà nhiều cán bộ cao tuổi cũng tích cực học hỏi, thích ứng với yêu cầu mới. Các lớp tập huấn, bồi dưỡng do cấp ủy tổ chức đã giúp cán bộ cơ sở từng bước nâng cao năng lực, đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay.
Theo Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương, việc sắp xếp tổ chức đảng phải được thực hiện đồng bộ với việc sắp xếp đơn vị dân cư, bảo đảm mỗi thôn, tổ dân phố sau sắp xếp đều có tổ chức đảng tương ứng để lãnh đạo toàn diện các nhiệm vụ ở cơ sở.
Bám sát hướng dẫn của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo 99 xã, phường rà soát, xây dựng phương án kiện toàn tổ chức đảng phù hợp với điều kiện thực tế; đồng thời ban hành hướng dẫn về trình tự, thủ tục thành lập, sắp xếp các chi bộ. Việc tổ chức theo nguyên tắc thống nhất giữa tổ chức đảng với địa bàn dân cư giúp cấp ủy cơ sở thuận lợi hơn trong lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai nghị quyết của Đảng; tăng cường sự phối hợp giữa chi bộ với trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và các tổ chức đoàn thể trong thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương.
Cùng với sắp xếp tổ chức, yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở cũng được nâng lên. Theo ông Ngô Hữu Quý - Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy, cấp ủy viên chi bộ thôn, tổ dân phố phải có trình độ từ trung học phổ thông trở lên và tại thời điểm chỉ định không quá 65 tuổi. Đây là bước chuẩn hóa quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu lãnh đạo trong giai đoạn mới.
Tuy nhiên, với đặc thù là tỉnh miền núi, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn ngay từ đầu còn gặp không ít khó khăn khi nguồn cán bộ đủ điều kiện về trình độ học vấn và độ tuổi vẫn còn hạn chế.
Để tháo gỡ vướng mắc nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu lâu dài, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Công văn số 1207 cho phép một số địa bàn đặc biệt khó khăn được vận dụng linh hoạt các tiêu chuẩn trong giai đoạn trước mắt. Đồng thời, các đảng ủy xã, phường phải xây dựng kế hoạch tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, phấn đấu hoàn thành chuẩn hóa đội ngũ trước năm 2030 theo quy định của Trung ương.
Cách làm vừa bảo đảm việc kiện toàn tổ chức đảng sau sắp xếp không làm gián đoạn hoạt động của các chi bộ, vừa tạo lộ trình để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Song song với đó, việc phát hiện, bồi dưỡng đảng viên trẻ, cán bộ có trình độ, năng lực cũng được các địa phương chú trọng, nhất là tại các địa bàn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Điểm đáng chú ý trong quá trình kiện toàn tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố là việc Trung ương thí điểm kéo dài nhiệm kỳ chi bộ từ 2,5 năm lên 5 năm, thống nhất với nhiệm kỳ đại hội đảng bộ các cấp. Việc thống nhất nhiệm kỳ giúp tạo sự ổn định trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo ở cơ sở, đồng thời bảo đảm tính liên thông giữa nghị quyết của cấp trên với chương trình hành động của chi bộ.
Nhiệm kỳ 5 năm giúp các chi bộ chủ động hơn trong công tác cán bộ, xây dựng nghị quyết, chương trình và kế hoạch công tác theo cùng chu kỳ với đảng bộ cấp trên và chính quyền địa phương. Nhờ đó, các mục tiêu phát triển được triển khai xuyên suốt, hạn chế tình trạng gián đoạn hoặc phải điều chỉnh do thay đổi nhân sự giữa nhiệm kỳ như trước.
Việc thống nhất nhiệm kỳ trong toàn hệ thống tổ chức đảng sẽ tạo điều kiện để các chi bộ cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên sát với thực tiễn địa phương; đồng thời giúp đội ngũ cán bộ có đủ thời gian triển khai các nhiệm vụ dài hạn, phát huy năng lực và nâng cao trách nhiệm đối với kết quả thực hiện, góp phần giảm số lần tổ chức đại hội, tiết kiệm thời gian, kinh phí và nguồn lực. Quan trọng hơn, các chi bộ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho nhiệm vụ lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa, giữ vững quốc phòng - an ninh và củng cố khối đại đoàn kết ở khu dân cư.
Việc kiện toàn tổ chức đảng gắn với sắp xếp thôn, tổ dân phố không đơn thuần là sắp xếp lại đầu mối theo mô hình mới. Đây là quá trình kiện toàn tổ chức, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, đổi mới phương thức lãnh đạo và tạo nền tảng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở cơ sở. Khi tổ chức được kiện toàn, đội ngũ cán bộ từng bước được chuẩn hóa và cơ chế hoạt động ngày càng đồng bộ, các chi bộ sẽ phát huy tốt hơn vai trò hạt nhân chính trị ở thôn, tổ dân phố; tăng cường sự đồng thuận trong Nhân dân và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng. Đó cũng là nền tảng quan trọng để thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
