Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trên địa bàn tỉnh đã và đang tiến hành các bước quy trình tham gia công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đảm bảo đúng luật, phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương. Để làm rõ hơn về vai trò của Ủy ban MTTQ Việt Nam trong công tác bầu cử, phóng viên (PV) Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai đã có cuộc phỏng vấn ông Ngô Hoài Linh - Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.
PV: Thưa ông, cùng với cả nước, Lào Cai đang tích cực chuẩn bị cho Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Xin ông cho biết vai trò, trách nhiệm của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trong công tác bầu cử?
Ông Ngô Hoài Linh: Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND là hình thức dân chủ trực tiếp, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng bộ máy Nhà nước. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện chính trị quan trọng, gắn với công tác cán bộ, với trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đồng thời là dịp để cử tri phát huy quyền và nghĩa vụ công dân, lựa chọn những người tiêu biểu về đức, tài, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.
Trong quá trình chuẩn bị cho cuộc bầu cử, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh giữ vai trò trung tâm trong hiệp thương, phối hợp và thống nhất hành động. Trước hết, MTTQ chủ trì tổ chức các hội nghị hiệp thương nhằm thỏa thuận về cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử; bảo đảm đúng quy định của pháp luật, đồng thời phát huy dân chủ, lựa chọn những người đủ tiêu chuẩn, điều kiện.
Bên cạnh đó, MTTQ các cấp tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhận xét, tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác đối với người ứng cử; tổng hợp khách quan, đầy đủ ý kiến của cử tri làm cơ sở cho các bước hiệp thương tiếp theo. MTTQ cũng phối hợp tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri, tạo điều kiện để người ứng cử trình bày chương trình hành động, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.
Song song với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân tích cực tham gia bầu cử; thực hiện giám sát toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử, kịp thời phản ánh, kiến nghị xử lý các vấn đề phát sinh. Có thể khẳng định, với chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, MTTQ tỉnh giữ vai trò quan trọng góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật, an toàn và thành công.
PV: Ông có thể cho biết quá trình bầu cử cần bảo đảm những nội dung gì? Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong vận động bầu cử? Thời gian bỏ phiếu được quy định như thế nào?
Ông Ngô Hoài Linh: Chúng tôi xác định quá trình bầu cử phải được tổ chức chặt chẽ, dân chủ, đúng pháp luật và thực sự phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, việc bầu cử được tiến hành theo các nguyên tắc: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Toàn bộ quy trình từ hiệp thương, lập danh sách người ứng cử, lập và niêm yết danh sách cử tri, tổ chức vận động bầu cử đến bỏ phiếu, kiểm phiếu và công bố kết quả đều phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục, công khai, minh bạch.
Đối với hệ thống MTTQ, các hội nghị hiệp thương và lấy ý kiến cử tri được tổ chức đúng hướng dẫn của Trung ương, bảo đảm lựa chọn người đủ tiêu chuẩn. Đồng thời, chú trọng công tác tuyên truyền, giữ vững an ninh, trật tự, kịp thời tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử.
Pháp luật nghiêm cấm các hành vi như: tuyên truyền trái Hiến pháp, lợi dụng bầu cử gây mất an ninh, trật tự; dùng tiền, tài sản để mua chuộc cử tri; lợi dụng chức vụ quyền hạn để tác động, ép buộc; xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự cá nhân, tổ chức; gian lận làm sai lệch kết quả bầu cử. Vận động bầu cử phải bảo đảm bình đẳng giữa các ứng cử viên, đúng nội dung, thời gian và hình thức luật định.
Theo quy định, ngày bầu cử được tổ chức vào ngày Chủ nhật; thời gian bỏ phiếu từ 7 giờ đến 19 giờ cùng ngày. Tùy điều kiện cụ thể, có thể mở sớm hơn nhưng không trước 5 giờ và kết thúc muộn hơn nhưng không quá 21 giờ, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho cử tri.
PV: Xin ông cho biết quy trình hiệp thương giới thiệu người ứng cử đã được triển khai như thế nào? Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh chú trọng những tiêu chuẩn gì trong lựa chọn người ứng cử?
Ông Ngô Hoài Linh: Quy trình hiệp thương được triển khai qua ba vòng, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch.
Hiệp thương lần thứ nhất thống nhất cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử. Hiệp thương lần thứ hai lập danh sách sơ bộ trên cơ sở hồ sơ hợp lệ, đồng thời tổ chức lấy ý kiến nhận xét, tín nhiệm của cử tri nơi cư trú và nơi công tác. Hiệp thương lần thứ ba căn cứ kết quả lấy ý kiến, xác minh, thẩm tra (nếu có) để lập danh sách chính thức những người đủ tiêu chuẩn ứng cử.
Trong quá trình lựa chọn, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đặc biệt chú trọng tiêu chuẩn chung của đại biểu theo luật định: Có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu chấp hành pháp luật; có năng lực, trình độ, uy tín và điều kiện tham gia hoạt động của cơ quan dân cử; có khả năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Đồng thời bảo đảm cơ cấu hợp lý về nữ, trẻ tuổi, người ngoài Đảng, đại diện các dân tộc, tôn giáo, trí thức, doanh nhân, lực lượng vũ trang… phù hợp với đặc thù địa phương.
PV: Việc bảo đảm cơ cấu, thành phần được quan tâm như thế nào trong điều kiện đặc thù của tỉnh? Đến nay, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã triển khai những nội dung trọng tâm gì?
Ông Ngô Hoài Linh: Lào Cai là tỉnh miền núi, đa dân tộc, có nhiều xã vùng cao, biên giới. Vì vậy, ngay từ hiệp thương lần thứ nhất, MTTQ tỉnh đã bám sát định hướng của Trung ương, đồng thời chú trọng đặc thù địa phương: tăng tỷ lệ đại biểu nữ, đại biểu trẻ, đại biểu là người dân tộc thiểu số; bảo đảm tiếng nói đại diện của các dân tộc như: Mông, Dao, Tày, Giáy, Hà Nhì…; quan tâm cơ cấu hợp lý giữa vùng cao, biên giới và đô thị.
Sau hiệp thương lần thứ ba, danh sách người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu Quốc hội gồm 14 người, trong đó nữ chiếm 57,1%, người dân tộc thiểu số chiếm 78,6%. Đối với HĐND tỉnh, danh sách gồm 105 người, trong đó 42,9% là người dân tộc thiểu số; đại biểu trẻ đạt 30,5%. Ở cấp xã, 99/99 xã, phường đã hoàn thành hiệp thương lần ba, lập danh sách 3.494 người ứng cử, trong đó trên 54% là người dân tộc thiểu số.
Sau khi công bố danh sách chính thức, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri vận động bầu cử theo đúng quy định; phân công lãnh đạo chủ trì; hướng dẫn MTTQ các cấp tổ chức dân chủ, đúng thành phần; theo dõi, tổng hợp ý kiến cử tri; bảo đảm số lượng hội nghị theo hướng dẫn của Trung ương.
PV: Những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới của ủy ban MTTQ các cấp là gì? Ông có thông điệp nào gửi tới cử tri toàn tỉnh trước ngày bầu cử?
Ông Ngô Hoài Linh: Trong giai đoạn nước rút trước ngày bầu cử 15/3/2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp tập trung vào 4 nhiệm vụ trọng tâm: Tổ chức tốt hội nghị tiếp xúc cử tri; đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa, quyền và nghĩa vụ công dân; tăng cường giám sát thực hiện pháp luật về bầu cử; phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự, cơ sở vật chất phục vụ ngày bầu cử.
Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết của Nhân dân các dân tộc, mỗi cử tri sẽ phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, nghiên cứu kỹ chương trình hành động của người ứng cử, sáng suốt lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, xứng đáng.
Mỗi lá phiếu là sự gửi gắm niềm tin và trách nhiệm đối với tương lai địa phương và đất nước. Rất mong toàn thể cử tri trong tỉnh tham gia bỏ phiếu đầy đủ, đúng thời gian, đúng quy định, để cuộc bầu cử thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân - dân chủ, an toàn và thành công tốt đẹp.
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!
Trình bày: Thủy Thanh
