Ở thôn Hua Khắt, xã Púng Luông, anh Thào A Phổng - Bí thư Chi bộ thôn không chỉ đi đầu trong công việc chung mà còn mạnh dạn phát triển kinh tế gia đình. Nhận thấy nuôi lợn rừng phù hợp với điều kiện địa phương, anh đầu tư hơn 100 triệu đồng làm chuồng trại, mua con giống.
Hiện, gia đình duy trì 5 - 10 lợn nái, mỗi năm xuất bán 2 lứa, quy mô 50 - 100 con/lứa, doanh thu từ 150 - 200 triệu đồng/năm. Cùng với đó, 100 gốc hồng giòn mang lại hơn 50 triệu đồng mỗi năm. Từ hộ nghèo, gia đình anh đã vươn lên trở thành hộ khá.
Tại xã Bắc Hà, anh Tráng Seo Khúa ở thôn Hoàng Thu Phố, cũng chọn cách thay đổi để thoát khỏi cuộc sống phụ thuộc vào cây ngô, cây lúa. Từ 400 cây lê trồng thử nghiệm trên đất khô cằn, đến nay, gia đình đã có hơn 3.000 gốc, cho thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm. Anh còn đầu tư hệ thống tưới tự động, từng bước đưa kỹ thuật mới vào sản xuất.
Mỗi người một cách làm, nhưng điểm chung là họ đều không bằng lòng với phương thức sản xuất cũ. Từ đồng đất quê mình, họ chủ động tìm cây trồng, vật nuôi phù hợp, mạnh dạn đầu tư và kiên trì theo đuổi hướng đi đã chọn.
Nếu Thào A Phổng hay Tráng Seo Khúa tạo dấu ấn bằng sự mạnh dạn chuyển đổi mô hình, thì bà Nguyễn Thị Hồng Lê - Giám đốc Hợp tác xã Dâu tằm Hạnh Lê, thôn Việt Thành 3, xã Trấn Yên, lại cho thấy giá trị của liên kết trong sản xuất nông nghiệp.
Từ gia đình thuần nông, năm 2023, bà Lê thành lập hợp tác xã, kết nối 3 tổ hợp tác với 116 thành viên. Hợp tác xã vừa tổ chức sản xuất, vừa cung ứng tằm giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật và kết nối với doanh nghiệp để tiêu thụ sản phẩm. Nhờ áp dụng tiến bộ kỹ thuật, doanh thu trên mỗi ha đất đạt trên 300 triệu đồng/năm; thu nhập của các hộ nông dân cao gấp 3,5 - 4 lần so với trồng lúa truyền thống.
Năm 2026, Hội Nông dân tỉnh lựa chọn và công nhận 96 cá nhân đạt danh hiệu “Nông dân Lào Cai xuất sắc”. Đây là những nông dân tiêu biểu trong sản xuất, kinh doanh, xây dựng nông thôn mới và tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.
Điều chúng tôi quan tâm không chỉ là hiệu quả kinh tế của một mô hình, mà còn là khả năng lan tỏa. Một nông dân sản xuất giỏi, nếu kinh nghiệm chỉ dừng ở gia đình thì giá trị chưa thể phát huy hết. Những người biết liên kết, chia sẻ kỹ thuật, tạo việc làm và giúp những hộ khác cùng phát triển sẽ tạo ra sức lan tỏa lớn hơn trong nông dân
Từ những cách làm cụ thể, diện mạo sản xuất nông nghiệp của tỉnh đang có thêm những gam màu mới. Người dân vùng cao mạnh dạn đưa cây ăn quả vào những diện tích trước đây trồng ngô, lúa; người sản xuất tìm đến khoa học - kỹ thuật để giảm công lao động, nâng cao năng suất; các hộ nông dân liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp để tìm đầu ra ổn định.
Trong danh sách 96 “Nông dân Lào Cai xuất sắc” năm 2026, có những người nổi bật trong sản xuất, kinh doanh; có người đóng góp tích cực cho xây dựng nông thôn mới; có những nông dân tham gia liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị... Họ không chờ cơ hội đến, mà tìm cách tạo ra cơ hội từ chính đồng đất, ngành nghề và nguồn lực sẵn có.
