Khi pháp luật được tuyên truyền một cách dễ hiểu, sinh động, gắn với ngôn ngữ, phong tục, tập quán của đồng bào thì hiệu quả đạt được rất rõ. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 6.000 cuộc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, thu hút hơn 408.000 lượt người tham gia, phát hành hơn 63.000 tài liệu; duy trì tủ sách, câu lạc bộ pháp luật ở cơ sở, đồng thời triển khai tư vấn, trợ giúp pháp lý miễn phí cho Nhân dân.
Ở thôn Chế Cu Nha, xã Mù Cang Chải - nơi 100% dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số, chính quyền đã tập trung tuyên truyền những nội dung thiết thực như: Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng, chống mua bán người… Nhờ vậy, nhận thức của bà con có nhiều thay đổi.
Qua tuyên truyền, bà con đã hiểu rõ tác hại của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, xuất cảnh trái phép. Từ đó, mọi người chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, từng bước xây dựng cuộc sống ổn định, no ấm hơn.
Tại xã Trạm Tấu, nơi đồng bào Mông chiếm trên 90% dân số, đội ngũ báo cáo viên thường xuyên xuống từng thôn, bản, lồng ghép tuyên truyền bằng cả tiếng phổ thông và tiếng Mông, kết hợp phát tờ gấp, tờ rơi. Nhờ vậy, thông tin pháp luật đến với bà con gần gũi, dễ hiểu và dễ áp dụng.
Nhiều địa phương còn sáng tạo khi gắn công tác tuyên truyền pháp luật với các hoạt động văn hóa cộng đồng. Loa truyền thanh, pa-nô, áp phích, hay những buổi tuyên truyền qua hình thức sân khấu hóa bằng tiếng dân tộc đã giúp bà con tiếp nhận kiến thức pháp luật một cách tự nhiên, nhẹ nhàng. Vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín cũng được phát huy, trở thành những “cầu nối” đưa pháp luật đến từng nếp nhà.
Trước kia, bà con ít hiểu pháp luật, có việc gì cũng chỉ làm theo thói quen, nay được cán bộ, già làng giải thích bằng tiếng Mông, ai cũng nghe, cũng hiểu. Nhờ thế, chúng tôi biết đăng ký kết hôn đúng luật, không còn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, con cháu được học hành, gia đình yên ổn hơn.
Cùng với sự vào cuộc của chính quyền, các tổ chức đoàn thể như: Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân cũng tích cực tham gia. Nhiều chi hội phụ nữ gắn “Ngày Pháp luật” với sinh hoạt thường kỳ; Đoàn Thanh niên tổ chức hội thi, tọa đàm, sân khấu hóa tìm hiểu pháp luật; Hội Nông dân lồng ghép tuyên truyền trong phong trào sản xuất - kinh doanh giỏi, xây dựng nông thôn mới.
Đặc biệt, hệ thống loa truyền thanh cơ sở đã phát huy hiệu quả trong chuyển tải thông tin pháp luật hằng ngày, kịp thời đến từng hộ dân. Nhờ đó, nhận thức pháp luật của người dân không chỉ dừng ở việc “nghe” và “biết” mà dần chuyển thành “hiểu” và “làm theo”.
Kết quả cho thấy, ở những nơi làm tốt công tác tuyên truyền, tình trạng vi phạm giảm rõ rệt, an ninh, trật tự được giữ vững, nếp sống văn minh từng bước được hình thành. Các mô hình như: “Tổ hòa giải ở cơ sở”, “Ngày Pháp luật định kỳ”, “Câu lạc bộ pháp luật”… ngày càng phát huy hiệu quả, tạo diễn đàn để người dân trao đổi, học hỏi, giải quyết mâu thuẫn trên tinh thần thượng tôn pháp luật.
Đặc biệt, một số địa phương còn kết hợp tuyên truyền pháp luật với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Như ở xã Hạnh Phúc, Câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian dân tộc Mông không chỉ gìn giữ dân ca, nhạc cụ, trò chơi truyền thống, mà còn là nơi lồng ghép kiến thức pháp luật. Hoạt động này khơi dậy niềm tự hào dân tộc, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đồng thời tạo sức lan tỏa trong phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh địa phương.
Đưa pháp luật đến với đồng bào dân tộc thiểu số là quá trình lâu dài, bền bỉ, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng vai trò nòng cốt của già làng, trưởng bản, người có uy tín. Với sự kiên trì và những cách làm phù hợp, công tác tuyên truyền pháp luật của tỉnh đã và đang tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động của Nhân dân, góp phần xây dựng bản làng bình yên, văn minh, giàu bản sắc.
