Nghị quyết là công cụ lãnh đạo, là “ánh sáng soi đường”
Nghị quyết lãnh đạo là văn kiện chính trị trọng yếu của các cấp bộ đảng từ Trung ương đến cơ sở. Chất lượng nghị quyết liên quan mật thiết đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, quyết định đến mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đảng bộ trên tất cả các mặt công tác. Một trong những nội dung mới, nổi bật, được nhấn mạnh trong Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 14/6/2024 của Bộ chính trị về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đó là việc nâng cao chất lượng chuẩn bị văn kiện; quá trình xây dựng dự thảo văn kiện đại hội phải phát huy dân chủ, trí tuệ tập thể, tiếp thu tối đa ý kiến đóng góp của các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc và của cán bộ, đảng viên, đồng thời nhấn mạnh việc ý kiến tham gia, góp ý của cán bộ, đảng viên, Nhân dân; trong thảo luận cần hết sức cầu thị, lắng nghe, tôn trọng ý kiến, tạo sự đoàn kết, thống nhất cao, nhất là đối với những vấn đề mới, vấn đề khó.
Thực tiễn cho thấy việc xây dựng nghị quyết có chất lượng là vấn đề rất khó, đòi hỏi tâm sức, trí lực, trí tuệ của toàn Đảng. Nghị quyết đại hội đảng là quá trình đánh giá, tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, phân tích và dự báo xu thế, quá trình vận động mới của thực tiễn trong đó có các yếu tố khách quan, chủ quan tác động đến việc thực hiện nghị quyết. Chính vì thế, những nội dung, nhất là mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện được nêu trong nghị quyết đều phải xuất phát từ đòi hỏi và yêu cầu của thực tiễn, từ bài học kinh nghiệm được rút ra trong quá trình vận dụng lý luận vào thực tiễn; để nghị quyết đại hội đảng có thể vận dụng, đi ngay vào cuộc sống đòi hỏi cuộc sống và “hơi thở” của thực tiễn cũng phải được đưa vào trong nghị quyết.
Lãnh đạo bằng nghị quyết là một trong những phương thức lãnh đạo cơ bản của Đảng để bảo đảm sự chặt chẽ, thống nhất, toàn diện, bởi thế, quá trình xây dựng nghị quyết ở các cấp cần thực hiện đúng chủ trương: Văn kiện của cấp dưới phải bám sát, cụ thể hóa được văn kiện của cấp trên. Từ nội dung dự thảo văn kiện của cấp trên, cấp ủy cấp dưới lấy đó làm cơ sở xây dựng nội dung báo cáo chính trị, phương hướng, nhiệm vụ công tác cho các văn kiện của cấp mình; xác định cụ thể những mục tiêu, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương mình. Quá trình xây dựng nghị quyết, trọng trách đặt lên vai người đứng đầu và cấp ủy đảng cùng bộ phận tham mưu, chấp bút xây dựng. Nghị quyết là công trình tập thể, trí tuệ tập thể, trong đó bộ phận tham mưu, chấp bút là nòng cốt, hạt nhân thực hiện nhiệm vụ đó. Nếu những người đảm nhiệm trọng trách không toàn tâm toàn ý, không quy tụ được những bộ óc tinh hoa, có kinh nghiệm thì khó có được nghị quyết tốt. Xây dựng nghị quyết cần có tinh thần quyết liệt đổi mới để nội dung ngắn gọn, thật sự cô đọng, xúc tích, tránh tình trạng nặng về văn chương cho êm tai hoặc hô hào lý thuyết suông.
Chất lượng của nghị quyết được thể hiện và khẳng định trong việc xác định rõ phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp nhiệm kỳ tới sát với tình hình thực tế, có tính khoa học, khả thi cao; đặc biệt là việc đề ra các nhiệm vụ, giải pháp có tính đột phá, mũi nhọn, trọng tâm, tầm nhìn dài hạn. Cùng với đó, nghị quyết phải xác định rõ nguồn lực để thực hiện, bởi xác định được nguồn lực thực hiện luôn có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ quá trình triển khai thực hiện nghị quyết.
Nghị quyết phải là sách giáo khoa, là từ điển
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và một số nội dung quan trọng, trong phần về đại hội đảng các cấp tiến tới Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đưa ra 3 yêu cầu đối với việc xây dựng văn kiện: Phải bám sát hơi thở cuộc sống, phải ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thực hiện; phải trở thành "Sách giáo khoa", thành "Từ điển" để khi cần thì "tra" vào đó và sẽ thấy ngay "ánh sáng soi đường"; hạn chế tối đa việc phải tiếp tục ban hành các nghị quyết, chỉ thị tiếp theo để thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.
Không phải ngẫu nhiên mà người đứng đầu Đảng ta lại chỉ đạo sâu và cụ thể về nội dung này bởi thực tiễn lâu nay vẫn có thực trạng nghị quyết dài, ôm đồm nội dung, xác định nhiều mục tiêu, chỉ tiêu nhưng vấn đề quan trọng là giải pháp, nguồn lực, kế hoạch để thực hiện lại chung chung, chưa cụ thể, chưa thật sự được chú trọng. Những nghị quyết được xây dựng mà không bám sát thực tiễn, không phản ánh hơi thở cuộc sống thường không đủ cơ sở để thực hiện và hiệu quả trong thực tiễn cũng sẽ không đạt như kỳ vọng.
Từ chỉ đạo của Trung ương về yêu cầu trong xây dựng văn kiện (nghị quyết) cho thấy đây là vấn đề xuất phát từ chính thực tiễn quá trình thực hiện để đưa nghị quyết đi ngay, đi sát vào cuộc sống. Điều hiển nhiên, nếu nghị quyết dài sẽ khiến đảng viên, người dân không nhớ hết các nội dung, gây khó cho học tập, nghiên cứu, quán triệt, không xác định được các trọng tâm, trọng điểm để lãnh đạo và thực hiện. Trong lịch sử, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ban hành những Cương lĩnh chính trị, nghị quyết, quyết định rất ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ nhưng đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Điển hình như Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt của Đảng (1930); Đề cương về văn hóa Việt Nam (năm 1943)...
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, trực tiếp của Tổng Bí thư Tô Lâm đòi hỏi đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 phải là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng, thảo luận, đóng góp Văn kiện trình Đại hội Đảng lần thứ XIV, đặc biệt là về tầm nhìn và mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Những vấn đề được góp ý, thảo luận phải xuất phát từ thực tiễn, từ thực tiễn đặt ra cần thúc đẩy phát triển, tháo gỡ vướng mắc, điểm nghẽn, rào cản trong thực tiễn. Đó là những vấn đề đang được đông đảo cán bộ, đảng viên, Nhân dân quan tâm, có ảnh hưởng thiết thực đến đời sống xã hội, đến sự phát triển của đất nước. Điều này không chỉ bảo đảm sự lãnh đạo chặt chẽ, thống nhất, toàn diện của Đảng về thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu chung mà còn khẳng định rõ một trong những phương thức lãnh đạo chủ yếu của Đảng là lãnh đạo bằng nghị quyết, là năng lực trong việc xây dựng, ban hành nghị quyết.
Quá trình thảo luận, xây dựng, hoàn thiện các văn kiện đại hội rất công phu, tốn nhiều công sức, trí lực của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Do đó cần bảo đảm tính khả thi khi nghị quyết được ban hành và vận hành trong thực tiễn, nếu không sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín, vai trò lãnh đạo của đảng, trực tiếp là người đứng đầu cấp ủy, hơn nữa cũng là một dạng lãng phí - lãng phí thời gian, trí tuệ, công sức, nguồn lực. Trong thực tiễn, tình trạng phải ban hành các nghị quyết, chỉ thị để thực hiện một nghị quyết không phải là hiếm.
Nghị quyết Đại hội Đảng là văn kiện chính trị quan trọng của các cấp bộ đảng, là định hướng quan trọng cho sự phát triển của địa phương, đơn vị với những mục tiêu, lộ trình, chiến lược cụ thể. Việc quan tâm nâng cao chất lượng xây dựng nghị quyết góp phần quan trọng động viên, khích lệ tinh thần đoàn kết, thống nhất trong Đảng, chính quyền và Nhân dân, tạo nền tảng, sức mạnh để thực hiện thành công nhiệm vụ chính trị, phát triển đất nước giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo, đưa dân tộc vững bước vào kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng.
