Mường Hum từ lâu đã được biết đến như một miền đất tươi xinh với những bản làng yên bình nép mình bên núi, với cánh rừng xanh bạt ngàn, ruộng bậc thang trập trùng, đặc biệt là sắc màu văn hóa đa dạng của đồng bào Giáy, Mông, Hà Nhì, Dao đỏ… Tất cả vẽ nên bức tranh phong cảnh - văn hóa vừa sống động, vừa nguyên sơ.
Một buổi sớm, sương phủ kín thung lũng Mường Hum, dòng suối hiền hòa uốn mình chảy quanh bản nhỏ, tiếng nước ngân nga như lời ru trầm bổng của núi rừng. Bên triền núi, những nếp nhà của người Giáy, người Dao mộc mạc khói bếp bay lên, gợi cảm giác bình yên, hoang sơ đến nao lòng. Người dân nơi đây vẫn giữ nhịp sống chậm rãi, hồn hậu, từ nương đồi đến chợ phiên, từ ruộng bậc thang đến tiếng khèn, tiếng trống rộn rã mùa lễ hội.
Du khách Việt Hoàng đến từ Nghệ An chia sẻ: “Tôi đã đi Sa Pa, Y Tý, nhưng khi đến Mường Hum, tôi lại thấy một vẻ đẹp rất riêng. Cảnh mộc mạc, nguyên sơ, con người gần gũi, thân thiện. Đây thực sự là điểm đến tuyệt vời cho những ai muốn ra khỏi ồn ào phố thị, tìm sự yên bình”.
Nhắc đến Mường Hum, không thể bỏ qua “làng bạc tiên nữ” - Séo Pờ Hồ của người Dao đỏ. Đây là một trong số ít bản làng còn lưu giữ nghề thủ công truyền thống độc đáo - nghề chạm khắc bạc. Từ những thỏi bạc thô cứng, qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân, trở thành những đồ trang sức: vòng cổ, vòng tay, hoa tai, khuy áo… tinh xảo và sáng lấp lánh.
Anh Tẩn Phù Páo, nghệ nhân trẻ ở Séo Pờ Hồ chia sẻ: “Nghề chạm bạc không chỉ là sinh kế mà còn là văn hóa, linh hồn của người Dao chúng tôi. Mỗi họa tiết, mỗi đường nét khắc trên bạc đều gửi gắm niềm tin, lời cầu chúc may mắn, hạnh phúc”.
Những sản phẩm bạc qua bàn tay tài hoa của thợ nghề trở thành các tác phẩm nghệ thuật tinh xảo. Là những chiếc lắc bạc trắng tinh, tròn trịa như ánh trăng vùng cao, là sợi dây trang trí được chạm khắc hoa văn tỉ mỉ đến từng nét nhỏ, uyển chuyển như dòng suối mát giữa đại ngàn.
Không ồn ào, không phô trương - chỉ có sự tập trung, tình yêu với nghề của người dân nơi đây như niềm tin âm thầm rằng: nghề chạm bạc không chỉ là sinh kế, mà còn là sợi dây kết nối tổ tiên với con cháu, quá khứ với hiện tại. Sự bền bỉ ấy - không cần lời ca ngợi - vẫn lặng lẽ tỏa sáng giữa rừng xanh Mường Hum, như những chiếc vòng bạc lấp lánh ánh sáng và thấm đẫm hồn cốt dân tộc. Nghề chạm bạc ở Séo Pờ Hồ không chỉ mang lại nguồn thu nhập hằng ngày mà còn có giá trị trải nghiệm độc đáo. Nếu được khai thác đúng hướng, đây sẽ là sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn, bổ sung hoàn hảo cho hành trình khám phá Mường Hum.
Tạm biệt Séo Pờ Hồ sẽ được khám phá Thác Rồng thuộc thôn Trung Hồ. Chặng đường từ thôn Séo Pờ Hồ đến Thác Rồng chừng 7 - 8 km, nhưng lại mở ra nhiều tầng nấc cảm xúc. Cung đường không quá dốc, đa phần đổ bê tông, chỉ còn rất ít đoạn rải cấp phối, hay đường đất nhưng cơ bản rất dễ di chuyển… Bạn sẽ đi xuyên qua bản làng xinh đẹp, gặp gỡ người dân thân thiện, những đứa trẻ vô tư, hồn nhiên chơi ngoài nắng; những ngôi nhà của người Mông, người Dao hiền hòa đơn sơ bên ruộng lúa mướt xanh…
Mường Hum đang “thay da đổi thịt” từng ngày. Cơ sở hạ tầng dần được hoàn thiện, du khách dễ dàng kết nối từ đây đến Sa Pa, hoặc ngược đường về Y Tý - nơi mây vờn đá cổ. Chính sự thuận lợi trong kết nối đang mở ra cơ hội mới cho vùng đất này phát triển du lịch bản địa bền vững. Thác Rồng sừng sững như một kỳ quan. Dòng nước từ đỉnh núi cao ào ạt đổ xuống, tung bọt trắng xóa, tựa như đầu rồng phun nước giữa mây trời. Vào ngày nắng, ánh sáng chiếu qua màn nước tạo nên dải cầu vồng lung linh huyền ảo, khiến bất cứ ai đứng trước thác cũng phải trầm trồ, choáng ngợp.
Anh Đức Thanh - du khách từ Nghệ An, chia sẻ: “Tôi đã đi nhiều nơi, nhưng Thác Rồng của Mường Hum thực sự khiến tôi bất ngờ. Vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ, thơ mộng như một bức tranh sơn thủy. Nếu được đầu tư hạ tầng và dịch vụ hợp lý, nơi đây chắc chắn sẽ trở thành điểm check-in thu hút du khách trẻ”.
Nếu ai đó đã từng say mê ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Hoàng Su Phì, thì đến Mường Hum, họ sẽ thêm một lần ngỡ ngàng. Những thửa ruộng uốn lượn theo sườn núi, tầng tầng lớp lớp như sóng lúa. Không chỉ có lúa, Mường Hum còn nổi tiếng với những khu nuôi cá nước lạnh. Nguồn nước trong vắt chảy ra từ dãy Hoàng Liên tạo điều kiện lý tưởng cho cá hồi, cá tầm phát triển. Những cơ sở nuôi cá nước lạnh nơi đây không chỉ cung cấp thực phẩm chất lượng cao mà còn mở cửa đón du khách tham quan, thưởng thức ẩm thực.
Mường Hum nằm ở vị trí đắc địa: một bên nối Sa Pa - “xứ sở của tình yêu”, một bên nối Y Tý - “đại ngàn mây phủ”. Những con đường đã và đang được mở rộng, kết nối các điểm đến này lại với nhau, mở ra cơ hội để Mường Hum thành điểm dừng chân không thể thiếu trong hành trình khám phá Lào Cai.
Ông Đoàn Trung Hiếu, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Mường Hum khẳng định: “Mường Hum có đủ tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa và du lịch sinh thái. Vấn đề là làm sao vừa giữ được bản sắc, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân. Chúng tôi mong muốn có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và bà con để Mường Hum thật sự trở thành điểm đến hấp dẫn”.
“Đánh thức” Mường Hum không chỉ là lời kêu gọi phát triển du lịch, còn là mong mỏi để vùng đất này bước ra khỏi dáng hình trầm lặng. Với lợi thế cảnh quan nguyên sơ, văn hóa đặc sắc, sản vật phong phú, Mường Hum hoàn toàn có thể trở thành điểm đến bản sắc kết nối Sa Pa và Y Tý. Điều quan trọng là phát triển bền vững. Hãy để du khách không chỉ đến một lần để ngắm cảnh, còn trở lại nhiều lần vì yêu văn hóa, yêu con người nơi đây.
Giữa vòng xoáy phát triển du lịch ồ ạt, Mường Hum vẫn như cô gái miền sơn cước đang e ấp ngủ quên. Nhưng chỉ cần một tiếng gọi, một cái chạm khẽ, vẻ đẹp ấy sẽ bừng tỉnh, tỏa sáng, trở thành điểm hẹn cho những ai khao khát tìm về miền đất nguyên sơ nhưng tràn đầy sức sống…
“Đánh thức” Mường Hum đó không chỉ là cơ hội phát triển kinh tế du lịch, mà còn là hành trình bảo tồn, tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc riêng có của Lào Cai.
Trình bày : Bích Huệ
