Chính sách và niềm tin

Có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 với nhiều điểm mới mang tính đột phá đã mở rộng cơ hội tiếp cận chính sách an sinh cho người lao động. Sau gần 1 năm triển khai, những quy định mới của luật đang dần đi vào cuộc sống, tạo điều kiện để người dân tham gia và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội thuận lợi hơn, qua đó, củng cố niềm tin và sự gắn bó với hệ thống an sinh xã hội.

Ngày 01/6/2026 trở thành dấu mốc đặc biệt đối với ông Đỗ Thanh Linh, ở thôn Phú Thịnh 3, xã Bảo Thắng, khi ông chính thức nhận quyết định hưởng chế độ hưu trí.

Trước đây, ông tham gia BHXH bắt buộc (từ tháng 01/2016 đến tháng 6/2024). Sau khi nghỉ công tác, ông tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện (từ tháng 8/2024 đến tháng 5/2026).

Nhờ quy định mới của Luật BHXH năm 2024, giảm số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm, cùng với được cộng nối 4 năm 1 tháng tham gia bảo hiểm trong quân ngũ, ông Linh chỉ cần đóng một lần cho 8 tháng còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Cầm trên tay quyết định nghỉ hưu, ông Linh xúc động chia sẻ: “Có lương hưu, tôi thấy mình chủ động hơn trong cuộc sống. Đây là món quà ý nghĩa nhất tôi dành cho mình khi về già”.

Không chỉ những người đã đến tuổi nghỉ hưu được hưởng lợi từ chính sách mới, nhiều lao động tự do cũng lần đầu được thụ hưởng các chế độ an sinh thiết thực từ BHXH. Chị Nguyễn Thị Hạnh (sinh năm 2003), ở thôn 1, xã Phong Hải sau khi sinh con đầu lòng, chị được nhận khoản trợ cấp thai sản 2 triệu đồng theo quy định mới dành cho người tham gia BHXH tự nguyện.

“Tôi tham gia BHXH tự nguyện với mong muốn có điểm tựa an sinh lâu dài cho tương lai, nhưng thật bất ngờ và xúc động khi được nhận trợ cấp thai sản. Điều đó khiến tôi càng tin tưởng hơn vào chính sách BHXH”, chị Hạnh chia sẻ.

Là chủ hộ kinh doanh (có đăng ký kinh doanh) tại thôn Phú Cường, xã Mậu A, chị Bùi Thị Huyền Trang đã có 4 năm tham gia BHXH tự nguyện trước đó. Khi thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo quy định mới, chị được tiếp cận thêm nhiều chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bên cạnh các quyền lợi về hưu trí và tử tuất. Theo chị Trang, việc được tham gia BHXH bắt buộc giúp người kinh doanh như chị yên tâm hơn trong quá trình lao động, sản xuất, bởi khi gặp rủi ro hoặc biến cố trong cuộc sống đều có chính sách an sinh đồng hành, hỗ trợ.

Từ người cao tuổi được hưởng lương hưu, lao động tự do được nhận trợ cấp thai sản đến các chủ hộ kinh doanh được mở rộng quyền lợi bảo hiểm, những câu chuyện thực tế ấy đã cho thấy hiệu quả rõ nét của Luật BHXH năm 2024. Không chỉ mở rộng diện bao phủ, các chính sách mới còn từng bước đưa BHXH đến gần hơn với người dân, sát với thực tiễn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu bảo đảm an sinh trong bối cảnh hiện nay.

Những con số phản ánh hiệu quả của triển khai chính sách và cho thấy niềm tin ngày càng lớn của người dân đối với hệ thống BHXH, hướng tới mục tiêu bảo đảm an sinh bền vững.

Với 11 chương và 141 điều, Luật BHXH năm 2024 là bước ngoặt lớn trong chính sách an sinh xã hội với nhiều quy định mới theo hướng mở rộng diện bao phủ, gia tăng quyền lợi và bảo đảm tốt hơn cuộc sống của người dân.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là bổ sung chế độ trợ cấp hưu trí xã hội, từng bước hình thành hệ thống BHXH đa tầng. Theo đó, hệ thống này gồm: trợ cấp hưu trí xã hội; BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện; cùng với bảo hiểm hưu trí bổ sung, qua đó, tạo nền tảng vững chắc để tiến tới mục tiêu BHXH toàn dân.

Luật đã giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm, tạo cơ hội cho nhiều người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động. Đặc biệt, lần đầu tiên người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng chế độ thai sản với mức hỗ trợ 2 triệu đồng cho mỗi con mới sinh từ nguồn ngân sách nhà nước.

Luật cũng mở rộng thêm nhiều nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc như chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, người lao động làm việc không trọn thời gian... Đồng thời bổ sung chế độ trợ cấp hưu trí xã hội đối với công dân từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng. Những quy định mới đã góp phần mở rộng lưới an sinh xã hội, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết: “Ngay sau khi Luật BHXH năm 2024 được ban hành, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ từ công tác tuyên truyền, tập huấn đến nâng cấp hệ thống nghiệp vụ; đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm đưa chính sách nhanh chóng đi vào thực tiễn”.

Những con số trên cho thấy các quy định mới của Luật BHXH năm 2024 đang từng bước đi vào cuộc sống, trở thành điểm tựa an sinh thiết thực đối với người lao động và Nhân dân.

Tuy nhiên, quá trình triển khai Luật vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều nội dung mới có phạm vi tác động rộng, trong khi nhận thức của một bộ phận người dân, người lao động và chủ sử dụng lao động về chính sách BHXH vẫn chưa đầy đủ. Việc phát triển người tham gia trong khu vực phi chính thức còn gặp trở ngại do thu nhập của một bộ phận người dân chưa ổn định, khả năng tham gia và duy trì đóng BHXH còn hạn chế.

“Đơn vị sẽ tiếp tục đổi mới công tác truyền thông theo hướng linh hoạt, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; tăng cường đối thoại, tư vấn trực tiếp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BHXH; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp tham gia, thụ hưởng chính sách” - ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết thêm.

Sau gần 1 năm triển khai, Luật BHXH năm 2024 đã và đang khẳng định hiệu quả trong thực tiễn. Những chính sách mới không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận an sinh xã hội cho người dân mà còn góp phần củng cố niềm tin vào hệ thống an sinh ngày càng bền vững, nhân văn và bao trùm.