“Bình dân học vụ số” thúc đẩy phát triển bền vững

Năm 2025, Tỉnh ủy Lào Cai xác định triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” là một trong những giải pháp trọng tâm, mang ý nghĩa chiến lược nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây không chỉ là chương trình đào tạo kỹ năng công nghệ mà là bước đi căn cơ để đưa chuyển đổi số đi vào đời sống, lan tỏa đến từng thôn, bản, từng người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Từ chủ trương lớn đến hành động đồng bộ

Ngay sau khi Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành Kế hoạch số 01-KH/BCĐTW ngày 21/3/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã kịp thời cụ thể hóa bằng hệ thống chương trình, kế hoạch hành động từ tỉnh đến cơ sở. Ban Chỉ đạo triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” được thành lập, kiện toàn trên cơ sở Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh, bảo đảm sự lãnh đạo xuyên suốt, thống nhất.

Mục tiêu được xác định rõ: thu hẹp, tiến tới xóa bỏ khoảng cách số giữa thành thị và nông thôn, giữa người đã tiếp cận và chưa tiếp cận công nghệ; giúp người dân “biết - hiểu và dùng an toàn” các nền tảng số thiết yếu. Công tác tuyên truyền được triển khai bài bản, làm rõ ý nghĩa, lợi ích thiết thực của phong trào; đồng thời chú trọng hướng dẫn kỹ năng an toàn, an ninh mạng, phòng tránh lừa đảo công nghệ cao. Qua đó, tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân, hình thành nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để phong trào đi vào chiều sâu, thực chất.

Lan tỏa từ cán bộ, đảng viên đến Nhân dân

Xác định đội ngũ cán bộ, đảng viên là lực lượng nòng cốt, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy đã tham mưu tổ chức sinh hoạt chuyên đề “Đảng viên tiên phong học tập kỹ năng số” trong toàn Đảng bộ; 100% Đảng bộ trực thuộc hoàn thành sinh hoạt theo kế hoạch. Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Phong trào “Bình dân học vụ số” được tổ chức thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân tham gia, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong xã hội.

Cùng với đó, các sở, ban, ngành tổ chức nhiều lớp học, khóa đào tạo trực tuyến và trực tiếp cho từng nhóm đối tượng: cán bộ, công chức, viên chức; học sinh, sinh viên; người lao động và Nhân dân. Nội dung tập trung vào các kỹ năng số như sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, bảo mật thông tin cá nhân. Đặc biệt, nhiều lớp học được tổ chức ngay tại thôn, bản vùng sâu, vùng xa, giúp người dân ở khu vực khó khăn có cơ hội tiếp cận công nghệ.

Song song với đó, các doanh nghiệp công nghệ trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia cung cấp nền tảng học trực tuyến, giải pháp công nghệ và hỗ trợ đào tạo. Lực lượng đoàn viên, thanh niên, hội viên phụ nữ trở thành “cánh tay nối dài” của phong trào, trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ, nhất là tại các địa bàn khó khăn.

Điểm nhấn nổi bật của phong trào là việc triển khai các mô hình học tập cộng đồng sáng tạo, linh hoạt, sát thực tiễn. Tiêu biểu là mô hình “Tổ công nghệ số cộng đồng” với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”.

Ngay sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các tổ gồm trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, cán bộ đoàn thể đã trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng số, dịch vụ hành chính công, thương mại điện tử.

Toàn tỉnh hiện duy trì hơn 3.000 tổ công nghệ số cộng đồng với gần 20.000 thành viên, tổ chức hàng trăm buổi tập huấn, hỗ trợ trực tiếp cho hơn 15.000 lượt người dân. Đoàn viên, thanh niên giữ vai trò nòng cốt, “cầm tay chỉ việc” cho người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Lê Thành Hùng - Chủ tịch UBND xã Đông Cuông chia sẻ: “Qua các buổi hướng dẫn trực tiếp của tổ công nghệ số cộng đồng, người dân đã mạnh dạn hơn trong tiếp cận công nghệ, biết tra cứu thông tin, nộp hồ sơ trực tuyến, thậm chí bán nông sản trên các sàn thương mại điện tử”.

Chuyển đổi số đi vào đời sống, người dân là trung tâm

Nhờ cách làm bài bản, linh hoạt, phong trào “Bình dân học vụ số” đã tạo chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động. Đến nay, 80% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công của tỉnh có hiểu biết về chuyển đổi số và kỹ năng số cơ bản, sử dụng được các nền tảng dịch vụ số phục vụ công việc; 80% người dân trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, có kỹ năng số, sử dụng được thiết bị thông minh để khai thác thông tin, sử dụng nền tảng, dịch vụ số thiết yếu (dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt…), biết bảo vệ bản thân trên môi trường số.

Cùng với đó, 40% người dân trưởng thành được tiếp cận, hướng dẫn và sử dụng thành thạo một số kỹ năng số cơ bản, được xác nhận qua nền tảng VNeID; 80% người lao động trong các doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hợp tác xã của tỉnh hiểu biết về chuyển đổi số và kỹ năng số cơ bản, sử dụng được các thiết bị thông minh phục vụ sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất lao động; 100% học sinh, sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng số phục vụ học tập; hạ tầng Internet tới gần 99% thôn, tổ dân phố.

Bà Triệu Thị Mùi, thôn Tà Lành, xã Gia Hội chia sẻ: “Từ khi còn bỡ ngỡ với điện thoại thông minh, nay tôi có thể chủ động tra cứu thông tin, liên lạc với con cháu và thực hiện một số thủ tục đơn giản nhờ sự hướng dẫn tận tình của lực lượng đoàn viên, thanh niên, thấy rất hữu ích”.

Cùng với phổ cập kỹ năng, công tác tuyên truyền về an toàn, an ninh mạng được triển khai đồng bộ, giúp người dân nhận diện tin giả, phòng tránh lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ dữ liệu cá nhân, từng bước hình thành ý thức và trách nhiệm của công dân số.

Dù vẫn còn khó khăn về hạ tầng, thiết bị và nguồn lực, song kết quả bước đầu cho thấy hướng đi đúng đắn của Lào Cai khi đặt người dân vào vị trí trung tâm của chuyển đổi số. Nhấn mạnh tinh thần cốt lõi của phong trào, đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lào Cai khẳng định: “Bình dân học vụ số" trên địa bàn tỉnh không chạy theo hình thức mà tập trung giúp người dân hiểu, biết và sử dụng được công nghệ số trong chính đời sống hằng ngày".

Đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cho biết thêm: "Năm 2026, Tỉnh ủy tiếp tục xác định phong trào là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên; tiếp tục đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền theo hướng ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu. Đưa phong trào đi vào chiều sâu, thực chất hơn; khắc phục các “vùng lõm” hạ tầng; nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng; nhân rộng những mô hình hiệu quả, sáng tạo..."

Khi Phong trào “Bình dân học vụ số” thấm sâu vào đời sống, mỗi người dân trở thành một chủ thể của chuyển đổi số thì chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà thực sự trở thành động lực nội sinh thúc đẩy phát triển bền vững, tạo nền tảng để Lào Cai tự tin hội nhập và vươn lên trong kỷ nguyên số.