Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News

Hành trình qua những miền di sản Việt Bắc

Bài 2: Miền di sản Việt Bắc – Tinh hoa và bản sắc

Việt Bắc - tự hào là quê hương cách mạng gồm 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang. Ngoài những địa danh lịch sử gắn với truyền thống hào hùng của dân tộc, Việt Bắc còn có hàng nghìn di sản văn hóa vật thể, phi vật thể. Kế thừa cội nguồn lịch sử, phát huy những giá trị tương lai, Việt Bắc đang ngày càng phát triển hơn, lớn mạnh hơn…

2.jpg
Không chỉ là vùng đất thiêng lưu giữ những giá trị lịch sử văn hóa truyền thống quý báu, Việt Bắc còn được thiên nhiên ban tặng cảnh quan hùng vĩ, những giá trị văn hóa truyền thống được nhân dân các dân tộc Việt Bắc luôn gìn giữ và phát huy. Để giờ đây, “Hành trình qua những miền di sản Việt Bắc” đã tạo nên thương hiệu du lịch riêng có 6 địa phương – 1 điểm đến.
CAO BẰNG
Nhắc đến Cao Bằng chắc hẳn ai cũng nghĩ đến thác nước lớn thứ 4 trên thế giới – Thác Bản Giốc, top 10 thác nước kỳ vĩ nhất thế giới, được xem như một trong những vật phẩm vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho Cao Bằng. Vườn quốc gia Phia Oắc, Phia Đén, danh thắng quốc gia Động Ngườm Ngao mang vẻ đẹp kỳ thú đến kinh ngạc, Công viên địa chất toàn cầu non nước Cao Bằng khiến cho du khách như lạc vào mê cung kỳ diệu.
BẮC KẠN
Nói đến Bắc Kạn là du khách nghĩ ngay đến Khu di tích quốc gia đặc biệt danh lam thắng cảnh hồ Ba Bể, được mệnh danh là viên ngọc xanh của nhân loại. Đi thuyền dọc sông Năng, một vòng hồ Ba Bể, sẽ được tận mắt chiêm ngưỡng cảnh đẹp nguyên sơ như những bức tranh thủy mặc. Hồ Ba Bể còn là 1 trong 20 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới. Cùng với UBND tỉnh Tuyên Quang, UBND tỉnh Bắc Kạn đã phối hợp lập hồ sơ khoa học Khu di sản thiên nhiên Ba Bể (Bắc Kạn) - Na Hang (Tuyên Quang) trình UNESCO công nhận di sản thiên nhiên thế giới.
LẠNG SƠN
Lạng Sơn nổi tiếng với hình ảnh nàng Tô Thị bồng con chờ chồng tượng trưng cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam son sắt, thủy chung. Với hàng chục hang động kì ảo như động Tam Thanh, Nhị Thanh, hang Gió, động Tiên cùng với những di tích lịch sử gắn liền với những chiến công hiển hách chống giặc ngoại xâm của dân tộc như Mục Nam Quan, ải Chi Lăng, căn cứ cách mạng Bắc Sơn. Đặc biệt đỉnh Mẫu Sơn cách thành phố Lạng Sơn 30 km về phía Đông, nằm ở độ cao 1.541m so với mặt nước biển với khí hậu ôn hòa, nhiệt độ trung bình năm 15,60C đã trở thành điểm nhấn thu hút khách du lịch.
THÁI NGUYÊN
Đến với “Thủ đô gió ngàn” Thái Nguyên, đi qua những rừng cọ, đồi chè xanh tốt là đến Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, thuộc quần thể di tích Việt Bắc. Nơi đây có Hồ Núi Cốc – nổi tiếng bởi nét đẹp thiên tạo tự bao năm nay và bởi cả sắc màu huyền thoại của truyền thuyết nàng Công – chàng Cốc, để thấy được sức mạnh dời non lấp biển, khai sơn, phá thạch và sức sáng tạo của con người là vô tận. Khu du lịch sinh thái Phượng Hoàng, thác Mưa Rơi, hồ Ghềnh Chè cũng là món quà thiên nhiên ban tặng cho Thái Nguyên.
TUYÊN QUANG
Được ví như “Hạ Long giữa đại ngàn”, Khu bảo tồn thiên nhiên danh thắng quốc gia đặc biệt Na Hang – Lâm Bình đã trở thành điểm đến không thể thiếu trong lịch trình du lịch Tuyên Quang. Phong cảnh hùng vĩ, nguyên sơ với hệ thống hang động, thác nước huyền ảo, những cánh rừng nguyên sinh đã trở thành điểm đến cho nhiều tín đồ đam mê xê dịch.
Du khách có thể lựa chọn nhiều hình thức du lịch trên lòng hồ như: Chèo thuyền Kayak, câu cá… Điểm nhấn trong du lịch nghỉ dưỡng của Tuyên Quang là nguồn suối khoáng nóng Mỹ Lâm với nhiệt độ trên 69oC được đánh giá có hàm lượng khoáng chất tốt nhất Vệt Nam. Đến đây du khách có thể an hưởng sự thư giãn, cân bằng mọi giác quan.
Hà Giang - mảnh đất địa đầu Tổ quốc với rất nhiều cảnh đẹp làm nao lòng người, tự hào và kiêu hãnh với cột cờ thiêng liêng của Tổ quốc trên đỉnh Lũng Cú khẳng định chủ quyền lãnh thổ và sự trường tồn của quốc gia dân tộc. Đó là cao nguyên đá Đồng Văn - công viên địa chất toàn cầu di sản thiên nhiên thế giới, Mã Pí Lèng - một trong tứ đại đỉnh đèo, Núi đôi Quản Bạ là một “tác phẩm nghệ thuật” khiến du khách không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp kỳ vĩ của tạo hóa.
Việt Bắc được biết đến là nơi sinh sống của trên 30 dân tộc anh em. Trải qua những thăng trầm của lịch sử và sự phát triển về mọi mặt của xã hội, đồng bào dân tộc 6 tỉnh Việt Bắc vẫn lưu giữ được giá trị bản sắc riêng. Từ hệ thống các lễ hội, nghi lễ đến trang phục, phục sức và các làn điệu dân ca, dân vũ dân gian.
Nếu ở Hà Giang nổi tiếng với lễ hội Cầu Tào dân tộc Mông, lễ hội Bàn Vương dân tộc Dao, chợ tình Khâu Vai “khi đi lẻ bóng, khi về có đôi”, Lạng Sơn có lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ, lễ hội chùa Tam Thanh thì khi nhắc đến Tuyên Quang, có lẽ lễ hội ấn tượng và độc đáo nhất là Lễ hội Thành Tuyên. Lễ hội xuất hiện từ chính ước vọng của nhân dân. Do nhân dân làm chủ thể sáng tạo và cũng là người thụ hưởng. Lưu giữ, phát huy giá trị truyền thống kết hợp sự sáng tạo, khéo léo, người dân Tuyên Quang đã tạo ra hàng trăm mô hình Trung thu khổng lồ, rực rỡ.
Đặc biệt, tháng 6 - 2023, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã công bố thêm nhiều di sản vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trong các tỉnh Việt Bắc, Tuyên Quang có 4 di sản được công nhận gồm: “Lễ nhảy lửa của người Pà Thẻn” ở xã Hồng Quang (Lâm Bình); “Lễ hội đình Hồng Thái” ở xã Tân Trào (Sơn Dương); “Tri thức về cọn nước của người Tày” ở các xã Trung Hà, Hà Lang (Chiêm Hóa), xã Côn Lôn (Na Hang), xã Phúc Yên (Lâm Bình); “Tri thức và tập quán trồng lúa nước của người Tày” ở các xã Lăng Can, Hồng Quang, Khuôn Hà, Thượng Lâm, Phúc Yên (Lâm Bình). Tỉnh Bắc Kạn có “Hát ru của người Tày” ở xã Giáo Hiệu (Pác Nặm). Tỉnh Cao Bằng có “Nghề dệt thổ cẩm của người Tày” ở xã Ngọc Đào (Hà Quảng).
Cùng với đó là hệ thống sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng đặc trưng, các làn điệu dân ca, dân vũ dân gian đặc sắc như: điệu Sình ca của người Cao Lan, lễ cấp sắc, điệu Páo Dung của người Dao, làn điệu Soọng Cô của người Sán Dìu… chứa đựng trong đó các giá trị lịch sử, nhân văn sâu sắc. Đặc biệt lối sống, nếp sinh hoạt văn hóa của con người Việt Bắc mộc mạc, chân thành đã trở thành nét đẹp vô cùng hấp dẫn du khách tìm hiểu.
Việt Bắc còn được thiên nhiên ưu đãi và ban tặng nhiều sản vật có giá trị như dẻ trùng Khánh (Cao Bằng); quýt, trám đen (Bắc Kạn); hồng Lạng Sơn, đào Mẫu Sơn, na Chi Lăng (Lạng Sơn); chè Tân Cương (Thái Nguyên); mận và lê Hoàng Su Phì (Hà Giang)… mang hương vị núi rừng tự nhiên. Với những phong vị ẩm thực độc đáo, thể hiện tập quán, lối sống của người vùng cao như bánh khảo (Cao Bằng); tôm chua Ba Bể (Bắc Kạn); lợn quay (Lạng Sơn); bánh chưng Bờ Đậu (Thái Nguyên); bánh gai Chiêm Hóa, rượu ngô Na Hang (Tuyên Quang); thắng cố, cháo ấu tẩu (Hà Giang)… đã thực sự gây thương nhớ với những ai đã từng một lần được thưởng thức.Trong tổng số 128 di tích quốc gia đặc biệt trong toàn quốc thì Việt Bắc đã đóng góp nhiều di tích, tiêu biểu như: Pác Bó (Cao Bằng); Khu di tích Tân Trào, Khu di tích lịch sử Kim Bình, Danh thắng Na Hang - Lâm Bình (Tuyên Quang); ATK Định Hóa (Thái Nguyên); Danh lam thắng cảnh Hồ Ba Bể (Bắc Kạn)... Trong 22 di sản của Việt Nam được UNESCO vinh danh, Việt Bắc cũng là khu vực có nhiều di sản được công nhận, như: công viên địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang); Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam... Tất cả làm nên một miền di sản phong phú, đa dạng và đậm đà bản sắc, là tiềm năng thế mạnh để các địa phương phát triển kinh tế du lịch với nhiều loại hình phong phú.

Việt Bắc còn được thiên nhiên ưu đãi và ban tặng nhiều sản vật có giá trị như dẻ trùng Khánh (Cao Bằng); quýt, trám đen (Bắc Kạn); hồng Lạng Sơn, đào Mẫu Sơn, na Chi Lăng (Lạng Sơn); chè Tân Cương (Thái Nguyên); mận và lê Hoàng Su Phì (Hà Giang)… mang hương vị núi rừng tự nhiên. Với những phong vị ẩm thực độc đáo, thể hiện tập quán, lối sống của người vùng cao như bánh khảo (Cao Bằng); tôm chua Ba Bể (Bắc Kạn); lợn quay (Lạng Sơn); bánh chưng Bờ Đậu (Thái Nguyên); bánh gai Chiêm Hóa, rượu ngô Na Hang (Tuyên Quang); thắng cố, cháo ấu tẩu (Hà Giang)… đã thực sự gây thương nhớ với những ai đã từng một lần được thưởng thức.Trong tổng số 128 di tích quốc gia đặc biệt trong toàn quốc thì Việt Bắc đã đóng góp nhiều di tích, tiêu biểu như: Pác Bó (Cao Bằng); Khu di tích Tân Trào, Khu di tích lịch sử Kim Bình, Danh thắng Na Hang - Lâm Bình (Tuyên Quang); ATK Định Hóa (Thái Nguyên); Danh lam thắng cảnh Hồ Ba Bể (Bắc Kạn)... Trong 22 di sản của Việt Nam được UNESCO vinh danh, Việt Bắc cũng là khu vực có nhiều di sản được công nhận, như: công viên địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang); Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam... Tất cả làm nên một miền di sản phong phú, đa dạng và đậm đà bản sắc, là tiềm năng thế mạnh để các địa phương phát triển kinh tế du lịch với nhiều loại hình phong phú.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đặc sắc phong tục đón Tết của người Dao đỏ Phúc Lợi

Đặc sắc phong tục đón Tết của người Dao đỏ Phúc Lợi

Hằng năm, khi hoa đào, hoa mận bung nở khoe sắc thắm ở các sườn đồi, cũng là lúc làn gió mùa xuân đang đến, người Dao đỏ xã Phúc Lợi, tỉnh Lào Cai lại nô nức chuẩn bị đón năm mới với những phong tục, tập quán mang đậm bản sắc văn hóa riêng của người Dao đỏ.

Tưng bừng Hội xuân mở cổng trời cùng nhiều hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc tại Sa Pa

Tưng bừng Hội xuân mở cổng trời cùng nhiều hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc tại Sa Pa

Ngày 19/02 (tức mùng 3 Tết), tại Khu du lịch Sun World Fansipan Legend (trên địa bàn phường Sa Pa) diễn ra Hội xuân mở cổng trời. Đây là sự kiện mở màn cho chuỗi hoạt động tâm linh và văn hóa, du lịch quy mô lớn tại Khu du lịch Sun World Fansipan Legend nói riêng, phường Sa Pa nói chung.

Hình ảnh ngựa trong văn học trung đại

Hình ảnh ngựa trong văn học trung đại

Trong dòng chảy văn học trung đại, hình ảnh con ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển thuần túy. Ngựa mang trong mình chiều sâu biểu tượng: nhịp chân của lịch sử, tiếng vó của chia ly, bụi đường quan lộ và khí phách của kẻ sĩ. Ở tầng cao hơn, đó còn là hình ảnh ẩn dụ cho một đất nước qua từng thời đại. Nhân dịp năm mới, chúng tôi có cuộc trò chuyện với nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường, hiện công tác tại Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An.

Xin chữ đầu năm lan tỏa giá trị "mùng 3 Tết thầy"

Xin chữ đầu năm lan tỏa giá trị "mùng 3 Tết thầy"

Trong dịp Tết cổ truyền, tục xin chữ đầu năm không chỉ gửi gắm ước vọng bình an, may mắn mà còn góp phần lan tỏa giá trị “tôn sư trọng đạo” qua truyền thống mùng 3 Tết thầy. Nét đẹp văn hóa ấy nhắc nhớ đạo lý hiếu học, tri ân người trao truyền tri thức, được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Ăn tết ở bản.

Ăn Tết ở bản

Không đơn thuần là đi du lịch, nghỉ dưỡng, dịp Tết, nhiều du khách trong và ngoài nước lựa chọn ăn Tết ở bản, hòa chung với nhịp sống dân dã, đậm đà bản sắc văn hoá của đồng bào các dân tộc. Với họ, Tết thực sự là trải nghiệm đáng nhớ.

Tết của người trẻ

Tết của người trẻ

Sau khi hoàn thành các lễ nghi truyền thống và chúc Tết họ hàng, giới trẻ bắt đầu hành trình "ăn Tết" theo cách riêng của mình. Từ quán cà phê yên tĩnh, rạp chiếu phim đến các điểm check-in náo nhiệt, những người trẻ đang tận hưởng khoảng thời gian dành cho bản thân và bạn bè, tạo nên sắc màu tươi trẻ, năng động trong những ngày đầu xuân.

Tưng bừng Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tuyển xã Trịnh Tường

Tưng bừng Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tuyển xã Trịnh Tường

Ngày 18/2 (mùng 2 Tết Bính Ngọ), tại thôn Ná Lùng, xã Trịnh Tường đã diễn ra Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tuyển nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là lần đầu tiên địa phương tổ chức ngày hội với quy cấp thôn, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu năm mới.

Tết Nguyên đán 2026: Ý nghĩa Lễ hóa vàng ngày Tết

Tết Nguyên đán 2026: Ý nghĩa Lễ hóa vàng ngày Tết

Lễ cúng hóa vàng là nghi thức không thể thiếu trong dịp Tết của các gia đình Việt, mang ý nghĩa tiễn đưa các cụ về cõi âm, thể hiện lòng tôn kính, biết ơn Tổ tiên luôn che chở, phù hộ cho con cháu. Ngoài ra, việc hóa vàng còn mang ý nghĩa đón thần tài, thần lộc về cho gia đình.

Ngựa thiêng trong tranh thờ người Dao

Ngựa thiêng trong tranh thờ người Dao

Trong không gian thờ tự của người Dao ở Lào Cai, bộ tranh thờ không chỉ là tác phẩm hội họa dân gian, mà còn hàm chứa tri thức, tín ngưỡng và lịch sử của cộng đồng. Trong đó, hình tượng ngựa vừa là vật nuôi quen thuộc, vừa là linh vật thiêng, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người Dao qua nhiều thế hệ.

Đi lễ đầu năm - nét đẹp văn hóa của người Việt

Đi lễ đầu năm - nét đẹp văn hóa của người Việt

Trong không khí rộn ràng của mùa xuân, đi lễ chùa đầu năm đã trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh lâu đời của người Việt, phản ánh sinh hoạt tín ngưỡng và đời sống tinh thần của đông đảo người dân. Mỗi độ xuân về, người dân từ khắp mọi miền đất nước lại nô nức tới đền, chùa dâng lễ, thắp hương, thành tâm cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc và may mắn.

Khát vọng bay giữa trời xuân

Khát vọng bay giữa trời xuân

Với đồng bào người Tày, người Dao ở Lào Cai, ném còn là trò chơi dân gian không thể thiếu trong dịp Tết đến, Xuân về. Ẩn trong những quả còn là giá trị nhân văn, mơ ước, khát khao năm mới có cuộc sống đủ đầy, ấm no.

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Khát vọng giữ gìn bản sắc

Trên địa bàn xã Hợp Thành có nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Tày cư trú lâu đời tại các thôn Tượng 1, Tượng 3, Cáng 1, Cáng 2… Thời gian qua, UBND xã đã tuyên truyền, vận động các nghệ nhân và những người tâm huyết với văn hóa, văn nghệ thành lập Câu lạc bộ Bản sắc văn hóa dân tộc Tày xã Hợp Thành, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc.

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Nét đẹp áo dài ngày xuân

Những ngày Tết, trên khắp các nẻo đường du xuân, trong không gian linh thiêng của đền chùa hay giữa nhịp sống rộn ràng nơi phố thị, chúng ta đều dễ dàng bắt gặp những tà áo dài truyền thống mềm mại, duyên dáng. Không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam, áo dài còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa, làm đẹp cho ngày xuân.

Ngựa trong nhạc Việt

Ngựa trong nhạc Việt

Từ tân nhạc tiền chiến đến nhạc trẻ, từ khúc hùng ca, tình ca đến thiếu nhi, hình tượng ngựa đã rong ruổi qua nhiều thế hệ sáng tác, trở thành biểu tượng đa nghĩa về tự do, thân phận và khát vọng trong âm nhạc Việt Nam.

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Linh vật ngựa trong văn hóa Việt - biểu tượng của sức mạnh ý chí bền bỉ và thành công

Trong văn hóa và tâm thức người Việt, ngựa được coi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành, ý chí bền bỉ và tinh thần tiến bước không ngừng. Ngựa không chỉ đại diện cho chuyển động, mà còn hàm chứa niềm tin rằng mọi thành tựu đều bắt đầu từ sự dấn thân và được khẳng định qua thử thách.

fb yt zl tw