Đi dọc tuyến biên giới Lào Cai, từ Y Tý, A Mú Sung đến Pha Long, Si Ma Cai, chúng tôi nhận ra bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không bắt đầu khi một thông tin xuyên tạc đã lan truyền. Công việc ấy diễn ra từ trước đó, trong cách một chi bộ giải quyết việc của dân, một trưởng thôn không né việc khó, một người lính biên phòng bền bỉ bám bản; trong tuyến đường mới được mở, ngôi nhà an toàn hơn, sinh kế tốt hơn và băn khoăn của người dân được lắng nghe, giải quyết từ cơ sở… Khi lòng dân vững, biên cương có thêm phòng tuyến vững chắc.
Ở bản làng biên giới, một chủ trương đúng nếu không được giải thích kịp thời vẫn có thể bị hiểu sai, một băn khoăn chậm được giải quyết có thể trở thành lời đồn. Từ Y Tý đến A Mú Sung, niềm tin của người dân được từ việc cụ thể, thông tin rõ ràng, quyền lợi được tôn trọng và cán bộ có mặt khi dân cần.
Đêm ở Đồn Biên phòng Y Tý, mưa rả rích. Tôi nhớ chuyến vào Hồng Ngài cách đây 2 năm, tuyến đường còn nhiều đoạn khó đi. Cuối năm trước, mưa lớn tiếp tục gây sạt lở, làm hỏng đường, cuốn trôi cầu Sim San. Bây giờ đường đi lại đã thuận lợi hơn nhiều, từ Tổ công tác Sim San đến cột mốc 85 - cột mốc đầu tiên trên tuyến biên giới Lào Cai, cũng đã được đổ bê tông.
Sáng sớm, mưa ngớt. Cán bộ biên phòng đưa tôi đi bằng xe máy qua Lao Chải rồi lên Sim San. Trưởng thôn Tẩn Láo Ú đã đợi ở nhà văn hóa. Thôn Sim San mới được thành lập trên cơ sở sắp xếp Sim San 1, Sim San 2 và Hồng Ngài. Vừa trò chuyện, Trưởng thôn Ú vừa dẫn chúng tôi ra khu tái định cư cách nhà văn hóa không xa. Trên khu đất bằng phẳng, 12 hộ dân đã được bố trí chỗ ở, đường bê tông nối thẳng với tuyến trục xã.
Ít ai biết để có sự bình yên hôm nay, đã có lúc cán bộ trong thôn phải đi từng nhà giải thích, vận động người dân. Hơn một năm trước, sau mưa lớn, khu dân cư cũ xuất hiện vết sạt trượt. Chính quyền vận động các hộ di chuyển khẩn cấp để bảo đảm an toàn. Do khó khăn về nguồn lực, khu tái định cư chưa thể triển khai ngay. Một số gia đình đã quay lại nơi ở cũ.
Đến khi tiếp tục vận động di chuyển, vấn đề nảy sinh. Có người cho rằng gia đình mình sống ở đó nhiều năm mà chưa xảy ra chuyện, người chưa hiểu rõ chính sách hỗ trợ lại chờ nhận tiền mới chuyển. Khi kinh phí hỗ trợ chưa đến, lời bàn tán xuất hiện... Trưởng thôn Tẩn Láo Ú đã cùng cán bộ, đảng viên trong thôn đến từng nhà giải thích, vận động. Gia đình anh Tẩn Chỉn Vảng là một trong những hộ chuyển đến nơi ở mới trước, rồi từng gia đình dựng nhà trên khu tái định cư.
Trong căn nhà mới, anh Vảng tâm sự nơi ở cũ không còn an toàn, gia đình chỉ tận dụng làm nơi chăn nuôi, làm vườn. Chuyển về đây, anh yên tâm hơn mỗi khi mưa lớn; gia đình cũng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Từ câu chuyện ấy, Trưởng thôn Tẩn Láo Ú rút ra một điều, chính sách đã có nhưng không phải người dân nào cũng có điều kiện đọc và hiểu đầy đủ. Cán bộ thôn phải thông tin sớm, giải thích rõ; khi dân hiểu thì công việc thuận lợi hơn. Nhóm Zalo được anh lập từ ngày còn là Trưởng thôn Sim San 1 tiếp tục duy trì và mở rộng. Việc của thôn được đưa lên nhóm, ai chưa rõ có thể hỏi trực tiếp hoặc nhắn riêng cho trưởng thôn.
Câu chuyện ở Sim San cho thấy khoảng cách giữa thiếu thông tin và hiểu sai thông tin đôi khi rất ngắn. Điện thoại thông minh giúp thông tin đến bản nhanh hơn, nhưng chủ trương đúng nếu chậm được giải thích vẫn có thể tạo ra cách hiểu khác nhau. Khi ấy, cán bộ cơ sở phải là người có mặt sớm nhất.
Ở thôn Séo Phìn Chư, xã Y Tý, câu chuyện lại bắt đầu từ việc mở đường. Khi tuyến đường qua thôn được triển khai mở rộng, chủ trương đã nhận được sự đồng tình của người dân. Nhưng lúc cắm tuyến trên thực địa, một số vị trí phải điều chỉnh theo địa hình. Máy xúc tiến sát hiên nhà, có hộ bị ảnh hưởng nhiều hơn, tâm lý băn khoăn, lo ngại bắt đầu xuất hiện. Bí thư Chi bộ Thào A Dùa đưa vấn đề ra họp bàn, đề nghị đảng viên hiến đất, đồng thời vận động người thân trong gia đình thực hiện trước. Với những hộ còn băn khoăn, anh đến tận nhà trao đổi; trường hợp cần thiết mời cán bộ xã, đơn vị thi công xuống cùng kiểm tra, thống nhất phương án.
Gia đình ông Lò Kiềm Phây là một trong các hộ sớm đồng thuận hiến đất. Nương ngô của gia đình ở sát tuyến đường, gia đình ông đã hiến dải đất dài gần 100 m. Ông Phây chia sẻ, đường rộng, việc đi lại thuận lợi hơn; đến mùa thu hoạch, thương lái có thể vào tận nơi, khách du lịch đến nhiều hơn cũng mở thêm cơ hội làm dịch vụ.
Một chủ trương nhận được sự đồng thuận trong cuộc họp chưa có nghĩa quá trình thực hiện sẽ không phát sinh vấn đề. Điều quan trọng là khi có vướng mắc, người dân được giải thích và cùng bàn cách xử lý.
Ở Séo Phìn Chư, vai trò của chi bộ và người đứng đầu thể hiện ngay trong cách giải quyết từng việc cụ thể. Đảng viên đi trước, người đứng đầu trực tiếp đối thoại, vấn đề phát sinh được đưa ra bàn bạc, tránh để kéo dài thành bức xúc.
Từ thực tiễn cơ sở, đồng chí Tô Văn Thanh - Bí thư Đảng ủy xã Y Tý cho rằng, niềm tin của người dân được củng cố từ thay đổi họ nhìn thấy hằng ngày, từ sự tận tụy của cán bộ và việc thực hiện công khai, dân chủ các vấn đề liên quan đến quyền lợi của người dân.
Cán bộ ở vùng cao không thể chỉ ngồi tại trụ sở, mà phải xuống tận nơi, nghe dân nói và giải thích để dân hiểu. “Muốn dân tin thì cán bộ phải gương mẫu đi trước, muốn dân làm thì cán bộ phải bắt tay làm cùng. Trách nhiệm và sự tận tụy của cán bộ chính là thước đo niềm tin của Nhân dân đối với Đảng”, đồng chí Tô Văn Thanh nhấn mạnh.
Rời Y Tý, chúng tôi về A Mú Sung. Câu chuyện về niềm tin được nối tiếp từ việc gần gũi trong đời sống. Tại thôn Phù Lao Chải, Bí thư Chi bộ Vàng Láo San vừa trở về sau cuộc họp về chuyển đổi số. Điện thoại thông minh đã quen thuộc hơn với nhiều gia đình. Công việc của thôn, xã cũng ngày càng gắn với công nghệ. Theo anh San, cán bộ cơ sở cũng phải học thêm. người dân có điều chưa hiểu thường tìm đến hỏi; muốn giải thích được thì bí thư chi bộ phải biết, phải tìm hiểu. Chiếc điện thoại có thể giúp người dân tìm hiểu kỹ thuật sản xuất, giá nông sản, liên lạc với người thân, nhưng cũng có thể đưa đến nội dung chưa được kiểm chứng. Càng nhiều nguồn thông tin, vai trò của người được dân tin cậy ở cơ sở càng quan trọng.
Những ngày ở lại biên giới A Mú Sung, chúng tôi có dịp cùng cán bộ, chiến sĩ đồn Biên phòng xuống địa bàn. Câu chuyện giữa bộ đội với người dân bắt đầu từ vụ ngô, giá nông sản, chuyện chăn nuôi rồi đến chính sách người dân còn chưa rõ. Cán bộ hỏi chuyện làm kinh tế, lắng nghe người dân chia sẻ những khó khăn trong gia đình, trao đổi điều họ đang quan tâm.
Trung tá Bùi Trung Thành - Chính trị viên Đồn Biên phòng A Mú Sung chia sẻ, không phải lần xuống bản nào cũng có một vụ việc cần giải quyết. Các cuộc gặp thường xuyên giúp cán bộ biết người dân đang nghĩ gì, gia đình nào gặp khó khăn; còn người dân biết tìm đến ai khi có điều cần hỏi.
Đồng chí Trần Quốc Định - Bí thư Đảng ủy xã A Mú Sung, cho rằng niềm tin của người dân được tạo nên từ đổi thay trong cuộc sống hằng ngày. Khi kinh tế phát triển, đời sống được nâng lên, khó khăn có sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và các lực lượng đứng chân trên địa bàn, người dân có thêm cơ sở để tin tưởng và đồng hành.
Từ Sim San, Séo Phìn Chư đến Phù Lao Chải, câu chuyện khác nhau nhưng gặp nhau ở một điểm chung: Niềm tin bắt đầu từ việc của dân được giải quyết, từ cán bộ dám nhận trách nhiệm, có mặt khi dân cần và làm cho chủ trương của Đảng trở thành thay đổi cụ thể trong mỗi bản làng.
