Sau gần 3 tháng thi công, căn nhà cấp IV của gia đình ông Đỗ Văn Hùng ở thôn Xuân Giao, xã Gia Phú đã hoàn thành. Là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, nhiều năm gia đình ông Hùng phải sống trong căn nhà xuống cấp. Ước mong có một mái ấm kiên cố nay đã trở thành hiện thực từ chính sách hỗ trợ xóa nhà tạm.
Căn nhà có tổng kinh phí 400 triệu đồng, trong đó ngân sách Nhà nước hỗ trợ 70 triệu đồng, gia đình đối ứng 330 triệu đồng; cấp ủy, chính quyền địa phương hỗ trợ thêm 10 triệu đồng để hoàn thiện sân, cổng.
Tại xã Khánh Yên, gia đình bà Vũ Thị Môn, con của người trực tiếp tham gia kháng chiến và bị nhiễm chất độc da cam, cũng đón niềm vui mới khi căn nhà được hoàn thành.
Bà Môn chia sẻ: “Trước đây gia đình sống trong căn nhà chật hẹp, xuống cấp, mỗi khi mưa bão đều thấp thỏm lo lắng. Nhờ sự hỗ trợ của MTTQ và các nhà hảo tâm, gia đình có được căn nhà kiên cố, cuộc sống ổn định hơn và có thêm động lực vươn lên”.
Tại thôn Phéc Bủng, xã Bắc Hà, mô hình sinh kế “Gà đen Đại đoàn kết” đang mở ra hướng đi mới cho các hộ nghèo, cận nghèo. 5 hộ dân được hỗ trợ 50 con gà giống cùng 5 máy ấp trứng tự động. Các hộ còn được hướng dẫn kỹ thuật làm chuồng trại, chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh và nhân giống.
Điểm mới của mô hình là ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý đàn vật nuôi. Mỗi hộ được lập hồ sơ điện tử tích hợp mã QR để theo dõi nguồn gốc con giống, lịch tiêm phòng, quá trình sinh trưởng, sinh sản và luân chuyển giống.
Từ đàn gà ban đầu, mô hình hướng tới xây dựng thương hiệu “Gà đen Bắc Hà”, kết nối tiêu thụ và quảng bá sản phẩm địa phương.
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, mô hình sẽ được mở rộng lên 20 - 25 hộ, giúp các hộ tham gia tăng thu nhập khoảng 20 - 35 triệu đồng/năm, từng bước thoát nghèo bền vững.
Tại xã Trạm Tấu, anh Mùa A Chư ở thôn Tấu Trên, cũng tìm hướng phát triển kinh tế từ nghề truyền thống. Được sự hỗ trợ của MTTQ cộng với nguồn vốn vay ngân hàng, anh đầu tư máy thêu thổ cẩm, giúp rút ngắn thời gian sản xuất, tăng năng suất nhưng vẫn giữ được những hoa văn, màu sắc đặc trưng của đồng bào vùng cao. Nhờ đó, gia đình anh có thu nhập khoảng 200 - 250 triệu đồng/năm.
Những mô hình trên cho thấy hiệu quả của cách làm mới trong giảm nghèo. Thay vì chỉ hỗ trợ trước mắt, các chính sách ngày càng chú trọng trao cho người dân phương tiện sản xuất, kiến thức và cơ hội tạo thu nhập. Khi hỗ trợ đúng nhu cầu, phù hợp điều kiện từng địa bàn, người dân không chỉ được giúp đỡ mà còn có thêm năng lực để tự chủ cuộc sống.
Các cấp Hội Chữ thập đỏ cũng tích cực triển khai hoạt động nhân đạo. Hơn 500 lượt người, hộ gia đình và cá nhân được hỗ trợ với tổng trị giá trên 360 triệu đồng; các hoạt động chăm sóc sức khỏe, trị giá hơn 5,2 tỷ đồng hỗ trợ gần 12.000 lượt người. 5 chương trình hiến máu tình nguyện tiếp nhận 2.286 đơn vị máu, góp phần bổ sung nguồn máu phục vụ cấp cứu, điều trị.
Đặc biệt, các gia đình chịu ảnh hưởng bởi hậu quả chiến tranh tiếp tục được quan tâm. Nhân Ngày Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, MTTQ tỉnh tổ chức thăm hỏi, tặng quà các nạn nhân và gia đình. Những phần quà tuy giá trị vật chất không lớn nhưng là sự động viên thiết thực, thể hiện trách nhiệm của cộng đồng đối với những người yếu thế.
Trong năm 2026, toàn tỉnh đã huy động Nhân dân hiến hơn 700.000 m² đất xây dựng hạ tầng nông thôn; trao hơn 105.000 suất quà, trị giá trên 57,5 tỷ đồng và hỗ trợ hơn 14 tỷ đồng làm nhà cho hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Phía sau những con số ấy là những câu chuyện đời thường: niềm vui của gia đình khi có mái nhà mới; sự kỳ vọng của người dân khi đàn gà giống lớn lên từng ngày; tiếng máy thêu vang đều trong những gian nhà vùng cao, nơi nghề truyền thống được tiếp sức bằng công nghệ.
An sinh xã hội và giảm nghèo bền vững vì thế không chỉ được đo bằng tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm, mà còn bằng những mái nhà kiên cố hơn, những sinh kế có khả năng tạo thu nhập và sự chủ động của người dân trong phát triển kinh tế.
Khi các nguồn lực được kết nối, chính sách đến đúng đối tượng và người dân được trao cơ hội để tự vươn lên, mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau” sẽ ngày càng hiện hữu trong từng mái nhà, từng sinh kế và từng bản làng vùng cao Lào Cai.
