Từ vườn bưởi đến câu chuyện thị trường
Theo lời giới thiệu của lãnh đạo xã Lâm Giang, chúng tôi tới thăm gia đình ông Vũ Gia Biên ở thôn Phú Lâm - một trong những hộ nông dân sản xuất giỏi tiêu biểu của địa phương. Thu hút chúng tôi là vườn bưởi da xanh với hàng trăm gốc, quả sai trĩu cành. Ông Biên cho biết, có thể với nhiều nông dân, đó là con số đáng mơ ước, nhưng với ông, đây mới chỉ là bước khởi đầu. “Tôi vận động bà con cùng trồng bưởi để khi thương lái đến thu mua thì có đủ sản lượng hàng hóa. Khi hình thành được vùng sản xuất tập trung thì mới tiếp cận được thị trường lớn", ông Biên chia sẻ.
Điều ông Biên trăn trở không phải là sản lượng, mà là đầu ra và tính bền vững. Sản xuất hiện nay còn nhỏ lẻ, manh mún, chưa hình thành vùng hàng hóa tập trung nên sức cạnh tranh chưa cao, giá cả vẫn bấp bênh. Câu chuyện của gia đình ông Biên cũng là bức tranh chung của nhiều hộ nông dân Lâm Giang: tiềm năng lớn, nhưng thiếu liên kết, thiếu hạ tầng và thiếu “cú huých” để bứt phá.
Doanh nghiệp về làng xây dựng chuỗi liên kết
Cùng với cây ăn quả, Lâm Giang còn sở hữu diện tích rừng trồng lớn. Những cánh rừng keo, bồ đề, trẩu, mỡ trải dài trên các triền núi là nguồn nguyên liệu dồi dào cho công nghiệp chế biến gỗ. Liền kề tuyến Đường tỉnh 164 chạy dọc xã Lâm Giang đã có một số cơ sở chế biến gỗ rừng trồng, trong đó có nhà máy ván ép của Doanh nghiệp tư nhân Đăng Thủy đang hoạt động, tạo việc làm ổn định cho gần 100 lao động địa phương. Chị Ngô Thanh Thủy, quản lý nhân sự nhà máy cho biết: “Chúng tôi đi học hỏi ở nhiều nơi, thấy quê mình có điều kiện phát triển chế biến gỗ nên đầu tư máy móc, nhà xưởng để thu mua nguyên liệu từ người dân, sơ chế và ép ván xuất khẩu. Chế biến sâu giúp nâng giá trị sản phẩm và tạo việc làm ổn định hơn cho người dân”.
Sau hợp nhất, không gian phát triển được mở rộng, việc liên kết vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến và tiêu thụ thuận lợi hơn. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là hạ tầng giao thông. “Nếu giao thông được đầu tư mở rộng, chúng tôi sẵn sàng đầu tư thêm 3 nhà máy để thu mua nguyên liệu cho bà con và tạo thêm nhiều việc làm tại chỗ,” chị Thủy khẳng định.
Quy hoạch lại để phát triển bền vững
Theo ông Ngô Quyết Chiến - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Lâm Giang, sau hợp nhất, địa phương đã rà soát lại toàn bộ tiềm năng để xây dựng tầm nhìn phát triển dài hạn. “Chúng tôi hướng tới quy hoạch cụm công nghiệp nhỏ để thu hút doanh nghiệp chế biến sâu nông - lâm sản, hình thành chuỗi khép kín từ hộ dân, hợp tác xã đến nhà máy ngay tại địa bàn xã”, ông Chiến cho biết.
Theo định hướng này, Lâm Giang sẽ phát triển dựa trên ba trụ cột: nông nghiệp - lâm nghiệp - chăn nuôi, gắn với chế biến sâu, giảm phụ thuộc vào thương lái, tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm. Về chăn nuôi, xã đặt mục tiêu giai đoạn 2025 - 2030 tăng tổng đàn lợn từ 17.000 lên 30.000 con, thông qua phát triển các mô hình chăn nuôi hộ gia đình quy mô vừa, bảo đảm kỹ thuật, an toàn dịch bệnh và phù hợp năng lực của người dân. Về cây ăn quả, hiện xã có 1 sản phẩm OCOP 3 sao là bưởi da xanh, có tiềm năng mở rộng thành vùng hàng hóa chủ lực. Về hạ tầng, trong 5 năm tới, địa phương ưu tiên mở rộng các tuyến đường kết nối vùng sản xuất với trung tâm xã và khu chế biến để giảm chi phí vận chuyển, tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế.
Từ những vườn bưởi da xanh trĩu quả đến những cánh rừng trồng đang vươn lên xanh tốt từng ngày; từ những hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ đến nhà máy bên sông - Lâm Giang hôm nay không chỉ là vùng quê tựa núi, hướng sông về mặt địa lý, mà còn đang hướng tới tương lai bằng chính nội lực của mình. Sự chuyển mình ấy không ồn ào, phô trương, nhưng bền bỉ và chắc chắn - bắt đầu từ những nông dân nghĩ về thị trường, từ doanh nghiệp nghĩ về chuỗi giá trị, từ chính quyền nghĩ về quy hoạch dài hạn.
Trong tương lai không xa, khi những tuyến đường được mở rộng, khi vùng sản xuất được quy hoạch bài bản, khi thu hút được nhiều doanh nghiệp sản xuất với công nghệ chế biến sâu hơn, Lâm Giang hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu trở thành địa phương phát triển khá của tỉnh - vùng quê vừa giữ được hồn cốt tự nhiên, vừa bước đi vững vàng trên con đường hiện đại hóa nông thôn.
