Những năm qua, cùng với sự chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội, đời sống người dân được nâng cao thì vùng nông thôn trên địa bàn huyện Văn Bàn cũng phát sinh những thách thức về an ninh, trật tự. Nguyên nhân do người dân vẫn thiếu cảnh giác đã tạo điều kiện cho tình trạng trộm cắp phát sinh. Cùng với đó, một số gia đình có điều kiện kinh tế nhưng buông lỏng quản lý đối với con em dẫn đến tình trạng thanh, thiếu niên ở nông thôn ham chơi, đua đòi, sa vào tệ nạn xã hội, ma túy, cờ bạc… Thứ nữa, nhờ hệ thống giao thông liên vùng, liên huyện và giao thông liên xã được mở rộng, kết nối; một số dự án phát triển kinh tế, khai thác khoáng sản, du lịch… được đầu tư đã làm tăng nhanh giá trị đất đai vùng nông thôn dẫn đến gia tăng những tranh chấp, mâu thuẫn, khiếu kiện phát sinh.
Với đặc thù là địa phương có Quốc lộ 279 đi qua, cùng với việc địa phương có nhiều đồng bào dân tộc sinh sống, những năm qua, trên địa bàn xã Hòa Mạc có thời điểm nổi lên tình trạng trộm cắp vặt, cố ý gây thương tích; buôn bán, tàng trữ chất ma túy…
Đại úy Hoàng Trung Hiếu, Trưởng Công an xã Hòa Mạc cho biết: Hằng năm, Công an xã đều tham mưu với Đảng ủy xã ra nghị quyết chuyên đề về an ninh, trật tự, phát động phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng mô hình bảo vệ an ninh, trật tự của địa phương theo hướng “tự phòng, tự quản, tự bảo vệ, tự hòa giải từ cơ sở”. Trong 2 năm qua, chính quyền, các tổ chức đoàn thể đã tiến hành hòa giải thành công 14 vụ việc, không để phát sinh khiếu kiện vượt cấp, kéo dài.
Đặc biệt, năm 2024, Công an xã thành lập và duy trì hoạt động 2 mô hình tự quản về an ninh, trật tự: 1 mô hình “Dòng họ tự quản về an ninh, trật tự”, 1 mô hình “Ánh sáng an ninh”. Đến nay, xã đã có 724/724 hộ ký cam kết thực hiện các quy định về phòng cháy, chữa cháy; không vi phạm pháp luật; không tàng trữ, sử dụng trái phép các loại vũ khí, vật liệu nổ. Riêng trong 5 tháng đầu năm 2024, người dân trên địa bàn đã tự giác giao nộp 24 súng săn, súng tự chế các loại.
Khác với Hòa Mạc, Nậm Xây là xã có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, lại là địa phương trước đây có nhiều điểm khai thác vàng trái phép hoạt động. Vì vậy, công tác đảm bảo an ninh, trật tự đặt ra nhiều khó khăn.
Theo Thượng úy Hoàng Minh Tuân, Phó Trưởng Công an xã Nậm Xây, trước năm 2020, vấn nạn khai thác vàng trái phép diễn ra phức tạp, các đối tượng nghiện ma túy, tội phạm từ nhiều nơi đổ về khiến Nậm Xây trở thành điểm nóng về mất an ninh, trật tự. Trên địa bàn luôn có hàng trăm đối tượng nghiện ma túy cư trú.
“Từ khi lực lượng công an chính quy được tăng cường về xã, chúng tôi đã tham mưu với chính quyền địa phương kiện toàn các tổ tự quản, xây dựng và nhân rộng các mô hình phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội. Từ 2020 đến nay, Công an xã đã phối hợp với các đội nghiệp vụ của Công an huyện triệt phá 21 vụ buôn bán trái phép ma túy, trộm cắp tài sản, phạm pháp hình sự. Công an xã đã hoàn thiện hồ sơ đưa 6 người nghiện đi cai nghiện tập trung, còn một số đối tượng đang được theo dõi, quản lý và sẽ tiếp tục đưa đi cai nghiện khi hoàn tất hồ sơ” - Thượng úy Hoàng Minh Tuân cho biết.
Thiếu tá Đỗ Quốc Vượng, Đội trưởng Đội an ninh, Công an huyện Văn Bàn chia sẻ: Địa bàn huyện Văn Bàn rộng, hầu hết các xã có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhận thức về pháp luật không đồng đều, khu vực nông thôn vẫn tồn tại những vấn đề tiềm ẩn gây mất an ninh, trật tự như uống rượu nhiều, không chấp hành pháp luật về giao thông, trộm cắp vặt, tranh chấp đất đai, mâu thuẫn trong gia đình, dòng tộc… Không chỉ vậy, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, mạng xã hội cũng làm gia tăng các loại tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản...
Theo tìm hiểu của phóng viên, một vấn đề khác đang đặt ra đối với công tác đảm bảo an ninh, trật tự vùng nông thôn ở Văn Bàn là tình trạng buôn bán, sử dụng ma túy trên địa bàn một số xã còn diễn biến phức tạp. Toàn huyện hiện có 488 người nghiện ma túy, trong khi số lượng người chưa được cai nghiện tập trung còn khá lớn. Vấn nạn buôn bán, sử dụng trái phép chất ma túy là một trong những nguyên nhân chính gây mất an ninh, trật tự. Chỉ tính riêng các năm 2021 đến 2023, trên địa bàn huyện xảy ra hơn 300 vụ việc vi phạm pháp luật gây mất an ninh, trật tự (công an đã khởi tố 248 vụ/363 bị can), trong đó quá nửa liên quan đến buôn bán, tàng trữ chất ma túy. Đặc biệt, từ đầu năm 2024 đến nay, Công an huyện Văn Bàn đã triệt phá 30 vụ buôn bán, tàng trữ chất ma túy, bắt giữ 48 đối tượng.
Thời gian tới, với quan điểm “Vì Nhân dân phục vụ” và phương châm “Chủ động phòng ngừa, phát hiện tội phạm từ sớm, ngăn chặn từ xa, xử lý kịp thời các nguy cơ ngay từ cơ sở”, Công an huyện Văn Bàn tiếp tục đẩy mạnh phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; duy trì hoạt động các mô hình đảm bảo an ninh, trật tự ở các xã, thôn, bản; tiếp tục tham mưu với cấp ủy đảng, chính quyền địa phương triển khai thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, chính sách, quy định của Nhà nước và Bộ Công an về công tác bảo đảm an ninh, trật tự.
