Trước thực tế đó, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng ngừa, kiểm soát chặt chẽ từ sớm, từ xa, với mục tiêu giữ vững địa bàn “sạch” về pháo, bảo đảm Nhân dân vui Xuân, đón Tết an toàn, văn minh.
Theo Thượng tá Nguyễn Đức Hảo - Phó Trưởng phòng PC06, Công an tỉnh Lào Cai, dịp Tết hằng năm luôn là cao điểm phát sinh vi phạm liên quan đến pháo, với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Nổi lên ba xu hướng chính: hành vi vi phạm chuyển sang ẩn danh, nhỏ lẻ, lợi dụng vận chuyển liên tỉnh và mạng xã hội; địa bàn giáp ranh, vùng sâu, vùng xa, khu dân cư phức tạp bị lợi dụng làm nơi cất giấu, trung chuyển; và tình trạng nhầm lẫn, lợi dụng việc pháo hoa được bán hợp pháp để mua về kinh doanh trái phép.
Trước tình hình đó, đầu tháng 1/2026, trên cơ sở tham mưu của Phòng PC06, UBND tỉnh đã ban hành Công văn 346/UBND-NC (15/1/2026) về tăng cường phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo. Đồng thời, Giám đốc Công an tỉnh ban hành Công văn 111/CAT-QLHC (08/1/2026), chỉ đạo các đơn vị, Công an địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm.
Hệ lụy nghiêm trọng từ pháo nổ trái phép
Pháo nổ trái phép không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng. Theo Thượng tá Nguyễn Đức Hảo, đây là “tổ hợp rủi ro” về cháy nổ, tai nạn, thương tích, nhất là khi cất giấu trong nhà ở, kho bãi, phương tiện vận chuyển; dịp Tết đông người, hậu quả càng khó lường. Việc đốt pháo trái phép còn gây mất an ninh trật tự, gia tăng nguy cơ tụ tập, xô xát và thường gắn với các đường dây vận chuyển hàng cấm, thậm chí xuyên biên giới.
Pháp luật hiện hành đã quy định rất rõ tại Nghị định 137/2020/NĐ-CP: pháo nổ và pháo hoa nổ thuộc nhóm bị quản lý nghiêm, cá nhân không được phép mua bán, sử dụng trái phép; pháo hoa chỉ được sử dụng khi đáp ứng đủ điều kiện và mua từ tổ chức, doanh nghiệp được phép.
Triển khai kiểm soát theo hướng “3 lớp - 1 mục tiêu”
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh và Công an tỉnh, công tác kiểm soát pháo được triển khai theo phương châm “3 lớp - 1 mục tiêu”, gắn với Kế hoạch 39/KH-CAT-PC06-PV01 ngày 8/1/2026 về mở đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Công tác kiểm soát pháo được triển khai theo mô hình “3 lớp”. Lớp phòng ngừa từ gốc đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân phân biệt pháo hoa hợp pháp với pháo nổ trái phép, tập trung vào các nhóm nguy cơ và vận động ký cam kết “không pháo nổ”. Lớp quản lý từ sớm tăng cường rà soát địa bàn, đối tượng trọng điểm, kiểm soát kho bãi và hoạt động rao bán pháo trên không gian mạng. Lớp đấu tranh, xử lý được thực hiện quyết liệt qua tuần tra, kiểm soát chuyên đề, phối hợp liên ngành, xử lý nghiêm vi phạm để răn đe, phòng ngừa chung.
Xác định đúng trọng tâm, tránh dàn trải
Công tác rà soát, kiểm tra được triển khai có trọng tâm, tập trung vào các đối tượng có tiền án, tiền sự liên quan đến pháo; nhóm kinh doanh, vận chuyển; thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên có biểu hiện vi phạm và cư dân khu vực biên giới dễ bị lợi dụng vận chuyển, cất giấu pháo lậu.
Về địa bàn, tập trung kiểm tra các khu vực tập kết, trung chuyển như kho bãi, bến xe, chợ đầu mối; khu dân cư đông người, quảng trường, công viên, nhà văn hóa, điểm vui chơi công cộng; các khu vực có nguy cơ sản xuất, cất giấu pháo như khu công nghiệp, nhà trọ, nhà cho thuê, khu vực quanh trường học.
Trên các tuyến giao thông và dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh, trọng tâm là tuyến biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở; tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, các quốc lộ 4D, 4E, 70, 279 và hoạt động vận chuyển qua logistics, ship COD, xe ghép. Đồng thời, tăng cường rà soát trên không gian mạng đối với các hội, nhóm, tài khoản cá nhân có dấu hiệu quảng cáo, mua bán pháo trái phép.
Kinh doanh hợp pháp gắn với trách nhiệm
Là đơn vị kinh doanh pháo hoa hợp pháp, anh Lương Quốc Lâm, đại diện Cửa hàng Pháo hoa Z121 - địa điểm kinh doanh số 5 (Lào Cai) cho biết, cửa hàng chỉ hoạt động khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về phòng cháy, chữa cháy và an ninh trật tự; việc bán pháo hoa đúng đối tượng, đúng số lượng, khách hàng mua phải xuất trình căn cước công dân theo quy định. Dịp Tết, nhu cầu tăng cao nhưng cửa hàng luôn bảo đảm nguồn hàng, giá cả ổn định, đồng thời tư vấn, hướng dẫn khách sử dụng pháo hoa an toàn, đúng quy định. Công tác kiểm tra, hướng dẫn của lực lượng chức năng được duy trì thường xuyên.
Nhận thức của người dân chuyển biến tích cực
Được lực lượng Công an tuyên truyền, anh Hà Tiến Mạnh (phường Cam Đường, Lào Cai) đã nắm rõ quy định: pháo hoa chỉ được mua để sử dụng đúng mục đích cá nhân trong dịp lễ, Tết; mọi hành vi mua bán lại đều là vi phạm và chỉ cơ sở được cấp phép mới được kinh doanh.
Anh Mạnh cho biết: Việc tuyên truyền, chúng tôi biết sử dụng pháo hoa an toàn và chỉ dùng pháo có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
Kết quả bước đầu
Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm về pháo đạt kết quả tích cực, nhận thức người dân được nâng cao, tình trạng đốt pháo nổ trái phép giảm rõ rệt. Hiện 99/99 xã, phường ở Lào Cai duy trì địa bàn “sạch” về pháo, bảo đảm an ninh trật tự.
Pháp luật quy định rõ, chỉ các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được cấp phép mới được kinh doanh pháo hoa; cá nhân, hộ gia đình không được mua bán. Vì vậy, hành vi mua pháo hoa hợp pháp nhưng mang bán lại vẫn là vi phạm. Lực lượng chức năng khuyến cáo người dân không mua - không bán - không tàng trữ - không sử dụng pháo nổ trái phép; chỉ sử dụng pháo hoa đúng quy định, đồng thời báo Công an ngay khi phát hiện vi phạm, góp phần giữ gìn một mùa Xuân bình yên cho mọi nhà.
