Lào Cai có tuyến biên giới dài gần 182 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), gồm 125 mốc quốc giới. Địa bàn biên giới của tỉnh có 9 xã, phường biên giới với 409 thôn, tổ dân phố, trong đó có 76 thôn, tổ dân phố giáp biên. Địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn nhiều khó khăn. Trên địa bàn có 2 cửa khẩu Quốc tế (đường bộ và đường sắt Lào Cai - Hà Khẩu), Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành, 2 cửa khẩu phụ (Mường Khương, Bản Vược) và 3 lối mở (Y Tý, Lồ Cô Chin, Hóa Chư Phùng). Đây là địa bàn trọng điểm về an ninh, đồng thời cũng là khu vực có hoạt động giao thương, xuất - nhập khẩu hàng hóa sôi động giữa hai nước.
Thời gian qua, tình hình an ninh, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới cơ bản ổn định. Tuy nhiên, các loại tội phạm vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặc biệt là tội phạm ma túy, buôn lậu kim loại quý, mua bán người, tổ chức cho người khác xuất nhập cảnh trái phép. Trước tình hình đó, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu và đấu tranh phòng, chống tội phạm, quyết tâm giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.
Tại các cửa khẩu, lực lượng biên phòng phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng thực hiện nghiêm quy định của pháp luật và các chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên về quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất - nhập cảnh, xuất - nhập khẩu. Công tác kiểm tra, giám sát người, phương tiện, hàng hóa được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình, bảo đảm vừa thông thoáng, vừa nghiêm minh.
Đại úy Nguyễn Hồng Mạnh - Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành, cho biết: "Những tháng cuối năm, lượng người và phương tiện qua lại cửa khẩu tăng cao. Chúng tôi đã tăng cường quân số, siết chặt kiểm soát tại khu vực làm thủ tục, đồng thời phối hợp với hải quan và các lực lượng chức năng để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vận chuyển hàng hóa trái phép, nhất là các mặt hàng kim loại quý, hàng cấm".
Bộ đội Biên phòng tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý cửa khẩu. Hệ thống Cổng kiểm soát tự động và mã vạch điện tử trên giấy thông hành cư dân biên giới được vận hành hiệu quả, giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục, nâng cao tính chính xác và minh bạch trong kiểm soát biên giới.
Không chỉ làm tốt công tác quản lý, kiểm soát biên giới, Bộ đội Biên phòng tỉnh còn đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tội phạm. Các lực lượng nghiệp vụ được chỉ đạo chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa, dự báo sát và đúng âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng. Từ đầu năm đến nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ trì, xác lập và triệt phá thành công 6 chuyên án, bắt giữ 13 vụ/31 đối tượng phạm tội về mua bán người, tổ chức cho người khác xuất nhập cảnh trái phép, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Tang vật thu giữ gồm 2,533kg vàng 99,95% (trị giá hơn 7,8 tỷ đồng), 235,1kg bạc 99,98% (trị giá gần 6,9 tỷ đồng), 30 vạn nhân dân tệ, 17.800 nhân dân tệ giả, một xe ô tô đầu kéo và nhiều tang vật khác.
Trung tá Nguyễn Ngọc Hà - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Bản Lầu, cho biết: "Các đối tượng phạm tội thường lợi dụng đêm tối hoặc thời điểm thời tiết xấu để vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới. Vì vậy, đơn vị tăng cường tuần tra ban đêm, bố trí chốt kiểm soát lưu động, đồng thời tuyên truyền để người dân không tiếp tay cho tội phạm".
Song song với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, BĐBP tỉnh đẩy mạnh công tác dân vận, tuyên truyền, vận động Nhân dân khu vực biên giới chấp hành nghiêm pháp luật, tham gia tố giác tội phạm, cùng lực lượng biên phòng bảo vệ đường biên, mốc giới.
Bên cạnh đó, công tác đối ngoại biên phòng được duy trì thường xuyên, hiệu quả. Trên cơ sở các văn kiện pháp lý và thỏa thuận hợp tác giữa hai nước, BĐBP tỉnh và lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đã tổ chức 15 cuộc tuần tra liên hợp với hơn 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ mỗi bên tham gia; tổ chức hội đàm, giao lưu hữu nghị, trao đổi hơn 170 thư, 448 cuộc điện thoại đường dây nóng và 12 lần gặp trực tiếp tại biên giới để xử lý các vụ việc phát sinh. Hai bên cũng phối hợp chặt chẽ trong công tác bàn giao, tiếp nhận công dân vi phạm pháp luật.
Từ đầu năm, phía Việt Nam đã trao trả 24 công dân Trung Quốc vi phạm pháp luật, phía Trung Quốc trao trả 521 công dân Việt Nam, trong đó có nạn nhân bị mua bán, giúp ổn định tình hình khu vực biên giới.
Trao đổi với phóng viên, Đại tá Nguyễn Phi Khanh - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh nhấn mạnh: "Chúng tôi xác định, kiểm soát biên giới không chỉ là nhiệm vụ quân sự - an ninh mà còn là trách nhiệm chính trị trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Lực lượng biên phòng tiếp tục bám sát cơ sở, phối hợp các ngành, địa phương và phía bạn Trung Quốc giữ vững biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển".
Với tinh thần chủ động, quyết liệt, linh hoạt, cán bộ, chiến sĩ BĐBP tỉnh Lào Cai đang ngày đêm bám trụ tuyến đầu, kiên trì tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn tội phạm, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Những nỗ lực thầm lặng ấy không chỉ góp phần bảo vệ sự bình yên của Nhân dân, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế cửa khẩu, đưa biên giới Lào Cai trở thành vùng đất hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững.
