Mạng xã hội đang trở thành một phần quen thuộc trong đời sống. Thông tin được tạo ra, chia sẻ với tốc độ nhanh, phạm vi rộng và tác động trực tiếp đến nhận thức của cộng đồng. Cùng với những thông tin hữu ích, tích cực, không ít nội dung sai lệch, thiếu kiểm chứng cũng có thể lan truyền chỉ sau một vài cú nhấp chuột.
Anh Trần Thanh Tú - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy xã Tả Van thường xuyên sử dụng Facebook, Zalo để cập nhật thông tin và kết nối công việc. Tuy nhiên, trước mỗi nội dung chưa rõ nguồn, anh đều kiểm tra lại từ các kênh chính thống.
Anh Tú chia sẻ: “Là đảng viên, cán bộ ở cơ sở nên khi sử dụng mạng xã hội càng phải có trách nhiệm. Thấy thông tin chưa rõ nguồn gốc thì phải kiểm tra lại. Nếu chưa xác thực, tôi không bình luận, không chia sẻ”.
Tại Đảng bộ xã Chấn Thịnh, với hơn 1.150 đảng viên, việc nâng cao ý thức sử dụng mạng xã hội được gắn với công tác tuyên truyền, giáo dục và sinh hoạt chi bộ. Những quy định về an toàn, ứng xử trên môi trường mạng được cụ thể hóa.
Bà Nguyễn Thị Hải Yến - Phó Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Chấn Thịnh cho biết: “Chúng tôi xác định mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong sử dụng mạng xã hội. Khi tiếp nhận một thông tin, trước hết phải kiểm tra nguồn và tính xác thực, tuyệt đối không chia sẻ nội dung chưa được kiểm chứng”.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh, việc nhận diện thật - giả trên môi trường số càng trở nên khó khăn. Hình ảnh có thể bị chỉnh sửa, video có thể bị cắt ghép, tài khoản giả mạo ngày càng tinh vi. Vì vậy, bên cạnh bản lĩnh chính trị, cán bộ, đảng viên cần trang bị kỹ năng số cần thiết để tự bảo vệ mình và không vô tình phát tán thông tin sai lệch.
Với đoàn viên, thanh niên - nhóm sử dụng mạng xã hội thường xuyên yêu cầu này càng rõ. Bí thư Đoàn Thanh niên phường Sa Pa Trần Hồng Hải cho rằng, điều quan trọng là hình thành thói quen kiểm chứng trước khi tương tác. Anh Hải chia sẻ: “Ngoài chia sẻ những điều tích cực, chúng tôi thường xuyên nhắc nhở đoàn viên kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải”.
Nếu chỉ dừng ở ngăn chặn thông tin xấu, độc thì chưa đủ. Trên không gian mạng, “chống” phải đi cùng với “xây”; thông tin tích cực cần được tạo ra thường xuyên, nhanh chóng và hấp dẫn để có sức lan tỏa, từng bước lấn át những nội dung tiêu cực.
Từ tỉnh đến cơ sở, nhiều cấp ủy, tổ chức đảng đã chú trọng khai thác thông tin trên mạng xã hội để tuyên truyền phát triển kinh tế - xã hội, giới thiệu những mô hình hay, cách làm hiệu quả và gương người tốt, việc tốt. Yêu cầu đặt ra là các kênh thông tin chính thống không chỉ đúng mà còn phải nhanh, dễ tiếp cận và phù hợp với cách tiếp nhận thông tin của người dùng mạng xã hội.
Toàn tỉnh hiện duy trì 216 kênh truyền thông trên Internet, mạng xã hội. Các trang của Ban Chỉ đạo 35 cấp tỉnh và các đảng ủy trực thuộc thường xuyên đăng tải thông tin về công tác xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội, những tấm gương người tốt, việc tốt, góp phần đưa thông tin chính thống đến gần hơn với cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy cho rằng, thông tin chính thống muốn đến được với người dân thì phải kịp thời, chính xác nhưng cũng cần gần gũi, dễ tiếp nhận. Cùng với phát huy các kênh chính thức, cần khuyến khích cán bộ, đảng viên lan tỏa những thông tin tích cực. Khi thông tin tốt đủ nhanh và đủ hấp dẫn, sẽ góp phần tạo “luồng xanh” trên không gian mạng.
Cùng với tuyên truyền, giáo dục, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trên môi trường số ngày càng được cụ thể hóa bằng các quy định của Đảng. Quy định số 207-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm đã bổ sung những nội dung phù hợp với thực tiễn môi trường số, trong đó quy định đảng viên không được sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, AI để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật.
Mới đây, Quy định số 212-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm tiếp tục cụ thể hóa trách nhiệm trong hoạt động tuyên truyền, phát ngôn, nhất là trên Internet, mạng xã hội, nền tảng số và khi sử dụng AI. Theo đó, hành vi sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, AI để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật thuộc nhóm vi phạm quy định về tuyên truyền, phát ngôn và có thể bị xem xét kỷ luật tùy theo tính chất, mức độ, hậu quả của vi phạm.
Những giải pháp từ tỉnh đến cơ sở đang từng bước tạo nên thế trận thông tin rộng khắp. Nhưng để thế trận ấy thực sự vững chắc, yếu tố quyết định vẫn là ý thức tự giác của mỗi người sử dụng mạng xã hội, trước hết là cán bộ, đảng viên. Cùng với phổ biến các quy định, cấp ủy các cấp cần thường xuyên hướng dẫn cán bộ, đảng viên kỹ năng nhận diện, kiểm chứng và xử lý thông tin trên mạng xã hội; chủ động nắm tư tưởng, dư luận, đồng thời cung cấp thông tin chính xác, tích cực cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Không phải mọi đảng viên đều cần trở thành người có ảnh hưởng trên mạng xã hội. Nhưng mỗi người cần nhận thức rõ tài khoản cá nhân cũng là một phần của môi trường thông tin chung, là nơi thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm và tinh thần nêu gương.
