Trên diện tích gần 1.000 m², mô hình sản xuất gà giống bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo của gia đình chị Trần Thị Huyền, xã Bảo Thắng được bố trí 7 khu chuồng riêng biệt, gồm khu gà đẻ, gà hậu bị, gà trống và hệ thống lò ấp. Hiện, gia đình duy trì 10.000 gà bố mẹ, mỗi năm xuất bán từ 70 - 80.000 con gà giống, giá dao động từ 10.000 - 15.000 đồng/con.
Chị Trần Thị Huyền chia sẻ: “Trước đây, tôi làm đại lý cho một số công ty gà giống. Khi tìm hiểu thị trường, tôi thấy con giống cung cấp cho người dân chưa thực sự ổn định, có lứa đạt, có lứa hao hụt nhiều. Vì vậy, tôi quyết định tự sản xuất giống tại Lào Cai để chủ động tạo ra sản phẩm chất lượng, ổn định cho người chăn nuôi trong tỉnh”.
Để hoàn thành một lứa gà giống bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo phải mất khoảng 40 ngày, trải qua nhiều công đoạn như lấy tinh, thụ tinh, chọn lọc trứng và ấp nở. Mỗi khâu đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và tuân thủ nghiêm ngặt yêu cầu kỹ thuật. Là mô hình sản xuất gà giống nhân tạo đầu tiên của tỉnh, chị Huyền đã dành nhiều thời gian học hỏi, hoàn thiện quy trình nhằm nâng cao tỷ lệ ấp nở thành công.
Theo chị Huyền, hai yếu tố quyết định chất lượng con giống là kỹ thuật thụ tinh nhân tạo để tạo đàn gà bố mẹ khỏe mạnh, đồng đều và kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ lò ấp nhằm bảo đảm gà nở khỏe, giảm hao hụt đầu con. Dòng gà giống mào cờ do gia đình sản xuất đang được thị trường ưa chuộng nhờ ngoại hình đẹp, sức đề kháng tốt.
Trước khi xuất trại, toàn bộ gà giống được sàng lọc kỹ, tiêm vắc-xin phòng bệnh ngay sau khi nở. Khi giao con giống, gia đình còn trực tiếp hướng dẫn người dân kỹ thuật úm, chăm sóc, cho ăn trong những ngày đầu để bảo đảm tỷ lệ sống cao nhất. Hiện nay, gà giống của cơ sở không chỉ cung cấp cho các đại lý, hộ chăn nuôi trong tỉnh mà còn mở rộng ra các địa phương lân cận như Phú Thọ, Tuyên Quang.
Là hộ có hơn chục năm kinh nghiệm nuôi gà, mỗi năm gia đình bà Phạm Thị Thủy, xã Gia Phú nuôi khoảng 4.000 con. Trước đây, gia đình phải mua con giống từ các tỉnh dưới xuôi, vận chuyển xa nên tỷ lệ sống không cao, chất lượng đàn gà thiếu đồng đều.
Những năm gần đây, khi trên địa bàn có cơ sở sản xuất giống, gia đình bà chuyển sang mua giống tại chỗ và được tư vấn kỹ thuật chăm sóc ngay từ đầu. Bà Thủy cho biết: “Từ khi mua giống tại địa phương, đàn gà khỏe mạnh hơn, tỷ lệ sống cao, chất lượng thịt tốt hơn trước, hiệu quả chăn nuôi của gia đình được nâng lên”.
Cùng với gia cầm, lĩnh vực thủy sản cũng đang đòi hỏi nguồn giống chất lượng để đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng lớn. Toàn tỉnh hiện có hơn 4.890 ha mặt nước nuôi thủy sản và hơn 2.800 lồng nuôi trên sông, hồ chứa.
Nguồn giống thủy sản hiện nay chủ yếu do Trung tâm Giống nông nghiệp Lào Cai cung ứng. Hằng năm, trung tâm sản xuất trên 30 triệu con giống các loại, tập trung vào các loài cá phổ biến, phù hợp với điều kiện nuôi và thị trường tiêu thụ như rô phi, chép, trắm…, góp phần mang lại giá trị kinh tế ổn định cho người dân.
Nhờ chất lượng bảo đảm, con giống từ các trại sản xuất của trung tâm ngày càng được người nuôi tin tưởng lựa chọn, thay vì mua từ nguồn trôi nổi, không rõ xuất xứ.
Ông Trần Văn Hoan ở xã Bảo Thắng, người có hơn 7 năm kinh nghiệm nuôi cá, cho biết: “Tôi thường mua cá giống tại trại giống của Trung tâm Giống nông nghiệp Lào Cai vì thuận tiện, không phải vận chuyển xa. Cá giống khỏe mạnh, tỷ lệ sống cao hơn so với mua bên ngoài. Tôi còn được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật thả nuôi, chăm sóc, phòng bệnh nên cá lớn nhanh, hiệu quả kinh tế thấy rõ”.
Hiện, trung tâm đáp ứng khoảng 60% nhu cầu giống thủy sản trong tỉnh. Đơn vị đặc biệt quan tâm công tác chọn giống, từ duy trì đàn cá ông bà, cá bố mẹ đến kiểm soát chất lượng trứng và con giống trước khi xuất trại. Mỗi lô cá giống đều được kiểm tra mầm bệnh, bảo đảm sức khỏe và khả năng sinh trưởng, giúp người dân yên tâm sản xuất
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, giá trị sản xuất ngành chăn nuôi năm 2025 đạt 6.410 tỷ đồng, tăng trưởng 6,32% so với năm 2024. Toàn tỉnh hiện có 1.176 cơ sở chăn nuôi đạt quy mô trang trại, trong đó có 12 trang trại quy mô lớn, 51 cơ sở ứng dụng công nghệ cao; 169 cơ sở sản xuất, mua bán giống vật nuôi (gà, lợn, cá…); 8 chuỗi liên kết chăn nuôi gia súc, gia cầm.
Theo số liệu thống kê của ngành chức năng, nguồn giống thủy sản hiện đáp ứng trên 80% nhu cầu nuôi trong tỉnh, giống gia cầm đạt khoảng 60%, giống lợn khoảng 80%. Riêng đối với trâu, bò, công tác cải tạo và phát triển đàn chủ yếu được thực hiện thông qua thụ tinh nhân tạo, góp phần nâng cao chất lượng, tầm vóc đàn vật nuôi.
Nâng cao chất lượng con giống không chỉ là khâu mở đầu của chuỗi chăn nuôi mà còn là yếu tố quyết định hiệu quả sản xuất. Đây chính là nền tảng để ngành chăn nuôi phát triển theo hướng an toàn và bền vững trong những năm tới.
