Mở rộng không gian phát triển từ hành lang hợp tác Tây Bắc (Việt Nam) - Vân Nam (Trung Quốc)

Từ ngày 27/5 - 31/5, Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai do đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 6 giữa các Bí thư Tỉnh ủy; Phiên họp lần thứ 12 Nhóm Công tác liên hợp giữa các tỉnh: Lào Cai, Lai Châu, Tuyên Quang, Điện Biên (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc); tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch năm 2026 tại tỉnh Vân Nam. Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục được củng cố và xu thế liên kết khu vực ngày càng mạnh mẽ, chuyến công tác này của đoàn đại biểu tỉnh được kỳ vọng sẽ mở thêm dư địa phát triển mới cho tỉnh Lào Cai nói riêng, các tỉnh Tây Bắc nói chung.

Trong chiến lược phát triển của các tỉnh biên giới phía Bắc, hợp tác với tỉnh Vân Nam nhiều năm qua luôn được xác định là hướng đối ngoại quan trọng, có ý nghĩa chiến lược cả về kinh tế, chính trị và an ninh. Với vị trí là cửa ngõ kết nối Việt Nam và ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc, tỉnh Lào Cai đóng vai trò là “điểm giao thoa” trong liên kết phát triển khu vực.

Từ thực tiễn hợp tác cho thấy, Hội nghị thường niên giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh: Lào Cai, Lai Châu, Tuyên Quang, Điện Biên với Vân Nam ngày càng đi vào chiều sâu. Đây không đơn thuần là diễn đàn đối thoại chính trị cấp địa phương mà đã trở thành cơ chế phối hợp thực chất, tạo nền tảng để các sở, ngành, doanh nghiệp và địa phương hai bên thúc đẩy hàng loạt chương trình hợp tác cụ thể.

Qua 5 kỳ tổ chức, nhiều nội dung hợp tác đã được triển khai hiệu quả trong các lĩnh vực thương mại biên giới, logistics, kết nối hạ tầng giao thông, quản lý cửa khẩu, nông nghiệp, du lịch, giáo dục và giao lưu Nhân dân. Riêng tại Hội nghị thường niên lần thứ 5 tổ chức năm 2025 tại Lai Châu, các bên đã ký kết 14 thỏa thuận hợp tác trên nhiều lĩnh vực, cho thấy mức độ gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa các địa phương hai nước. Điểm đáng chú ý là các nội dung hợp tác hiện nay không còn dừng ở trao đổi hữu nghị hay giao lưu thông thường mà đang hướng tới xây dựng các chuỗi liên kết kinh tế xuyên biên giới. Các địa phương hai bên cùng thúc đẩy phát triển “hải quan thông minh”, “cửa khẩu thông minh”, logistics hiện đại, khu hợp tác kinh tế xuyên biên giới và tăng cường kết nối giao thông quốc tế.

Đối với Lào Cai, đây là những định hướng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong mục tiêu đưa Lào Cai trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế, các dự án như tuyến đường sắt liên vận quốc tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, phát triển trung tâm logistics, cửa khẩu số, hạ tầng kết nối với tỉnh Vân Nam… đều cần sự phối hợp đồng bộ từ phía đối tác Trung Quốc.

Một trong những kỳ vọng lớn của chuyến công tác lần này là mở rộng hợp tác đầu tư và thương mại trong bối cảnh nhu cầu trao đổi hàng hóa qua biên giới tiếp tục tăng cao. Vân Nam hiện là địa phương có quy mô kinh tế lớn của khu vực Tây Nam - Trung Quốc, đồng thời là đầu mối trung chuyển hàng hóa quan trọng kết nối với thị trường ASEAN. Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tỉnh Vân Nam, không chỉ hoàn thành thắng lợi Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 mà còn đánh dấu việc hoàn thành mục tiêu “ba năm nâng tầm”.

Việc tăng cường kết nối giữa các tỉnh Tây Bắc Việt Nam với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) sẽ góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản, khoáng sản chế biến, sản phẩm công nghiệp và dịch vụ logistics. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng hiện nay, hợp tác xuyên biên giới sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới cho các địa phương vùng biên. Khi hệ thống hạ tầng giao thông, cửa khẩu và logistics được kết nối đồng bộ, lợi thế địa kinh tế của Lào Cai sẽ được phát huy rõ nét hơn.

Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, chuyến công tác còn thể hiện quyết tâm của các địa phương trong cụ thể hóa nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước Việt Nam - Trung Quốc về xây dựng “Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc”.

Đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai khẳng định: “Việc duy trì cơ chế hội nghị thường niên giữa các địa phương không chỉ góp phần củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống, mà còn tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác toàn diện, thực chất và hiệu quả hơn trên các lĩnh vực, đặc biệt là hạ tầng, thương mại, kinh tế số, du lịch xanh và logistics”.

Thông điệp đó cho thấy tư duy phát triển mới của các địa phương biên giới: Thay vì coi biên giới là vùng “xa trung tâm”, các địa phương đang chủ động biến khu vực biên giới thành “không gian động lực” cho phát triển kinh tế đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Ở góc độ chiến lược, chuỗi hoạt động đối ngoại tại tỉnh Vân Nam lần này còn phản ánh xu hướng liên kết vùng xuyên biên giới đang ngày càng rõ nét tại khu vực châu Á. Khi các tuyến cao tốc, đường sắt, logistics quốc tế được thúc đẩy mạnh mẽ, hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò là trục kết nối quan trọng giữa vùng Tây Nam, Trung Quốc với ASEAN. Cùng với đó, các hoạt động giao lưu văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế và giao lưu Nhân dân tiếp tục đóng vai trò “cầu nối mềm”, góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và gắn kết giữa các địa phương hai bên biên giới.

Trình bày: Hữu Huỳnh