Trong những năm gần đây, tình hình cháy, nổ trên cả nước nói chung và trong tỉnh nói riêng diễn biến ngày càng phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu do sự chủ quan, lơ là trong công tác phòng cháy của chính mỗi gia đình.
Phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy” được phát động nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa và xử lý khi xảy ra cháy, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, văn minh.
Phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy” do lực lượng công an cơ sở phối hợp với chính quyền địa phương triển khai mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đây không chỉ là việc trang bị một thiết bị chữa cháy đơn thuần, mà còn là sự cam kết, chủ động của mỗi gia đình trong việc bảo vệ tính mạng, tài sản của mình và cộng đồng.
Mỗi chiếc bình cứu hỏa được đặt trong nhà như một “lá chắn thầm lặng”, sẵn sàng phát huy tác dụng trong tình huống khẩn cấp. Mỗi thành viên biết cách sử dụng bình chữa cháy là một “người lính” phòng cháy, chữa cháy tại chỗ, góp phần giảm thiểu tối đa nguy cơ lan rộng của đám cháy, nhất là trong giai đoạn “vàng” khi lửa mới bùng phát.
Hưởng ứng phong trào này, mới đây, khu dân cư Phúc Sơn, phường Yên Bái đã tổ chức ra mắt mô hình “Nhà tôi có bình chữa cháy”. Buổi lễ ra mắt không chỉ có thành viên của hơn 10 hộ tham gia mô hình mà còn có đông người dân trong khu dân cư tới tham dự. Bà con đến để được nghe, được hiểu và tích lũy thêm kinh nghiệm phòng cháy, chữa cháy.
Tại buổi lễ, cán bộ công an trực tiếp tuyên truyền, phổ biến Luật Phòng cháy, chữa cháy và kỹ năng xử lý tình huống khi có cháy, nổ xảy ra. Những nội dung được trình bày sinh động, dễ hiểu và thực tế, ví dụ như cách phát hiện sớm đám cháy, cách gọi cứu hỏa nhanh chóng, cách sử dụng bình chữa cháy đúng cách, thoát hiểm trong điều kiện khói dày đặc… đã giúp người dân hình dung rõ hơn về nguy cơ và hậu quả nghiêm trọng của cháy, nổ, từ đó nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi trong sinh hoạt hằng ngày.
Ông Hồ Minh Mạnh, Tổ trưởng tổ dân phố Phúc Sơn - người đi đầu trong việc vận động người dân tham gia mô hình, chia sẻ: “Cá nhân tôi và các thành viên trong tổ dân phố cam kết sẽ duy trì thật tốt mô hình này. Chúng tôi không chỉ trang bị bình chữa cháy cho mỗi hộ, mà còn tích cực vận động bà con lối xóm nêu cao tinh thần cảnh giác, thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, gas, thiết bị có nguy cơ cháy, nổ và sẵn sàng ứng phó nếu sự cố xảy ra. Đây là việc làm vì sự an toàn của tất cả mọi người”.
Sức lan tỏa của mô hình còn được thể hiện qua những chia sẻ của người dân từ các xã, phường khác. Chị Nguyễn Thị Hương ở xã Trấn Yên nói: “Hỏa hoạn thật sự rất nguy hiểm, nhiều vụ cháy chỉ trong vài phút đã thiêu rụi cả gia tài tích cóp bao năm. Tôi từng chứng kiến một vụ cháy nhà trọ gần chợ Yên Thịnh, lúc đó mọi người cũng hoảng loạn vì không có thiết bị để xử lý ban đầu. Từ khi biết đến phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy”, tôi lập tức mua hai bình cứu hỏa đặt trong nhà và hướng dẫn cả gia đình cách sử dụng”.
Không chỉ là một mô hình, “Nhà tôi có bình chữa cháy” dần trở thành phong trào mang tính xã hội, khơi dậy tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái trong cộng đồng. Khi người dân tự trang bị thiết bị chữa cháy và kỹ năng cần thiết, cũng là khi họ có thể giúp đỡ hàng xóm trong những tình huống nguy cấp. Mỗi hộ gia đình trở thành một “pháo đài phòng cháy”, kết nối thành mạng lưới phòng cháy tại chỗ sẽ hiệu quả hơn rất nhiều so với việc chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên nghiệp. Phong trào cũng giúp giảm tải đáng kể cho lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy trong các vụ cháy nhỏ, đồng thời tiết kiệm nguồn lực xã hội.
Theo các chuyên gia, “5 phút đầu tiên” khi xảy ra cháy là giai đoạn vàng - nếu xử lý đúng cách và kịp thời, nguy cơ lan rộng và thiệt hại sẽ được hạn chế tối đa. Đặc biệt, việc triển khai phong trào gắn với tuyên truyền pháp luật về phòng cháy, chữa cháy giúp người dân hiểu rõ hơn quyền và trách nhiệm của mình. Luật Phòng cháy, chữa cháy không chỉ quy định trách nhiệm của cơ quan chức năng mà còn xác định rõ vai trò của từng công dân trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý cháy, nổ. Khi mỗi người dân tự nguyện thực hiện đúng luật, xã hội sẽ trở nên an toàn hơn, bền vững hơn.
Thượng tá Nguyễn Kim Oanh, Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Lào Cai cho biết: “Hàng trăm mô hình “Nhà tôi có bình chữa cháy” đã được lực lượng công an cơ sở thuộc hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai trước đây tham mưu với cấp ủy, chính quyền xây dựng và hoạt động hiệu quả. Không những vậy, mô hình còn tạo sức lan tỏa rất lớn trong phong trào “Phòng cháy tốt, chữa cháy giỏi”, giúp người dân trang bị kỹ năng, nâng cao nhận thức về phòng cháy, chữa cháy, qua đó giảm số vụ, giảm thiệt hại về người và tài sản do cháy, nổ xảy ra, góp phần bảo vệ sự bình yên cho cuộc sống”.
