Kỳ III: Tăng cường văn hóa, chính trị - xã hội và đối ngoại xây dựng Lào Cai thành cực tăng trưởng

Lào Cai khai thác tối đa các nguồn lực văn hóa, chính trị - xã hội và đối ngoại để trở thành cực tăng trưởng, đồng thời củng cố ổn định chính trị, tăng cường niềm tin Nhân dân, và mở rộng hợp tác quốc tế, tạo động lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số, hướng đến mục tiêu xây dựng tỉnh thành cực tăng trưởng của khu vực.

Tăng cường đoàn kết dân tộc, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh - Nền tảng cho phát triển bền vững

Với hơn 30 dân tộc anh em, Lào Cai luôn coi trọng xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, gắn với khối đại đoàn kết toàn dân. Tỉnh xác định đoàn kết dân tộc là một trong những nguồn lực nội sinh quan trọng, tạo ra sự hài hòa giữa các cộng đồng. Nhờ đó, an ninh chính trị, trật tự xã hội được giữ vững, tạo môi trường ổn định để thu hút đầu tư và phát triển.

Tinh thần “dân là gốc” và phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” được lan tỏa sâu rộng qua hơn 2.700 hội nghị đối thoại và 4.000 mô hình “Dân vận khéo”. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, cán bộ cốt cán, người uy tín được phát huy, củng cố niềm tin và đồng thuận xã hội, cụ thể hóa tinh thần Văn kiện Đại hội XIV về “xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện”.

Dù công tác xây dựng Đảng vẫn gặp phải một số khó khăn trong việc phát triển tổ chức cơ sở Đảng ở các doanh nghiệp tư nhân và khu vực vùng sâu, vùng xa. Song tỉnh sẽ đẩy mạnh các biện pháp xây dựng tổ chức Đảng trong các đơn vị này thông qua các chiến lược tuyên truyền, đào tạo cán bộ và phát huy vai trò lãnh đạo của các tổ chức cơ sở.

Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được coi là ưu tiên hàng đầu trong nhiệm kỳ tới. Lào Cai sẽ tiếp tục đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, thù địch, và thông tin xấu độc, đồng thời khuyến khích công tác tuyên truyền và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc để tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của tỉnh. Đồng thời tiếp tục tăng cường xây dựng Đảng, cải cách hành chính, và nâng cao chất lượng dân vận, bảo đảm mối gắn bó mật thiết giữa Đảng và Nhân dân. Ổn định chính trị - xã hội, niềm tin Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân chính là “chất keo kết dính” và “lá chắn mềm”, nguồn lực đặc biệt giúp Lào Cai phát huy nội lực, mở rộng hợp tác và hội nhập sâu rộng.

Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa - Sức mạnh nội sinh

Truyền thống, bản sắc văn hóa các dân tộc là “vốn xã hội đặc biệt” của Lào Cai - một nguồn lực nội sinh quan trọng, hun đúc tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên. Đảng bộ tỉnh xác định, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa; coi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là động lực trực tiếp cho phát triển bền vững.

Những năm qua, nhiều giá trị văn hóa đặc sắc được khơi dậy, gắn với du lịch cộng đồng và kinh tế địa phương. Lào Cai có 3 di sản UNESCO, 56 di sản phi vật thể quốc gia; 85,5% hộ gia đình và 77,5% thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa. Giáo dục có bước tiến mới với 75,6% trường đạt chuẩn, xóa phòng học tạm, phổ cập giáo dục cho trẻ 4 tuổi; 96% dân số có bảo hiểm y tế, tuổi thọ 73,3 tuổi; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 4%/năm, còn 5,71% năm 2025. Đặc biệt, Lào Cai là tỉnh đầu tiên trong cả nước xây dựng và triển khai Chỉ số hạnh phúc, đạt 68,3%, hướng tới 72% năm 2030.

Thời gian tới, Lào Cai định hướng giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa và con người, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững; khơi dậy tinh thần yêu nước, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc và khát vọng vươn lên. Tỉnh chú trọng nâng cao dân trí, xây dựng con người Lào Cai với phẩm chất “Đoàn kết - Yêu nước - Kỷ cương - Văn minh - Hiếu khách”, làm nền tảng tinh thần và sức mạnh nội sinh cho phát triển nhanh, bền vững. Chú trọng phát triển văn hóa chính trị, xây dựng môi trường văn hóa công sở đoàn kết, dân chủ, khát vọng cống hiến. Khuyến khích phát triển văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa khởi nghiệp sáng tạo và đạo đức doanh nhân. Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Lào Cai, di sản văn hóa phi vật thể; đầu tư bảo tồn, tôn tạo di tích, danh lam thắng cảnh gắn phát triển văn hóa với phát triển du lịch.

Tăng cường hợp tác quốc tế và phát triển đối ngoại

Phát huy lợi thế địa chính trị, Lào Cai đã biến biên giới thành nguồn lực chiến lược. Trọng tâm là nâng cấp cửa khẩu thông minh (Kim Thành - Bắc Sơn, Bản Vược - Bá Sái), hiện đại hóa thủ tục thông quan số, gắn thương mại biên giới với logistics thông minh và thương mại điện tử xuyên biên giới trên trục hành lang Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Hoạt động đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại Nhân dân được triển khai đồng bộ, ngày càng đi vào chiều sâu, có ý nghĩa chính trị - xã hội quan trọng, góp phần nâng tầm vị thế của địa phương. Quan hệ hợp tác với các đối tác truyền thống như tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), các cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam, các tổ chức quốc tế và định chế tài chính toàn cầu ngày càng sâu sắc, tin cậy. Tỉnh chủ động mở rộng đối tác mới, khai thác tối đa lợi thế biên giới để gia tăng không gian phát triển. Nhiều hoạt động đối ngoại đã trở thành thường niên, góp phần làm nên “thương hiệu đối ngoại địa phương” của Lào Cai.

Đây cũng là sự cụ thể hóa bài học kinh nghiệm quan trọng từ thực tiễn, chủ động, tích cực khai thác tối đa lợi thế nổi trội của địa phương trong hợp tác với Vân Nam – Trung Quốc, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, mở ra cơ hội chưa từng có, tạo nguồn lực và không gian phát triển quốc tế rộng lớn.

Trong thời gian tới, Lào Cai xác định tăng cường đối ngoại, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; gắn tăng trưởng kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh. Tỉnh triển khai đồng bộ Chiến lược bảo vệ Tổ quốc, giữ vững chủ quyền biên giới, an ninh mạng; xây dựng “thế trận quốc phòng toàn dân”, “an ninh nhân dân”, “biên phòng toàn dân” và “thế trận lòng dân” vững chắc. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong ngoại giao và thương mại biên giới; phát triển logistics hiện đại, thương mại điện tử và khu hợp tác kinh tế qua biên giới. Mở rộng đối ngoại Nhân dân, coi Nhân dân hai bên biên giới là cầu nối bền vững cho hòa bình, hữu nghị.

Thực hiện nghiêm Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, Lào Cai phát huy nội lực, coi hội nhập kinh tế là trung tâm, hướng tới mục tiêu trở thành địa bàn chiến lược về đối ngoại, hội nhập, hợp tác văn hóa - kinh tế - quốc phòng của vùng và cả nước; biến biên giới thành cửa ngõ hội nhập, động lực phát triển.

Định hướng phát triển bền vững và cực tăng trưởng

Lào Cai đã và đang khai thác tối đa các nguồn lực văn hóa, chính trị - xã hội và đối ngoại để phát triển thành cực tăng trưởng trong khu vực. Tỉnh tiếp tục phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế số, du lịch bốn mùa, và nông nghiệp công nghệ cao. Những mô hình kinh tế mới này không chỉ tạo ra sự tăng trưởng nhanh chóng mà còn bảo vệ môi trường và duy trì sự ổn định xã hội.

Cùng với việc phát triển bền vững, Lào Cai sẽ tiếp tục cải thiện chất lượng cuộc sống cho Nhân dân, duy trì ổn định chính trị và an ninh xã hội, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế để tỉnh có thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững, đồng hành với sự phát triển của cả nước và khu vực.

Đây là các chiến lược phát triển toàn diện của Lào Cai, từ tăng cường bản sắc văn hóa, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, đến khai thác tối đa lợi thế biên giới và hợp tác quốc tế. Với định hướng phát triển bền vững, Lào Cai đang tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của vùng biên giới phía Bắc, đồng thời là một trung tâm kết nối giao thương quốc tế trong kỷ nguyên số.

Kết luận

Phát huy truyền thống cách mạng kiên cường, bản sắc văn hóa đa dạng, cùng những thành tựu nổi bật đã đạt được trong gần bốn thập kỷ đổi mới, tỉnh Lào Cai bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng và niềm tin vững chắc. Các nguồn lực đang được khơi thông và phát huy mạnh mẽ, trở thành động lực để tỉnh bứt phá, phát triển nhanh và bền vững. Với tầm nhìn chiến lược, quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận xã hội, Lào Cai quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu: “Xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; tạo bước đột phá xây dựng tỉnh Lào Cai trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế, phát triển theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”. Điều này sẽ góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc vào năm 2045.

Để đạt được những mục tiêu phát triển bền vững và trở thành một cực tăng trưởng, Lào Cai sẽ cần tiếp tục triển khai các chiến lược đột phá, đặc biệt là trong việc phát triển kinh tế số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu quả. Sự phát triển bền vững của tỉnh gắn liền với việc xây dựng Đảng vững mạnh, nơi mà mỗi quyết định đều vì lợi ích của Nhân dân.

---

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng (Tài liệu sử dụng tại Đại hội Đảng các cấp), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật 2025.

2. Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2020-2025 trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030

3. Chương trình hành động của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030