Những năm trước, diện tích nương của gia đình chị Giàng Thị Dúng, thôn Ngải Số, xã Bắc Hà chủ yếu trồng ngô, sắn, hiệu quả kinh tế thấp. Năm 2022, được Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải hỗ trợ cây giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật và cam kết bao tiêu sản phẩm, gia đình chị chuyển sang trồng cây tam thất. Đến nay, gia đình chị Dúng đã có 3 vườn tam thất, trong đó 2 vườn trồng được 4 năm, đã cho thu hoạch lá, nụ hoa. Chị Dúng chia sẻ: “Năm ngoái, một vườn tam thất cho khoảng 30 kg hoa. Hợp tác xã thu mua với giá từ 800 nghìn đồng đến 1 triệu đồng/kg hoa, lá từ 300 - 400 nghìn đồng/kg nên gia đình rất yên tâm. Vài năm nữa được thu hoạch củ, thu nhập sẽ cao hơn”.
Từ 7 thành viên khi mới thành lập năm 2017, đến nay Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải đã phát triển lên 35 thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 100 lao động tại các xã Bắc Hà, Lùng Phình và Tả Củ Tỷ. Hợp tác xã đã xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 50 ha dược liệu, trong đó có gần 10 ha dược liệu quý được trồng dưới tán rừng theo hướng hữu cơ như: tam thất bắc, sâm Lai Châu, sâm Ngọc Linh, thất diệp nhất chi hoa... Các hộ liên kết được hợp tác xã hỗ trợ cây giống, chuyển giao kỹ thuật từ khâu ươm giống, trồng, chăm sóc đến thu hoạch, sơ chế và bao tiêu sản phẩm. Qua đó, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu của thị trường, đồng thời giúp người dân chuyển từ sản xuất nhỏ sang sản xuất hàng hóa gắn với bảo vệ và phát triển rừng.
Đơn vị liên kết với các doanh nghiệp dược để cung cấp nguyên liệu, đồng thời phát triển các sản phẩm chế biến như tinh dầu, kẹo lạc tam thất... Chúng tôi hướng đến hai nhóm khách hàng chính là hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch trên cả nước và khách du lịch đến trải nghiệm trực tiếp tại Bắc Hà.
Điểm khác biệt của Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải là phát triển kinh tế dưới tán rừng gắn với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Là thành viên Tổ bảo vệ rừng thôn Cồ Dề Chải, ông Đặng Quang Trung cùng người dân địa phương đã gìn giữ tốt hơn 400 ha rừng phòng hộ. Những cánh rừng được bảo vệ tốt tạo điều kiện thuận lợi để phát triển dược liệu quý và du lịch sinh thái. Trên nền tảng đó, đơn vị đầu tư khu nghỉ dưỡng sinh thái Cồ Dề Chải Herbal Retreat, mang đến cho du khách những trải nghiệm chăm sóc sức khỏe từ thảo dược và khám phá tri thức y học bản địa. Với hợp tác xã, giữ rừng cũng chính là giữ sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Từ những cánh rừng được gìn giữ, Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải đang từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín từ bảo tồn nguồn gen dược liệu, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sản phẩm đến du lịch trải nghiệm. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế từ rừng mà còn tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.
Đánh giá về mô hình, ông Phùng Đức Toản - Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Bắc Hà cho biết: “Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải đã phát triển hiệu quả các loại dược liệu quý, đồng thời đẩy mạnh chế biến, xây dựng sản phẩm đặc trưng và phát triển dịch vụ chăm sóc sức khỏe, du lịch sinh thái. Đây là mô hình tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời góp phần bảo vệ rừng. Thời gian tới, địa phương tiếp tục khuyến khích nhân rộng các mô hình phát triển dược liệu gắn với du lịch và chăm sóc sức khỏe”.
Thời gian tới, chính quyền xã Bắc Hà tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh thu hút đầu tư, triển khai các dự án thuê môi trường rừng để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe, đồng thời tăng cường quản lý, bảo vệ rừng và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Hướng đi này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển kinh tế xanh và khai thác bền vững giá trị của tài nguyên rừng.
Trình bày: Thi Khanh
