Địa hình đồi núi hiểm trở, chia cắt khiến hệ thống lưới điện tại Lào Cai đặc biệt “nhạy cảm” với các tác động của thiên tai. Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Thanh Duyệt - Phó Giám đốc PC Lào Cai cho biết:
Trong năm nay, theo dự báo của các cơ quan khí tượng thủy văn, thời tiết và khí hậu trên địa bàn tỉnh Lào Cai có nhiều diễn biến phức tạp hơn những năm trước. Đặc biệt, tình trạng mưa lớn cục bộ, dông lốc, sạt lở đất tại khu vực đồi núi dốc... đều có khả năng gia tăng. Đây là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống lưới điện cao áp mà công ty đang quản lý.
Để chủ động ứng phó, công ty đã tiến hành rà soát, phân tích dữ liệu sự cố và khoanh vùng các điểm xung yếu. Qua tổng hợp, PC Lào Cai đã xác định 187 điểm nguy cơ, trong đó có 23 điểm nguy cơ cao cần theo dõi đặc biệt 24/7. Các vị trí này chủ yếu nằm dọc các tuyến đường dây 35kV, 110kV đi qua khu vực đồi dốc, ven sông suối.
Hiện, công ty đã triển khai khắc phục tại 23 điểm nguy cơ cao nhất và tiếp tục xử lý các điểm còn lại theo thứ tự ưu tiên, đồng thời lập kế hoạch gia cố, chống sạt lở, chuẩn bị cột thép dự phòng và bố trí lực lượng bám sát thực địa.
Với mục tiêu không để bị động trước thời tiết cực đoan, công tác tổng kiểm tra, củng cố lưới điện đã được PC Lào Cai triển khai từ sớm.
Đến nay, doanh nghiệp đã tổ chức kiểm tra trên 690 km đường dây 110kV, hơn 4.956 km đường dây 35kV và hàng nghìn km đường dây trung, hạ thế khác. Công tác gia cố móng cột được ưu tiên tại các tuyến huyết mạch như 110kV Yên Bái - Phúc Long, Văn Yên - Lục Yên với 5 vị trí cột 110kV, 39 vị trí 35kV và 346 vị trí 0.4kV đã được xử lý nền đất yếu, xói lở. Công tác đảm bảo an toàn hành lang tuyến cũng được đặc biệt chú trọng.
Về nhân lực, PC Lào Cai thực hiện nghiêm túc phương châm “4 tại chỗ”. Công ty đã thành lập 2 đội xung kích phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn với tổng cộng 76 thành viên, bố trí đều khắp tại các đơn vị.
Các buổi diễn tập với kịch bản giả định sát thực tế như: gió lốc gây đổ cột, sạt lở đất đá, mưa lũ chia cắt... được tổ chức thường niên để rèn luyện khả năng phối hợp và ứng cứu tại chỗ.
Năng lực của đội xung kích đã được khẳng định khi PC Lào Cai cử 32 cán bộ công nhân viên tham gia hỗ trợ Công ty Điện lực Nghệ An khắc phục hậu quả bão số 5 vừa qua theo chỉ đạo của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc.
Trong bối cảnh địa hình hiểm trở, thách thức về nhân lực mỏng và diện tích quản lý rộng lớn, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ hiện đại đã trở thành “chìa khóa” giúp PC Lào Cai nâng cao hiệu quả quản lý vận hành.
Công ty đã thành lập đội bay Flycam/UAV chuyên nghiệp thuộc Trung tâm Thí nghiệm điện để kiểm tra đường dây tại các khu vực phức tạp. Giải pháp này giúp phát hiện sớm các nguy cơ (phát nhiệt, đứt sợi dây dẫn, cây cối uy hiếp...) một cách nhanh chóng, an toàn, thay thế phương pháp thủ công tiềm ẩn rủi ro.
Đặc biệt, hệ thống SCADA/DMS cho phép điều khiển và giám sát lưới điện từ xa, giúp khoanh vùng và cô lập sự cố chỉ trong vài giây hoặc vài phút, thay vì hàng giờ như trước.
Việc lắp đặt thêm các thiết bị đóng cắt tự động (LBS, Recloser) và thực hiện đa chia, đa nối lưới điện giúp nâng cao độ tin cậy cung cấp điện rõ rệt. Dữ liệu lưới điện được quản lý trên nền bản đồ số (GIS) giúp xác định chính xác vị trí sự cố, trong khi các phần mềm quản lý (PMIS, ECP) và ứng dụng di động giúp ban chỉ huy cập nhật tình hình hiện trường tức thời để ra quyết định chính xác.
Khi sự cố nghiêm trọng xảy ra, quy trình ứng phó khẩn cấp sẽ được kích hoạt ngay lập tức tại Trung tâm điều khiển. Lực lượng xung kích tại chỗ được huy động với mục tiêu tiếp cận hiện trường tối đa trong vòng 30 phút đến 1 giờ. Công tác xử lý ban đầu (dựng rào chắn, cảnh báo, cấp điện dự phòng) được triển khai trong 1 - 2 giờ đầu tiên.
Đảm bảo điện cho các phụ tải quan trọng (bệnh viện, trung tâm chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, nhà máy nước...) luôn là ưu tiên số một. Về lâu dài, PC Lào Cai xác định giải pháp căn cơ là xây dựng hệ thống điện bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Công ty đang từng bước ngầm hóa lưới điện tại các khu vực trọng yếu, trung tâm đô thị và nghiên cứu áp dụng các thiết kế phù hợp với địa hình miền núi như sử dụng cột thép mạ kẽm, nâng chiều cao cột và sử dụng dây bọc cách điện thay cho dây trần.
Công tác phối hợp liên ngành với Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn các cấp, chính quyền địa phương và các công ty điện lực luôn được duy trì chặt chẽ. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền qua nhiều kênh để nâng cao ý thức người dân về an toàn điện.
