Chúng tôi có mặt tại bãi đỗ xe của Công ty TNHH Trần Thành, 1 trong 4 đơn vị kinh doanh xe điện du lịch tại thành phố Lào Cai. Theo người trông coi bãi đỗ xe thì gần 10 chiếc xe điện loại 12 đến 15 chỗ được tập kết tại đây đã gần 3 tháng. Các xe điện giờ đã phủ bụi vì lâu không hoạt động. Qua chia sẻ thông tin, các lái xe điện du lịch vẫn hy vọng tiếp tục được sử dụng phương tiện trở lại để kiếm tiền trả nợ ngân hàng và chi tiêu cho cuộc sống.
Anh Tạ Văn Bắc, lái xe điện du lịch chở khách ở phường Cốc Lếu, thành phố Lào Cai tâm sự: Giữa năm 2024, tôi vay hơn 350 triệu đồng mua xe điện về chở khách, việc dừng hoạt động quá lâu, ảnh hưởng lớn đến đời sống của gia đình. Mỗi tháng tôi phải trả cả gốc lẫn lãi khoảng 7 triệu đồng. Giờ phải dừng hoạt động thế này, tôi thực sự không biết xoay xở ra sao.
Anh Nguyễn Văn Kiên, đại diện Công ty TNHH Trần Thành cho biết: Tôi và một số người bạn đã góp vốn đầu tư mua gần 10 xe điện du lịch chở khách, với mong muốn có việc làm và thu nhập. Thế nhưng, từ khi Nghị định số 165 của Chính phủ có hiệu lực, Sở Xây dựng và các địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp, hợp tác xã chỉ cho xe điện du lịch chạy trên các tuyến đường có biển báo tốc độ tối đa 30 km/h, nhưng hiện tại trên địa bàn thành phố Lào Cai chưa có tuyến đường biển báo này. Vậy nên, doanh nghiệp đành yêu cầu các lái xe tạm dừng hoạt động chờ phương án của tỉnh. Việc dừng hàng loạt phương tiện đang gây rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp và đời sống người lao động.
Theo Báo cáo số 411 ngày 4/4/2025 của UBND thành phố Lào Cai, toàn thành phố hiện có 126 xe điện du lịch của 4 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động từ năm 2020, chủ yếu phục vụ du lịch nội đô. Tuy nhiên, khi Nghị định 165 có hiệu lực, trên địa bàn không có tuyến đường nào đủ điều kiện để xe điện du lịch hoạt động, vì vậy, toàn bộ số xe điện trên phải tạm dừng hoạt động.
Tại thị xã Sa Pa, một số doanh nghiệp đăng ký kinh doanh vận tải hành khách bằng xe điện cũng đang gặp khó khăn. Theo đại diện Công ty TNHH MTV Thanh Thủy (Taxi Xanh Sa Pa), từ năm 2021, đơn vị đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng mua 35 xe điện du lịch (mỗi xe có sức chứa 8 chỗ ngồi) để kinh doanh chở khách tại Khu du lịch Sa Pa. Tuy nhiên, từ khi Nghị định 165 có hiệu lực, tất cả xe điện du lịch của công ty đều phải tạm ngừng hoạt động do ở Sa Pa chưa có tuyến đường nào đủ điều kiện hoạt động. Điều này khiến hơn 50 lao động phải nghỉ việc không lương, trong khi đó, công ty vẫn phải chi trả chi phí thuê bến, bãi đỗ xe.
Ông Nguyễn Quang Thanh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thanh Thủy cho biết: Khi Nghị định số 165 của Chính phủ có hiệu lực, công ty nghiêm túc chấp hành để chờ UBND thị xã Sa Pa và cơ quan chức năng của tỉnh có phương án giải quyết, nhưng hơn 3 tháng trôi qua, xe điện du lịch vẫn phải “nằm im”. Chúng tôi mong muốn các cơ quan chức năng sớm có giải pháp tháo gỡ để doanh nghiệp khắc phục khó khăn.
Toàn thị xã Sa Pa hiện có 170 xe điện du lịch đăng ký hoạt động, chủ yếu chuyên chở khách du lịch từ bãi đỗ xe đến các điểm du lịch và khách sạn, nhà nghỉ. Việc xe điện dừng hoạt động không chỉ gây thiệt hại về kinh tế và việc làm cho các doanh nghiệp vận tải mà còn ảnh hưởng đến việc di chuyển của du khách khi đến Sa Pa.
Theo thống kê của cơ quan chức năng, hiện nay, toàn tỉnh đã có 11 doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động vận tải hành khách bằng xe 4 bánh gắn động cơ điện với khoảng 289 phương tiện; giải quyết việc làm cho hơn 350 lao động. Qua nhiều năm hoạt động cho thấy đây là loại phương tiện có phần hiệu quả, thân thiện với môi trường, giảm tiếng ồn và ô nhiễm không khí, được người dân và du khách lựa chọn sử dụng nhiều.
Theo tìm hiểu của phóng viên, tại hầu hết địa phương, khi triển khai thực hiện Nghị định 165/2024/NĐ-CP, các doanh nghiệp đăng ký kinh doanh dịch vụ vận tải hành khách bằng xe điện du lịch đã tạm dừng hoạt động. Sau 3 tháng dừng hoạt động, ước tính thiệt hại cho doanh nghiệp hàng chục tỷ đồng và khiến hàng trăm lao động mất việc làm. Cùng với đó, việc tạm dừng loại hình này khiến du khách buộc phải lựa chọn các phương tiện khác, gây ra không ít xáo trộn. Vì vậy, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải mong muốn UBND tỉnh và các địa phương sớm rà soát, đánh giá tình hình thực tế để tìm giải pháp cho xe điện du lịch chở khách được hoạt động trở lại.
Tại thành phố Lào Cai, sau khi tiếp nhận kiến nghị từ các doanh nghiệp, cá nhân, UBND thành phố Lào Cai đã có Văn bản số 411/UBND-KTHTĐT ngày 4/4/2025 gửi các cấp có thẩm quyền đề xuất giải pháp. Ông Đào Minh Khánh, Trưởng phòng Quản lý đô thị thành phố Lào Cai cho biết: Chúng tôi đã kiến nghị UBND tỉnh đề xuất Chính phủ xem xét cho áp dụng các quy định tại Nghị định 165 phù hợp với điều kiện từng địa phương. Đồng thời, đề xuất tỉnh giao Sở Xây dựng phối hợp với các huyện, thành phố, thị xã rà soát thực tế để xây dựng phương án cho phép xe điện hoạt động trên một số điểm, tuyến phù hợp.
Tại thị xã Sa Pa, việc ngừng hoạt động xe điện du lịch có tác động không nhỏ tới giao thông và hoạt động du lịch. Bởi hiện nay, các tuyến đường trên địa bàn thị xã chưa thể cắm biển giới hạn tốc độ 30 km/h để xe điện du lịch lưu thông; trong khi nhu cầu sử dụng phương tiện để đi tham quan các điểm, tuyến du lịch của du khách là rất cao.
Hiện tại, các doanh nghiệp trên địa bàn thị xã Sa Pa nghiêm túc cho xe điện du lịch tạm dừng hoạt động. Một số doanh nghiệp đã đầu tư mua xe đang phối hợp với các điểm nghỉ dưỡng, khu du lịch để sử dụng vận chuyển du khách trong nội khu, tuy nhiên số lượng xe sử dụng không nhiều.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Quốc Toàn, Trưởng phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái (Sở Xây dựng), sau khi nhận được kiến nghị, phản ánh của các doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải hành khách bằng xe 4 bánh có gắn động cơ điện, Sở đã có công văn đề nghị với Bộ Xây dựng để báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi các quy định trong Nghị định 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 cho phù hợp với điều kiện thực tế. Cùng với đó, Sở cũng phối hợp với các huyện, thành phố, thị xã và Công an tỉnh khảo sát, rà soát các tuyến đường có thể bố trí cắm biển cho xe điện du lịch hoạt động để tham mưu, trình UBND tỉnh xem xét phê duyệt.
Thực tế cho thấy, khi thực hiện Nghị định 165/2024/NĐ-CP đang đặt ra không ít khó khăn cho các doanh nghiệp và hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực vận tải hành khách bằng xe điện ở thành phố Lào Cai và các điểm du lịch trong tỉnh. Vấn đề đặt ra là làm sao dung hòa giữa quy định của pháp luật và hiệu quả kinh doanh vận tải để tìm cách tháo gỡ những khó khăn này?
Vì vậy, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải mong muốn UBND tỉnh và các địa phương sớm rà soát, đánh giá tình hình thực tế để xe điện du lịch được hoạt động trở lại tại một số điểm, tuyến du lịch trọng điểm. Cùng với đó, nghiên cứu, khảo sát lựa chọn các tuyến đường, thời gian hoạt động phù hợp để sớm được lắp đặt biển báo tốc độ tối đa 30 km/h cho xe điện chở khách lưu thông, góp phần hiện thực hóa giấc mơ về một Lào Cai hiện đại, xanh - sạch và phát triển bền vững.
Trình bày: Nguyễn Hoàng
