Tương truyền, ngày xưa cứ vào mùa xuân, người dân nơi đây lại tụ hội làm nên những lễ hội tưng bừng. Những cuộc vui xuân ấy đã lay động đến tận thiên đình, khiến Rồng Hoa không kìm nén được lòng mình đã hóa thành người trốn xuống hạ giới cùng vui chơi. Một lần cuộc vui đang độ nồng say thì bình minh lóe sáng phía chân trời, Rồng Hoa không thể về và bị Thái Dương phạt, biến thành khối đá hình con rồng, mãi mãi nằm lại vùng đất này.
Đất Rồng Hoa - cái tên đẹp là vậy, nhưng vùng đất này lại được gọi là “đất dữ”, bởi nơi đây phải chứng kiến bao cảnh tao loạn từ bên này, bên kia biên giới; từ các thế lực hào trưởng, thổ ty cát cứ tác oai tác quái; nơi nương náu của những kẻ lục lâm thảo khấu; là nơi thực dân Pháp câu kết dung dưỡng thổ phỉ Châu Quáng Lồ nổi loạn gây nên cảnh nồi da nấu thịt khủng khiếp, kinh hoàng. Còn nữa, nơi đây từ lâu được xem là mắt xích của con đường trung chuyển thuốc phiện xuyên quốc gia… Bởi vậy, ước mơ có một cuộc sống bình yên luôn là nỗi khát vọng của người dân ở nơi đây.
Là người từng nhiều năm gắn bó “4 cùng” với đồng bào vùng cao biên giới, Trung tá Lê Phương Chiến, Trưởng Công an xã tâm sự: Cội nguồn của sự bình yên trên đất Pha Long hôm nay bắt nguồn từ chính sách của Đảng và Nhà nước đối với dân tộc và miền núi, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của lòng dân. Lực lượng công an xã chúng tôi cố gắng bám địa bàn, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền đẩy mạnh phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.
Với xã vùng cao có 10,23 km đường biên, trong đó có 2,3 km đường sông, 1 cửa khẩu quốc gia, 12 dân tộc anh em sinh sống ở 9 thôn, bản, trong đó có 5 thôn biên giới, Pha Long là xã vùng cao đầu tiên của huyện Mường Khương đạt chuẩn nông thôn mới. Trong đó, có sự đóng góp của lực lượng công an xã trong đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn, đấu tranh với các loại tội phạm cũng như tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao hiểu biết pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
Với chức năng tham mưu cho cấp ủy đảng và chính quyền trong công tác đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn, Công an xã tổ chức nắm chắc địa bàn, dự báo tình hình phát sinh. Chủ động tham mưu với Đảng ủy xã ban hành nghị quyết, tham mưu với UBND xã ban hành kế hoạch chỉ đạo công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Trong 2 năm qua, ngoài ban hành 45 loại kế hoạch, phương án, hướng dẫn để triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch chỉ đạo của cấp trên, Công an xã đã tham mưu với UBND xã ban hành hơn 60 loại văn bản hướng dẫn, kế hoạch, phương án chỉ đạo thực hiện công tác bảo đảm an ninh, trật tự và công tác xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn.
Công an xã luôn coi việc bám sát địa bàn là nội dung hoạt động xuyên suốt. Trước hết là bồi dưỡng nghiệp vụ và nâng cao vai trò hoạt động của công an viên. Cùng với đó là phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội, xây dựng các phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và an ninh, trật tự xã hội, coi trọng các hoạt động nghiệp vụ…
Tuy nhiên, hiện tại, với một địa bàn phức tạp như Pha Long, công tác đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn vẫn đặt ra những khó khăn, trong đó, khó khăn nhất là hòa đồng, hiểu được ngôn ngữ, giao tiếp, phong tục, tập quán; đặc biệt là nâng cao dân trí, hiểu biết luật pháp trong Nhân dân… Công an xã Pha Long đã cử 4 đồng chí đi học tiếng dân tộc địa phương; dựa vào cấp ủy đảng, chính quyền xã, bám dân bám bản, phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội và đồn biên phòng triển khai các mặt công tác…
Trung tá Lê Phương Chiến cho biết thêm: Sau gần 3 năm lực lượng công an chính quy được điều động về xã, đã tham mưu với cấp ủy đảng, chính quyền địa phương thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ trong cơ quan, đồng thời triển khai thực hiện tốt các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước. Tình hình chính trị nội bộ xã được đảm bảo, không có sự gây mất đoàn kết, không có hiện tượng để lộ, lọt bí mật nhà nước dưới mọi hình thức. Công an xã còn chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trong đó chú trọng đến Luật Biên giới quốc gia, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật An ninh mạng, Luật An toàn giao thông; Luật Cư trú; làm tốt công tác phòng, chống buôn bán phụ nữ và trẻ em; thu hồi, giao nộp vũ khí, vật liệu nổ... Vận động người dân phòng, chống dịch Covid-19, không xuất cảnh trái phép đi Trung Quốc làm thuê, không để rơi vào tình trạng bị lừa mua bán qua biên giới…
Xã đã thành lập 9 tổ an ninh nhân dân, 9 đội dân phòng, 9 tổ hòa giải tại tất cả các thôn. Trong gần 3 năm qua, thành viên của các tổ tự quản luôn gương mẫu, trách nhiệm, là đầu mối cho Đảng ủy và chính quyền địa phương thực hiện phương châm “An ninh chủ động”, là tấm gương sáng cho cán bộ, Nhân dân trong công cuộc xóa bỏ hủ tục, đẩy lùi mê tín dị đoan; đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa. Đồng thời, là nơi tin cậy tiếp nhận các nguồn tin trong Nhân dân, giải quyết các vụ, việc liên quan đến an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.
Công an xã phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự xã và Đồn Biên phòng Pha Long tổ chức 46 buổi, với 415 lượt người tham gia tuần tra bảo vệ đường biên, mốc giới; phối hợp duy trì 3 chốt chặn trên tuyến biên giới 24/24 giờ. Trong thời gian dịch Covid-19 bùng phát, có hơn 400 lượt người tham gia canh gác và đã phát hiện, ngăn chặn, tiếp nhận hơn 400 lượt công dân Việt Nam nhập cảnh từ Trung Quốc về qua các lối mòn và làm thủ tục bàn giao cho các cơ quan chức năng đưa đi cách ly theo quy định. Đặc biệt, người dân đã cung cấp 120 nguồn tin, trong đó 35 nguồn tin có giá trị giúp lực lượng chức năng kịp thời giải quyết các vụ, việc xảy ra liên quan đến an ninh, trật tự. Năm 2021 và năm 2022 đã vận động thu hồi 7 khẩu súng (trong đó có 3 khẩu súng kíp, 4 khẩu súng cồn tự chế); chủ động phối hợp với các ngành, đoàn thể, lực lượng chức năng xử lý, giải quyết 18 vụ tranh chấp đất đai, nguồn nước... Công tác quản lý, giáo dục người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư, trong đó có 32 đối tượng tù được tha hoặc đặc xá được triển khai thực hiện thường xuyên…
Ông Lê Đức Hạnh, Bí thư Đảng ủy xã khẳng định: Công an xã chính quy đã làm tốt nhiệm vụ tham mưu, xây dựng kế hoạch cho cấp ủy đảng, chính quyền về công tác an ninh, trật tự. Giờ đây, tệ nạn xã hội và những tiêu cực trong dân đã giảm, xã không còn người nghiện ma túy. Các vụ mâu thuẫn, tranh chấp trong dân được giải quyết triệt để, nhất là việc chấp hành Luật Giao thông đường bộ và công tác giữ gìn an ninh, trật tự biên giới…
Chia tay chúng tôi, Trung tá Lê Phương Chiến cho biết: Địa bàn phức tạp và khó khăn là vậy, nhưng đơn vị vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, năm 2022 đạt danh hiệu “Đơn vị quyết thắng”.
Chúng tôi rời Pha Long, điều lưu lại là một vùng núi non có cuộc sống bình yên, đẹp như huyền thoại, ở đó có các chiến sĩ công an chính quy, công an viên đang giữ bình yên nơi biên cương.
