Từ lợi thế tài nguyên đến sức hút đầu tư

Tháng 7/2025, Công ty TNHH Hương Gia Vị Sơn Hà khởi công Dự án xây dựng Nhà máy sản xuất, chế biến gia vị tại xã Xuân Ái. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 350 tỷ đồng, trên gần 48.000 m² đất với năng lực sản xuất 50 tấn quế, hồi tươi/ngày và chế biến 5.000 tấn nguyên liệu khô/năm.

Đến nay, dự án đã hoàn thành. Tại buổi gặp mặt lãnh đạo tỉnh gần đây, ông Keiji Taniguchi - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hương Gia Vị Sơn Hà đánh giá cao tiềm năng vùng nguyên liệu quế của Lào Cai và đề xuất mở rộng khoảng 5 ha tại Cụm Công nghiệp Yên Hợp nhằm nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài và tăng khả năng tiêu thụ quế cho người dân.

Câu chuyện của Sơn Hà cho thấy hướng đi quan trọng: từ lợi thế tài nguyên hình thành vùng nguyên liệu, từ vùng nguyên liệu thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến và từ chế biến tạo thêm giá trị cho nông sản. Đây cũng là hướng Lào Cai đang tập trung thực hiện.

Lào Cai có điều kiện tự nhiên đa dạng, địa hình phân hóa từ vùng thấp đến vùng cao với nhiều tiểu vùng khí hậu, phù hợp phát triển cây trồng nhiệt đới, cận nhiệt và ôn đới. Vùng thấp có lợi thế về quế, chè, chuối, dứa, cây ăn quả; vùng cao phù hợp với dược liệu, rau ôn đới, hoa chất lượng cao, cá hồi, cá tầm và nhiều sản phẩm đặc hữu.

Cùng với đó, toàn tỉnh có khoảng 1,19 triệu ha đất nông nghiệp, chiếm gần 90% diện tích tự nhiên. Trong đó, đất lâm nghiệp hơn 860 nghìn ha. Đây là nguồn lực lớn để hình thành các vùng sản xuất tập trung, tạo nguyên liệu ổn định cho công nghiệp chế biến.

Nhiều vùng nguyên liệu đã từng bước được chuẩn hóa. Toàn tỉnh có 6.296 ha dược liệu, trong đó 8 loại đạt tiêu chuẩn GACP-WHO; vùng chè đạt trên 15.278 ha, có hơn 1.219 ha chè hữu cơ và 38 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Cây chuối có khoảng 70% sản lượng xuất khẩu với 11 mã số vùng trồng và 4 cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế.

Tại buổi làm việc với ngành nông nghiệp và môi trường cuối tháng 7 vừa qua, Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy yêu cầu rà soát quy hoạch, phát huy lợi thế của từng địa phương để phát triển các vùng sản xuất tập trung; đẩy mạnh thu hút đầu tư vào chế biến sâu, logistics nông sản, hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Định hướng đặt ra yêu cầu phát triển nông nghiệp theo hướng tạo giá trị cao hơn. Không chỉ sản xuất được bao nhiêu, mà quan trọng là sản phẩm được chế biến, tiêu thụ như thế nào và giá trị nào được tạo ra ngay tại địa phương.

Từ quế, chè, dược liệu đến rừng và thủy sản, Lào Cai đang có nhiều nguồn nguyên liệu có thể trở thành điểm đến của các dự án đầu tư. Vấn đề là tiếp tục tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài.

Với nhà đầu tư, tài nguyên phong phú chỉ là một phần của quyết định đầu tư. Quy hoạch rõ ràng, thủ tục thuận lợi, quỹ đất và khả năng tiếp cận thông tin cũng có ý nghĩa quan trọng.

Ngành nông nghiệp và môi trường đã rà soát, sửa đổi, xây dựng mới các văn bản phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; 100% thủ tục hành chính được công khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, 84 thủ tục được rút ngắn thời gian giải quyết và 100 thủ tục được cung cấp trực tuyến toàn trình.

Tỉnh cũng triển khai cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục đầu tư, trong đó các dự án đủ điều kiện có thể được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong vòng 24 giờ sau khi nhà đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

Ngành sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai hiệu quả quy hoạch tỉnh; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, minh bạch, rút ngắn tối đa thời gian giải quyết, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, thuận lợi, nâng cao hiệu quả thu hút các dự án đầu tư trong lĩnh vực nông - lâm nghiệp.

Ông Trần Minh Sáng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai.

Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, lâm nghiệp, tài nguyên nước; ứng dụng GIS, viễn thám, trí tuệ nhân tạo và thiết bị bay không người lái trong quản lý tài nguyên và sản xuất nông nghiệp.

Đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu và kinh tế xanh của Lào Cai vẫn còn dư địa rất lớn. Các lĩnh vực chế biến quế, chè, dược liệu, chuối, dứa, cây ăn quả; nông nghiệp thông minh, hữu cơ; chăn nuôi an toàn sinh học; thủy sản công nghệ cao; kho lạnh, logistics và bảo quản sau thu hoạch đều có khả năng thu hút doanh nghiệp.

Trường hợp Công ty TNHH Hương Gia Vị Sơn Hà là một minh chứng. Từ đầu tư nhà máy chế biến, doanh nghiệp tiếp tục đề xuất mở rộng quy mô, nâng năng lực sản xuất và tăng khả năng tiêu thụ quế cho người dân. Khi doanh nghiệp mở rộng, vùng nguyên liệu có thêm đầu ra; khi sản phẩm được chế biến sâu, giá trị gia tăng được giữ lại nhiều hơn tại địa phương. Đó chính là mối liên kết mà Lào Cai hướng tới: doanh nghiệp cần vùng nguyên liệu ổn định; người dân cần thị trường tiêu thụ; địa phương cần những dự án tạo giá trị gia tăng và đóng góp lâu dài cho kinh tế - xã hội.

Trong giai đoạn tới, tỉnh định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa hiện đại, giá trị gia tăng cao, gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh; mở rộng vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, GACP-WHO; thúc đẩy nông nghiệp thông minh, kinh tế tuần hoàn, chế biến sâu và logistics.

Từ vùng nguyên liệu đến nhà máy, từ nhà máy đến chuỗi liên kết và thị trường, Lào Cai đang từng bước chuyển lợi thế tài nguyên thành lợi thế cạnh tranh. Khi quy hoạch đồng bộ, thủ tục tiếp tục được cải cách, khoa học - công nghệ được ứng dụng sâu hơn và doanh nghiệp trở thành trung tâm của chuỗi giá trị, những lợi thế sẵn có sẽ có thêm điều kiện trở thành động lực tăng trưởng mới.

Đây cũng là cơ sở để Lào Cai thu hút những dòng vốn đầu tư lớn với công nghệ hiện đại, tạo chuỗi liên kết và đồng hành lâu dài với địa phương, góp phần đưa nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế sinh thái trở thành những động lực phát triển mới của tỉnh.