TRONG KHÔNG KHÍ CẢ NƯỚC HÂN HOAN KỶ NIỆM 80 NĂM CÁCH MẠNG THÁNG TÁM VÀ QUỐC KHÁNH 02/9, VỀ XÃ MƯỜNG LAI - QUÊ HƯƠNG ĐỘI DU KÍCH CỔ VĂN ANH HÙNG, MỖI NGƯỜI ĐỀU CẢM NHẬN RÕ SỰ ĐỔI THAY MẠNH MẼ Ở MẢNH ĐẤT NÀY. TỪ VÙNG QUÊ GIÀU TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG, MƯỜNG LAI HÔM NAY KHOÁC LÊN MÌNH DIỆN MẠO MỚI CỦA ẤM NO, PHÁT TRIỂN - ĐÓ LÀ MINH CHỨNG THUYẾT PHỤC CHO GIÁ TRỊ TO LỚN CỦA ĐỘC LẬP.
Tháng 6/1945, tại thôn Cổ Văn, 27 chiến sĩ du kích đã đứng lên thành lập đội vũ trang đầu tiên của huyện Lục Yên. Chỉ chưa đầy một tháng sau, họ cùng nhân dân nổi dậy giải phóng châu lỵ, mở ra cao trào cách mạng sục sôi. Trong các cuộc kháng chiến kiến quốc, Mường Lai có 630 thanh niên lên đường nhập ngũ, 76 liệt sĩ, 32 thương, bệnh binh, 7 Bà Mẹ Việt Nam anh hùng - đó là minh chứng cho lòng yêu nước sắt son của mảnh đất giàu truyền thống cách mạng.
Với những đóng góp trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ngày 28/4/2000, Đảng bộ và Nhân dân xã Mường Lai đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang. Tự hào hơn, từ vùng đất in dấu lịch sử trong kháng chiến chống Pháp xưa, nay Mường Lai đã trở thành một điểm sáng trong phát triển kinh tế - xã hội, vươn lên xóa nghèo và làm giàu.
Ông Chu Minh Lung năm nay gần 70 tuổi ở thôn 7, xúc động chia sẻ: “Trải qua những ngày tháng chiến tranh gian khổ, giờ nhìn thấy đường bê tông đi qua cổng nhà mình nối tới tất cả các thôn, rồi con cháu mình được học hành trong trường lớp khang trang, nhà nào cũng có cuộc sống đủ đầy, chúng tôi càng trân trọng giá trị của độc lập, tự do”.
Phát huy truyền thống anh dũng, kiên cường của cha ông xưa, ngày nay các thế hệ con cháu của quê hương cách mạng Cổ Văn đã tự lực, tự cường vươn lên phát triển kinh tế, xóa nghèo. Nhiều mô hình kinh tế hiệu quả đã được hình thành như: xưởng sản xuất gạch, xưởng xẻ gỗ, xưởng mộc, chế tác đá mỹ nghệ... Trong đó, mô hình Tổ hợp tác đan lát của chị Linh Thị Hoa ở thôn 4 không chỉ góp phần khôi phục nghề truyền thống mà còn mang về thu nhập ổn định cho người lao động cao tuổi ở đây.
Chị Trương Thị Xoan ở thôn Khau Sảo phấn khởi chia sẻ: “Ngày trước trồng lúa chỉ đủ ăn, giờ chuyển sang trồng dưa hấu, mang lại thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm. Có tiền, con cái được học hành đầy đủ, trong nhà sắm được ti vi, xe máy. Đời sống đã khá hơn nhiều”.
Cũng như chị Xoan, khi có chủ trương khuyến khích phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, trong đó chú trọng loại hình chăn nuôi hàng hóa tập trung và đảm bảo an toàn sinh học, một số hộ gia đình ở các thôn Tồng Táng, Làng Qụy, Khuân Pục... đã đầu tư mô hình chăn nuôi lợn theo hướng an toàn, quy mô từ 50 - 200 con/ lứa hay các mô hình chăn nuôi trâu, bò từ 20 con trở lên của các hộ: Nguyễn Căn Cộng, Hoàng Minh Chí, Hoàng Văn Bảy ở thôn Minh Thành; Hoàng Văn Tính ở thôn Khau Dự...
Sau khi được thành lập trên cơ sở hợp nhất 4 xã (Mường Lai, Vĩnh Lạc, Minh Tiến, An Phú), xã Mường Lai mới có 36 thôn, gần 26 nghìn dân, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 95,6%. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, kinh tế địa phương đã có bước phát triển toàn diện. Đặc biệt, 4/4 xã trước hợp nhất đều đã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Đây chính là tiền đề vững chắc để Mường Lai hôm nay tiếp tục phát triển mạnh giàu.
Sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã đã chuyển hướng rõ nét, tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 12.068 tấn, tăng gần 9% so với năm 2020; tổng đàn gia súc chính có 25.600 con; trồng mới bình quân 392 ha rừng/năm. Nhiều sản phẩm đặc sản như dưa hấu, lạc đỏ, măng tre Bát độ, cá hồ Thác Bà… được nâng tầm thương hiệu, tham gia chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, đến nay xã đã có 7 sản phẩm OCOP 3 sao.
Cùng với đó, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đang trở thành mũi nhọn ở Mường Lai với các ngành khai thác, chế tác đá, sản xuất vật liệu xây dựng, gỗ rừng trồng… Giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp năm 2025 ước đạt 420 tỷ đồng, tăng hơn 1,4 lần so với năm 2020. Toàn xã hiện có 5 doanh nghiệp, 14 hợp tác xã, 63 tổ hợp tác, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động. Góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 51,2 triệu đồng/năm, gấp 1,5 lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2,46%.
Kinh tế phát triển kéo theo đời sống văn hóa - xã hội ngày càng khởi sắc. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng, 97,5% thôn đạt chuẩn văn hóa, 91,5% hộ gia đình được công nhận Gia đình văn hóa. Các lễ hội truyền thống được phục dựng, duy trì thường niên, trong đó nghệ thuật Khắp Coọi của dân tộc Tày đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Bà Nông Thị Dung ở thôn Mỏ Cao hồ hởi: “Giờ nhà văn hóa thôn nào cũng khang trang, đường làng được bê tông hóa, sáng đèn điện, phong trào văn hóa thể thao rất sôi nổi... Cuộc sống thực sự đổi thay”.
Thành quả hôm nay là kết quả của sự đoàn kết, vai trò lãnh đạo của Đảng được tăng cường cùng với phát huy tinh thần gương mẫu của cán bộ, đảng viên, chăm lo hạnh phúc và nâng cao chỉ số hài lòng của Nhân dân... Đó chính là nền tảng để xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.
Đoàn viên trẻ Nông Thúy Niềm tâm sự: “Từ nhỏ em đã nghe ông bà kể về Đội Du kích Cổ Văn. Giờ thấy quê hương đổi thay, em càng tự hào và quyết tâm học tập, cống hiến để tiếp nối truyền thống cha ông”.
Từ căn cứ cách mạng, Mường Lai hôm nay trở thành một trong những điểm sáng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Những ngôi nhà kiên cố, những con đường bê tông, những mùa vàng no ấm, những câu hát dân ca vang vọng trong lễ hội… chính là minh chứng sinh động cho giá trị của độc lập.
