Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều loại ung thư hoàn toàn có thể phòng ngừa hoặc điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm thông qua khám sức khỏe định kỳ và các chương trình sàng lọc chuyên sâu. Vì vậy, việc đưa hoạt động khám, sàng lọc ung thư đến gần hơn với người dân, đặc biệt tại tuyến cơ sở có ý nghĩa hết sức quan trọng trong công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Trong những năm qua, Trung tâm Ung bướu và Y học hạt nhân tỉnh Lào Cai, Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh đã khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần từng bước giảm gánh nặng bệnh ung thư và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn. Trung tâm thường xuyên tham gia các chương trình khám bệnh tình nguyện, tư vấn và tầm soát ung thư tại cộng đồng, tập trung tại các khu vực vùng cao, vùng sâu, vùng xa, khu vực còn nhiều khó khăn. Thông qua các chương trình khám lưu động, người dân được tiếp cận dịch vụ sàng lọc một số loại ung thư phổ biến như ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư tuyến giáp…, đồng thời được tư vấn kiến thức về phòng ngừa, phát hiện sớm và theo dõi, điều trị bệnh.
Mới đây, trong chương trình khám bệnh miễn phí do Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai tổ chức tại xã Gia Phú, công tác khám sàng lọc ung bướu được đặc biệt chú trọng với việc bố trí hai bàn khám chuyên sâu. Trong khuôn khổ chương trình, các y, bác sĩ đã thực hiện 918 lượt khám sàng lọc các bệnh lý như ung thư vú, ung thư tuyến giáp, ung thư cổ tử cung, cùng các bệnh lý tim mạch, nội tổng hợp và sản khoa cho 260 người dân. Bên cạnh đó, đoàn còn tiến hành 42 lượt sinh thiết và 652 lượt siêu âm tuyến giáp, tử cung - phần phụ và tuyến vú. Qua công tác khám sàng lọc, các bác sĩ đã phát hiện và tư vấn theo dõi, điều trị cho 56 trường hợp mắc các bệnh lý ung bướu, góp phần nâng cao hiệu quả tầm soát ung thư trong cộng đồng.
Chương trình khám bệnh tình nguyện là hoạt động thiết thực, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân địa phương. Việc tổ chức khám sàng lọc các bệnh lý ung bướu và tim mạch ngay tại tuyến xã không chỉ giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại mà còn thể hiện sự quan tâm của các cấp, các ngành đối với công tác bảo vệ sức khỏe Nhân dân.
Hướng về cộng đồng, các chương trình khám bệnh nhân đạo thường xuyên được Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh triển khai. Riêng trong năm 2025, bệnh viện đã thực hiện hơn 2.400 lượt khám sàng lọc trong cộng đồng. Đơn cử như chương trình khám tại khu vực Mường Khương đã giúp phát hiện 16 trường hợp mắc các bệnh lý ung bướu như: u giáp, Basedow, hạch cổ. Trong chương trình khám bệnh nhân đạo tại Bệnh viện Đa khoa số 3 tỉnh Lào Cai, các bác sĩ thực hiện 1.489 lượt khám sàng lọc ung thư vú, ung thư tuyến giáp, ung thư cổ tử cung và các bệnh lý tim mạch cho tổng số 610 người dân. Kết quả phát hiện 162 trường hợp mắc các bệnh lý ung bướu cần theo dõi và điều trị… Từ những chương trình khám sàng lọc thiết thực ngay tại cơ sở, nhiều trường hợp bệnh lý nguy hiểm đã được phát hiện sớm, mở ra cơ hội điều trị kịp thời cho người dân.
Ông T.Q.H trú tại xã Mường Khương là một trong những bệnh nhân đang kiên cường chiến đấu với căn bệnh ung thư dạ dày suốt 4 năm qua. Nhờ chủ động khám sức khỏe định kỳ và được tầm soát, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, ông H. đã có cơ hội điều trị kịp thời, kéo dài sự sống và duy trì chất lượng cuộc sống ổn định.
Chia sẻ về hành trình điều trị, ông H. cho biết, trong quá trình khám và điều trị bệnh, ông luôn được hưởng đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế theo chế độ hưu trí. Nhờ có bảo hiểm y tế chi trả phần lớn chi phí khám, chữa bệnh, thuốc men và các dịch vụ kỹ thuật, gia đình ông H. giảm đáng kể gánh nặng tài chính, từ đó yên tâm tuân thủ phác đồ điều trị dài ngày.
Thực tế cho thấy, mỗi ca bệnh ung thư không chỉ là thử thách về thể chất mà còn là cuộc chiến tâm lý kéo dài đối với người bệnh và gia đình. Trong hành trình đầy gian nan ấy, bảo hiểm y tế đã và đang trở thành điểm tựa vững chắc, giúp nhiều bệnh nhân giảm bớt gánh nặng chi phí, yên tâm điều trị.
Quá trình điều trị ung thư thường kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm và theo dõi trong nhiều năm. Việc có bảo hiểm y tế hỗ trợ nhiều về chi phí cho người bệnh trong quá trình điều trị. Hiện nay, cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế tại Trung tâm Ung bướu và Y học hạt nhân tỉnh đã cơ bản đáp ứng tốt nhu cầu khám, chữa bệnh cho bệnh nhân ung thư.
Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế chính thức có hiệu lực, mở rộng nhiều quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế. Theo đó, 62 loại bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo được khám, chữa bệnh vượt tuyến mà không cần giấy chuyển viện, vẫn được hưởng 100% mức chi trả bảo hiểm y tế. Trong danh mục này có nhiều bệnh ung thư nguy hiểm như u ác tụy, u ác tuyến ức, u ác của tim, trung thất và màng phổi, u ác của xương và sụn khớp, u ác của màng não…
Bên cạnh đó, từ ngày 1/1/2026, việc mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế đối với người cận nghèo, người hưởng hưu trí từ 75 tuổi trở lên được thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tiếp tục thể hiện tính nhân văn, ưu việt của chính sách an sinh xã hội. Những chính sách này góp phần giúp người mắc bệnh hiểm nghèo có thêm điểm tựa vững chắc, giảm bớt gánh nặng tài chính, tiếp thêm niềm tin và hy vọng trong hành trình chiến đấu với bệnh tật.
Từ những chương trình khám sàng lọc ung thư tại cộng đồng đến chính sách bảo hiểm y tế ngày càng mở rộng, người dân đã và đang được tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, giảm gánh nặng chi phí và nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả. Việc chủ động khám sức khỏe định kỳ, phát hiện bệnh sớm kết hợp với sự đồng hành của ngành y tế và các chính sách an sinh xã hội nhân văn chính là “chìa khóa” quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, góp phần đẩy lùi ung thư và nâng cao chất lượng cuộc sống cho Nhân dân.
