Sản xuất nông nghiệp Lào Cai: “Lao đao” sau bão số 3

Ngày trước, cứ vào vụ đông xuân, những chân ruộng ở xã Phong Dụ Thượng đều bị bỏ hoang, khô nẻ, cỏ dại mọc um tùm, nhưng hôm nay đã khác: sắc trắng, hồng của hoa tam giác mạch trên những triền ruộng trải dài, làm bừng lên khung cảnh tươi mới, đầy sức sống.

Dám nghĩ, dám làm, từ hai cặp cầy vòi mốc nuôi thử nghiệm năm 2022, anh Hù Láo San - Bí thư Chi bộ thôn Xéo Tả 2, xã Hợp Thành, tỉnh Lào Cai đã thành công với mô hình trồng quế kết hợp nuôi con đặc sản, mở ra hướng giảm nghèo bền vững cho bà con vùng cao.

Là vùng nguyên liệu quế lớn nhất cả nước, những ngày này, người dân ở các vùng trọng điểm quế của Lào Cai đang tất bật vào mùa thu hoạch vỏ quế để cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến, cơ sở sản xuất đồ gỗ, tinh dầu... phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, lực lượng quản lý thị trường trên địa bàn đã và đang đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm lập lại trật tự trong lĩnh vực kinh doanh mặt hàng có điều kiện này, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững.

Dù còn khá mới mẻ, song cây đàn hương đang dần khẳng định tiềm năng và giá trị kinh tế tại một số địa phương. Tại thôn Làng Lạnh, xã Cảm Nhân, mô hình trồng đàn hương do Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Thành Lâm triển khai đã và đang mở ra hướng phát triển sản xuất mới. Không chỉ mang lại hiệu quả bước đầu, mô hình còn cho thấy sự mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm của người dân vùng ven hồ Thác Bà trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Những năm qua, tỉnh Lào Cai đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa những loại cây có giá trị kinh tế cao vào sản xuất, thay thế dần diện tích cây trồng kém hiệu quả. Từ chủ trương đúng đắn và sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương, nhiều mô hình đã cho thu nhập cao gấp 2-3 lần, mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp vùng cao.

Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND ngày 09/12/2025 của HĐND tỉnh Lào Cai được ban hành với kỳ vọng tạo bước ngoặt chiến lược cho nông nghiệp hàng hóa. Tuy nhiên, để những con số trên văn bản thực sự biến chuyển thành cây giống, vật tư và chuồng trại tại các bản làng, Quyết định số 13/2026/QĐ-UBND chính là “chìa khóa” then chốt cụ thể hóa quy trình thực hiện.

Từ một thôn có trên 70% hộ nghèo, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, đến nay thôn Khe Loóng, xã Trấn Yên đã vươn lên trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế của địa phương. Những đổi thay rõ nét ấy bắt nguồn từ việc người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay đổi tư duy trong phát triển sản xuất.

Từng là xã đặc biệt khó khăn, Phong Dụ Thượng đang chuyển mình rõ nét với những đồi quế phát triển theo hướng hàng hóa, mô hình nuôi cá nước lạnh và du lịch cộng đồng bước đầu hình thành. Sự đổi thay không đến từ những chủ trương mới, mà từ cách làm quyết liệt, linh hoạt, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể, sát dân, sát thực tiễn, qua đó từng bước đánh thức tiềm năng, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng bữa ăn và sức khỏe, lựa chọn thực phẩm sạch, an toàn đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Tại tỉnh Lào Cai, các mô hình trồng rau hữu cơ đang dần khẳng định hiệu quả, mang lại thu nhập ổn định cho người dân, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng.

Những ngày trung tuần tháng 4, trở lại xã Lương Thịnh, diện mạo nông thôn nơi đây đã có nhiều thay đổi. Những triền đồi phủ xanh quế, tre Bát độ, xen lẫn là các khu chuồng trại, ao nuôi được đầu tư bài bản. Từ sản xuất nhỏ, manh mún, người dân nơi đây đang từng bước chuyển sang phát triển các mô hình kinh tế tổng hợp, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Với tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên, những năm qua, xã Yên Thành đã khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để người dân phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Qua đó, góp phần đa dạng hình thức phát triển kinh tế, tạo sinh kế ổn định, lâu dài tăng thu nhập cho người dân.

Trước thực trạng hàng trăm công trình nước sinh hoạt hoạt động kém hiệu quả, thậm chí bị bỏ hoang, một số địa phương đã mạnh dạn thay đổi phương thức quản lý, giao công trình cho doanh nghiệp vận hành. Cách làm này đang từng bước giúp nhiều công trình nước sạch được sửa chữa, mang lại nguồn nước ổn định cho người dân và mở ra hướng đi bền vững cho công tác cấp nước nông thôn.

Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh hiện có 1.188 công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tập trung, trong đó có tới 312 công trình hoạt động kém hiệu quả...

Trong điều kiện thời tiết nắng nóng đến sớm, kéo dài khiến nguy cơ cháy rừng gia tăng, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu đang bước vào giai đoạn cao điểm với yêu cầu cao, quyết liệt.

Để bảo đảm sản xuất vụ mùa năm 2026 đúng khung thời vụ, đảm bảo năng suất, hiệu quả, UBND xã Púng Luông đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp từ sớm, sát với điều kiện thực tiễn địa phương.

Suối Dầm, xã Mỏ Vàng cheo leo giữa núi cao, nơi mây phủ quanh năm và cuộc sống của đồng bào Mông vẫn còn nhiều khó khăn, nhọc nhằn. Ở đó, những cây chè Shan cổ thụ hàng trăm năm tuổi lặng lẽ tồn tại như chứng nhân của thời gian. Không theo hàng lối như những nương chè hiện đại mà mọc rải rác trên sườn núi, sau nếp nhà, ven rừng như thể được thiên nhiên gìn giữ qua bao thế hệ.

Những năm gần đây, nông nghiệp Lào Cai tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh thị trường và thiên tai diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng, thực tế đặt ra là sản xuất nông nghiệp vẫn chưa chuyển hóa rõ nét sang kinh tế nông nghiệp; giá trị gia tăng thấp, liên kết chuỗi lỏng lẻo, đầu ra thiếu ổn định.

Giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu phát triển hơn 3.300 ha lúa năng suất, chất lượng cao tại 46 xã, phường, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, nâng cao giá trị gia tăng. Các địa phương đang tập trung xây dựng vùng sản xuất, lựa chọn giống phù hợp và đẩy mạnh liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển sản xuất, xã Nghĩa Tâm đã chủ động xây dựng kế hoạch, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và triển khai đến từng thôn, bản, hộ dân trên địa bàn. Qua rà soát, toàn xã có 67 hộ đăng ký tham gia, trong đó 33 hộ phát triển chăn nuôi lợn và 34 hộ trồng cây ăn quả, với tổng diện tích khoảng 45 ha.