Người đưa vẻ đẹp hồ Thác Bà ra thế giới

Năm 2006, tác giả Thanh Miền bắt đầu chụp những bức ảnh đầu tiên về hồ Thác Bà. Khi ấy, ông chưa có nhiều thiết bị hỗ trợ như hiện nay. Muốn có một khuôn hình toàn cảnh hồ, người nghệ sĩ phải tìm những điểm cao, trèo lên núi, đi từ sáng đến chiều, mang theo máy ảnh và hy vọng thời tiết thuận lợi.

Hồ Thác Bà rộng lớn, nhưng không phải lúc nào vẻ đẹp ấy cũng dễ dàng được “bắt” trọn vào khuôn hình. Mực nước, thời tiết, ánh sáng thay đổi; cảnh vật và nhịp sống trên hồ cũng biến chuyển theo từng thời điểm.

Vì thế, dù đã đến hồ Thác Bà nhiều lần nhưng với tác giả Thanh Miền chưa bao giờ là lặp lại. “Mỗi lần một khác chứ! Có đến hàng trăm lần nữa tôi vẫn thấy lạ, mỗi thời điểm trong ngày sẽ có vẻ đẹp khác nhau. Mỗi mùa cũng vậy. Người chụp phải quan sát rất kỹ để chọn đúng thời điểm, góc máy và bố cục”, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền chia sẻ.

Theo ông, hồ Thác Bà rất đẹp, nhưng ấn tượng nhất vẫn là buổi sáng và buổi chiều, khi ánh sáng tạo chiều sâu cho mặt nước, những hòn đảo và các lớp núi. Đặc biệt, mùa nước cạn lại mang đến cho vùng hồ diện mạo rất riêng. “Khi nước cạn, phần chân các đảo lộ ra, có màu đất đỏ vàng rất đặc trưng. Nếu ánh sáng tốt, màu sắc ấy sẽ trở nên huyền ảo, lung linh”, Nghệ sĩ Thanh Miền cho biết.

Một trong những kỷ niệm ông nhớ nhất là chuyến đi mùa thu năm 2015. Một mình rong ruổi bằng xe máy ngược dốc lên núi tìm điểm cao để chụp toàn cảnh hồ, bên mình chỉ mang theo vài chiếc bánh và chai nước. Sau nhiều giờ đi xe và leo bộ, đến nơi thì cảnh vật lại chìm trong sương mù. Không có ánh sáng, không có khoảng trời đủ trong để tạo nên khuôn hình như mong muốn. Cả ngày đi, cuối cùng ông trở về tay không.

Nhưng với người yêu nghệ thuật như ông, những chuyến đi như vậy không hẳn là vô ích. Bởi đó là một lần thêm kinh nghiệm về địa hình, thời tiết, ánh sáng và những thời điểm thích hợp để trở lại.

Đến năm 2016, tác giả bắt đầu tiếp cận hồ Thác Bà bằng flycam. Từ trên cao, không gian rộng lớn của mặt hồ, những đảo nhỏ nối tiếp nhau và nhịp sống trên mặt nước hiện lên rõ hơn. Thiết bị đã giúp người nghệ sĩ có thêm những góc nhìn mà trước đây không thể thực hiện.

Tuy nhiên, với Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền, thiết bị chỉ hỗ trợ tiếp cận những góc chụp mới, còn một bức ảnh đẹp vẫn phụ thuộc vào con mắt của người chụp. “Flycam giúp tôi đỡ vất vả việc đi lại và tiếp cận không gian thuận lợi hơn, nhưng thiết bị chỉ là công cụ. Quan trọng vẫn là cách nhìn thế nào, bố cục ra sao, chọn thời gian nào để chụp. Bởi vậy, cùng một cảnh, mỗi người lại nhìn ra một vẻ khác nhau”, Nghệ sĩ Thanh Miền chia sẻ.

Có lẽ, chính sự kiên trì tìm kiếm những góc nhìn riêng ấy đã giúp hồ Thác Bà trở thành mạch sáng tác xuyên suốt trong hành trình cầm máy của ông. Trong số hàng trăm tác phẩm về hồ Thác Bà, phải kể đến: Đảo xanh hồ Thác Bà; Mặt trời công nghiệp; Nhịp sống trên hồ Thác Bà; Thác Bà - Hạ Long trên núi; Thác Bà - Nhịp sống sinh sôi; Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà; Ngàn đảo xanh Thác Bà; Sắc thu Thác Bà... đều để lại những ấn tượng mới lạ cho người xem.

Qua mỗi tác phẩm, hồ Thác Bà lại được nhìn từ một lát cắt khác. Khi là những đảo xanh trải dài trên mặt nước, lúc là cuộc sống của cư dân vùng hồ; khi là những lồng cá, chiếc thuyền, con người, lúc lại là những mảng màu, đường nét được tạo nên bởi địa hình và ánh sáng.

Gần hai thập niên sau những bức ảnh đầu tiên, nghệ sĩ Thanh Miền vẫn trở lại hồ Thác Bà với sự háo hức của người chưa bao giờ thấy nơi này cũ. Trong một chuyến sáng tác cùng các nghệ sĩ nhiếp ảnh vào khoảng giữa năm 2025, ông tiếp tục tìm đến những điểm quen thuộc của vùng hồ.

Sau nhiều năm cầm máy, kinh nghiệm khiến ông không chỉ nhìn vào cảnh vật mà còn chú ý đến sự tương tác giữa trời, nước, đảo và đời sống con người. Từ chuyến đi ấy, tác phẩm “Mênh mông Thác Bà” ra đời. Đó là không gian rộng lớn của mây và núi, sóng nước và đảo xanh, những lồng cá và nhịp sống sinh sôi trên hồ. Thiên nhiên và sinh kế cùng hiện diện trong một khuôn hình, tạo nên cảm giác vừa rộng lớn vừa gần gũi.

Đầu tháng 9/2026, “Mênh mông Thác Bà” giành huy chương Vàng WPAI tại Salon 3, hạng mục Nhiếp ảnh Du lịch - Thế giới trong tiêu điểm (Photo Travel - World in Focus), thuộc Cuộc thi ảnh Quốc tế SAM Circuit 2026 (Digital) do Hiệp hội Nhiếp ảnh Động vật hoang dã Ấn Độ tổ chức, được Hội Nhiếp ảnh Hoa Kỳ (PSA) công nhận. Tại cuộc thi này, 8 tác phẩm khác của Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền cũng được chọn triển lãm.

Từ một khuôn hình ghi lại vẻ đẹp vùng hồ Lào Cai, “Mênh mông Thác Bà” đã bước ra sân chơi nhiếp ảnh quốc tế. Thành quả ấy là sự ghi nhận đối với tác giả, đồng thời mở thêm một cách để cảnh sắc hồ Thác Bà đến gần hơn với những người yêu nhiếp ảnh và du lịch trên thế giới.

Với Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thanh Miền, huy chương Vàng quốc tế không phải điểm dừng của hành trình. Bởi hồ Thác Bà vẫn còn đó những mùa nước, những lớp ánh sáng, những hòn đảo xanh và nhịp sống luôn vận động chờ được khám phá bằng những góc nhìn mới.