Bên những tuyến đường bê tông nối liền các khu dân cư, người dân Lương Thịnh trồng hoa, chăm sóc cây xanh, duy trì vệ sinh môi trường. Những hoạt động này không còn mang tính vận động theo đợt mà trở thành việc làm tự giác, thường xuyên trong đời sống cộng đồng.
Tại thôn Lương Môn, một trong những thôn vừa được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu vào cuối năm 2025, việc tổng vệ sinh định kỳ, chỉnh trang cảnh quan được duy trì đều đặn.
Anh Bùi Xuân Trường - người dân trong thôn chia sẻ: Trước đây, nhiều người còn trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, nhưng khi thấy diện mạo thôn, xóm đổi thay từ chính công sức đóng góp của mình, mỗi gia đình đều có ý thức giữ gìn. Bởi, đó là môi trường sống của chính mình.
Không chỉ tham gia xây dựng cảnh quan, người dân còn là lực lượng trực tiếp phát triển kinh tế, tạo nền tảng nâng cao chất lượng tiêu chí. Tận dụng lợi thế nguồn nguyên liệu lâm sản, nhiều hộ tại Lương Môn đã mạnh dạn đầu tư cơ sở chế biến gỗ rừng trồng. Hiện, thôn có 6 cơ sở hoạt động hiệu quả, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người đạt gần 60 triệu đồng/năm và không còn hộ nghèo.
Bà Phạm Thị Phương, chủ một cơ sở sản xuất cho biết, khi kinh tế ổn định, người dân sẵn sàng đóng góp xây dựng nhà văn hóa, mở rộng đường giao thông, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao. “Xây dựng nông thôn mới không phải cho ai khác mà cho chính bản thân, gia đình và con cháu mình sau này” - bà Phương chia sẻ.
Từ những mô hình như ở Lương Môn, phong trào xây dựng thôn nông thôn mới kiểu mẫu đã lan tỏa toàn xã. Đến cuối năm 2025, Lương Thịnh có thêm 2 thôn được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, nâng tổng số lên 19/24 thôn. 5 thôn còn lại đang tích cực hoàn thiện các tiêu chí, trong đó người dân đóng vai trò chủ động từ thảo luận, lựa chọn nội dung ưu tiên đến tổ chức thực hiện và giám sát tiến độ, phấn đấu cuối năm 2026 sẽ hoàn thành tiêu chí nông thôn mới kiểu mẫu.
Bài học lớn nhất trong xây dựng thôn nông thôn mới kiểu mẫu là phát huy vai trò chủ thể của người dân. Chính quyền không làm thay mà tập trung định hướng, hỗ trợ kỹ thuật và tạo cơ chế để người dân tham gia. Khi người dân được bàn, được quyết và được hưởng lợi trực tiếp thì các tiêu chí được duy trì bền vững hơn.
Trong phát triển kinh tế, người dân cũng là lực lượng tiên phong chuyển đổi phương thức sản xuất. Việc cấp mã vùng trồng, tem truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm như quýt đường canh, bưởi Diễn hay xây dựng sản phẩm OCOP: mật ong, cam đường canh, bưởi Diễn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân chủ động tham gia liên kết sản xuất và tuân thủ quy trình kỹ thuật. Nhờ đó, giá trị thu hoạch bình quân đạt từ 150 - 200 triệu đồng/ha/năm.
Bên cạnh đó, nhiều hộ gia đình mạnh dạn phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, góp phần nâng giá trị sản xuất toàn xã lên khoảng 100 tỷ đồng/năm. Sự tham gia của người dân trong thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác không chỉ tạo thêm việc làm mà còn hình thành tư duy sản xuất hàng hóa, từng bước thích ứng với yêu cầu thị trường.
Lương Thịnh hướng tới mục tiêu xây dựng xã nông thôn mới nâng cao vào năm 2030 với thu nhập bình quân đạt 65 triệu đồng/người/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 1%.
Để đạt được mục tiêu đã đề ra, Lương Thịnh xác định tiếp tục tập trung phát huy nội lực trong Nhân dân. Các giải pháp trọng tâm được xã đưa ra như: tiếp tục đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn theo hướng kết nối liên vùng sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và thu hút doanh nghiệp đầu tư.
Song song với đó, địa phương đẩy mạnh cơ cấu lại sản xuất nông - lâm nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, phát triển các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ đối với những cây trồng chủ lực như quế, tre măng Bát Độ, cây ăn quả có múi và gỗ rừng trồng.
Ngoài ra, tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp. Từ việc cấp mã vùng trồng, truy xuất nguồn gốc đến hỗ trợ chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP, địa phương kỳ vọng nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của nông sản trên thị trường.
Đồng thời, công tác đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn cũng được chú trọng, giúp người dân từng bước làm chủ kỹ thuật mới và thích ứng với yêu cầu phát triển. Khuyến khích mở rộng lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ cũng nhằm tạo thêm việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập và củng cố vai trò chủ thể của người dân trong phát triển kinh tế địa phương.
Khi người dân thực sự trở thành chủ thể, xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở hoàn thành tiêu chí mà còn tạo nên sự chuyển biến trong tư duy và cách làm. Từ những tuyến đường hoa do người dân tự chăm sóc đến các mô hình sản xuất hiệu quả, diện mạo một vùng nông thôn mới năng động, bền vững đang dần hình thành ở Lương Thịnh.
