Với lợi thế là cầu nối giao thương quan trọng trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh cùng những vùng nguyên liệu quy mô lớn, Lào Cai đang tập trung triển khai nhiều cơ chế đột phá nhằm thu hút các cơ sở chế biến nông, lâm sản, quyết tâm đưa công nghiệp chế biến trở thành động lực tăng trưởng mới cho nông nghiệp địa phương.
0:00 / 0:00
0:00
Tiếp thêm sức mạnh cho các cơ sở chế biến
Trước hợp nhất, HĐND tỉnh Lào Cai (cũ) đã ban hành Nghị quyết số 26/2020/NQ-HĐND và HĐND tỉnh Yên Bái (cũ) ban hành Nghị quyết số 69/2020/NQ-HĐND để hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản. Giai đoạn 2020 - 2025, UBND tỉnh Lào Cai (cũ) đã chấp thuận chủ trương đầu tư 22 dự án đầu tư xây dựng cơ sở chế biến.
Công ty TNHH Chè Đại Hưng ở xã Bảo Yên là một trong những đơn vị chế biến chè xuất khẩu. Trên 90% sản phẩm chè ô long của doanh nghiệp xuất khẩu đi thị trường Đài Loan (Trung Quốc). Đơn vị được hưởng chính sách hỗ trợ xây dựng cơ sở chế biến nông sản theo Nghị quyết số 26/2020/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lào Cai (cũ) năm 2023 với tổng kinh phí hơn 2,68 tỷ đồng.
Giám đốc Công ty TNHH Chè Đại Hưng Nguyễn Đức Thuận cho biết: Với số tiền được hỗ trợ, công ty đã xây dựng nhà xưởng hơn 2.000 m2. Sự hỗ trợ của Nhà nước là nguồn động lực quan trọng cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Sau hợp nhất, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trên địa bàn tỉnh, trong đó có chính sách thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở đầu tư xây dựng cơ sở chế biến nông, lâm nghiệp và thủy sản. Chính sách đã tập trung vào hỗ trợ chế biến, các sản phẩm chủ lực như chè, cây ăn quả, thủy sản.
Đối với chế biến chè, tỉnh hỗ trợ 50% chi phí đầu tư mới hoặc đầu tư nâng cấp, mua bổ sung thiết bị chế biến để nâng cao công suất, chất lượng sản phẩm; mức hỗ trợ không quá 500 triệu đồng/dự án, phương án.
Đối với cây ăn quả gồm chuối, dứa, cây ăn quả có múi (cam, quýt, bưởi), cây ăn quả ôn đới (lê, đào, mận), tỉnh hỗ trợ 50% chi phí đầu tư mới hoặc đầu tư nâng cấp trang thiết bị bảo quản sản phẩm sau thu hoạch; mức hỗ trợ không quá 200 triệu đồng/dự án, phương án.
Đối với chế biến thủy sản, tỉnh hỗ trợ một lần 30% kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở vật chất bảo quản, chế biến gồm: nhà xưởng, thiết bị chế biến, hệ thống xử lý chất thải, kho bảo quản, hệ thống đường điện; mức hỗ trợ không quá 3 tỷ đồng/dự án.
Song song với ban hành cơ chế đặc thù, tỉnh đã tập trung hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu số về đất đai và nông nghiệp. Việc công khai minh bạch danh mục dự án không chỉ giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thông tin mà còn tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực xã hội.
Đặc biệt, khâu cải cách hành chính được đẩy mạnh theo hướng đơn giản hóa, trọng tâm là cơ chế “một cửa liên thông” và dịch vụ công trực tuyến nhằm giảm tối đa chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, chủ động tổ chức các diễn đàn đối thoại để lắng nghe và giải quyết “nút thắt” cho doanh nghiệp đã khẳng định quyết tâm của Lào Cai trong xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng, giàu tính cạnh tranh.
Hình thành chuỗi liên kết
Với lợi thế vùng nguyên liệu quy mô lớn, đặc biệt là có gần 148.000 ha quế và trên 16.000 ha chè, Lào Cai hiện là điểm đến hàng đầu của các nhà đầu tư nông nghiệp. Theo thống kê, địa phương đã thu hút 347 đơn vị hoạt động trong ngành chế biến nông, lâm và thủy sản.
Dòng vốn đầu tư đang chảy mạnh vào các ngành hàng chủ lực với sự hiện diện của những “mắt xích” quan trọng như: Nhà máy chế biến rau quả xuất khẩu Mường Khương; Nhà máy chế biến sâu sản phẩm chè xanh xuất khẩu chất lượng cao gắn với vùng nguyên liệu của Hợp tác xã Chè Mường Khương; Nhà máy sản xuất chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng của Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu quế hồi Việt Nam...
Mới đây, UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư cho Công ty TNHH Hiệp Thành xây dựng chuỗi cung cấp chè hữu cơ tại xã Bản Liền, hứa hẹn nâng tầm thương hiệu nông sản địa phương.
Các nhà máy chế biến đã trở thành “mắt xích” quan trọng kết nối người nông dân với thị trường tiêu thụ. Bằng cách thiết lập chuỗi giá trị khép kín (nông dân cung cấp nguyên liệu - doanh nghiệp chế biến - thương mại hóa sản phẩm đạt chuẩn), doanh nghiệp đã tháo gỡ nỗi lo tiêu thụ nông sản, đồng thời đặt nền móng cho nền nông nghiệp chuyên canh hiện đại. Hiệu quả của mô hình này không chỉ dừng lại ở những con số tăng trưởng mà còn hiện hữu qua sự ổn định của đời sống xã hội.
Những vùng quê nghèo đang thay đổi diện mạo khi lao động có việc làm tại chỗ, được tiếp cận với tư duy sản xuất và vận hành máy móc tiên tiến, mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững trên chính mảnh đất quê hương.
Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Bình Minh, phường Văn Phú thời gian qua đã tham gia tích cực vào Chương trình FFF và Dự án FSC. Do đó, các sản phẩm được bao tiêu và xuất khẩu với thị trường ổn định. Hợp tác xã đã liên kết chuỗi với hội nông dân chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ (giống keo) cho trên 2.000 hộ trồng rừng với 650 ha.
Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Bình Minh Phùng Bình Minh trao đổi: Để thuận lợi trong sản xuất, kinh doanh, những năm gần đây, hợp tác xã đã đưa ra những vấn đề về nguyên tắc đảm bảo tính chặt chẽ. Chính vì lẽ đó, hợp tác xã ký hợp đồng liên kết, hợp đồng nguyên tắc về việc bao tiêu sản phẩm với các công ty và đặc biệt với các hộ dân, từ đó người dân yên tâm về tiêu thụ sản phẩm.
Những giải pháp “đúng” và “trúng”
Nhằm tối ưu hóa giá trị nông sản, Lào Cai đang rà soát và thực hiện quyết liệt các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã. Ngành nông nghiệp và các địa phương tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh và tiếp tục rà soát, bổ sung chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã về hạ tầng, giống và công nghệ chế biến.
Đồng thời, để thực hiện Nghị quyết số 48-NQ/TU ngày 3/2/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển dược liệu chiến lược tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đề xuất chính sách hỗ trợ đặc thù riêng cho chế biến, bảo quản dược liệu nhằm thu hút các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư vào sản xuất dược liệu trên địa bàn tỉnh.
Điểm cốt lõi trong chiến lược của tỉnh là quản lý chặt chẽ vùng nguyên liệu ổn định gắn kèm trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước của từng cấp ban, ngành và từng địa phương để đảm bảo không phát triển nóng, phát triển vùng nguyên liệu ngoài quy hoạch hoặc không phát triển vùng nguyên liệu dẫn đến bị động trong sản xuất.
Lào Cai định hướng thu hút các tập đoàn lớn, có năng lực tài chính và công nghệ để dẫn dắt chuỗi giá trị, hình thành các cụm công nghiệp chế biến gắn liền với hạ tầng logistics đồng bộ.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không chỉ xây dựng đầu tư hạ tầng điện, nước, kho bãi mà còn chú trọng vào “phần mềm” thông qua cải cách hành chính và đào tạo kỹ thuật chuyên sâu cho lao động tại chỗ.
Việc rút ngắn thời gian cấp phép và minh bạch hóa thủ tục đầu tư được xem là cam kết mạnh mẽ của tỉnh trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp chế biến sâu.
Với những định hướng rõ ràng và giải pháp cụ thể, Lào Cai đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp. Sự kết hợp giữa tiềm năng tự nhiên, chính sách phù hợp và quyết tâm đổi mới sẽ là nền tảng để tỉnh phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới.
Thời gian qua, nhiều hộ dân xã Văn Chấn tự nguyện hiến đất, tháo dỡ tường rào, công trình, chặt bỏ cây cối để bàn giao mặt bằng mở rộng các tuyến đường giao thông. Sự đồng thuận với chủ trương chung của người dân góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công, mở ra diện mạo mới cho những tuyến đường quê.
Khu vực Bảo Thắng đang chủ động sản xuất cây giống lâm nghiệp, đồng thời tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở gieo ươm bảo đảm chất lượng cây giống. Cùng với đó, công tác hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả trồng rừng trên địa bàn.
Từ đầu năm đến ngày 12/10/2026, dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện tại 36 xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai, khiến 2.844 con lợn phải tiêu hủy. Mặc dù công tác phòng, chống dịch được các ngành, địa phương tích cực triển khai và nhiều xã đã qua 21 ngày không phát sinh thêm lợn mắc bệnh, nguy cơ dịch lây lan vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự chủ động từ chính quyền, cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi.
Rời công việc ổn định để trở về quê hương khởi nghiệp, chị Nông Thị Thắm - Giám đốc Hợp tác xã Y Dược học cổ truyền Yên Thế, xã Lục Yên, đã chọn cây dược liệu bản địa làm hướng phát triển kinh tế. Bằng kiến thức chuyên môn và tư duy đổi mới, chú trọng chế biến và liên kết sản xuất, chị không chỉ nâng cao giá trị cây thuốc mà còn tạo sinh kế cho phụ nữ dân tộc thiểu số, mở ra hướng phát triển nông nghiệp xanh ngay trên quê hương mình.
Trước tình trạng người dân tự phát trồng một số giống cây trồng mới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý nguồn giống, đánh giá hiệu quả sản xuất và khả năng tiêu thụ trước khi xem xét mở rộng diện tích.
Từ đầu năm 2026 đến nay, mưa lũ ảnh hưởng khoảng 2.355 ha diện tích sản xuất nông, lâm nghiệp của tỉnh Lào Cai; hàng nghìn vật nuôi và nhiều diện tích nuôi thủy sản bị cuốn trôi, tổng giá trị thiệt hại trên 295 tỷ đồng. Trước khó khăn đó, các cấp chính quyền và nông dân vùng lũ đang nỗ lực điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng để khôi phục sinh kế, bù đắp sản lượng trong những tháng cuối năm.
Từ các hoạt động hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học, kỹ thuật đến thúc đẩy liên kết sản xuất, các cấp Hội Nông dân tỉnh Lào Cai đang tạo điều kiện để hội viên phát huy tiềm năng, phát triển kinh tế. Qua đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Không chỉ tạo thu nhập cho gia đình, ngày càng nhiều chị em phụ nữ chủ động ứng dụng công nghệ, mở rộng thị trường và làm chủ các mô hình hợp tác xã. Những bước tiến ấy có sự đồng hành, hỗ trợ của các hội, đoàn thể, chính quyền địa phương và cộng đồng.
Sau khi sáp nhập với thôn Gốc Quân, thôn Sân Bay, xã Đông Cuông, có không gian phát triển rộng hơn, từ vùng lúa, rau màu đến đồi rừng. Phát huy lợi thế từng khu vực, người dân đang đa dạng hóa sản xuất, mở hướng phát triển kinh tế cho thôn mới.
Tận dụng lợi thế đất đồi, chị Nguyễn Thị Nga, Chi hội phó Chi hội Phụ nữ thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái đã phát triển cây quế gắn với thu mua, chế biến nguyên liệu. Với 20 ha quế của gia đình, cùng hướng đi chủ động trong sản xuất, kinh doanh, mô hình của chị mang lại thu nhập khoảng 500 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.
Từ sự tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, xã Bảo Thắng đã khơi dậy tinh thần đoàn kết, đồng thuận trong Nhân dân, biến những việc khó thành phong trào hành động rộng khắp. Phát huy sức dân trong xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn, nhiều tuyến đường được mở rộng, nâng cấp, góp phần tạo diện mạo mới cho quê hương.
Là xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, Phình Hồ xác định tạo sinh kế là hướng đi bền vững để người dân vươn lên thoát nghèo. Từ các nguồn lực đầu tư, địa phương triển khai nhiều cách làm nhằm giúp người dân vùng cao giảm bớt khó khăn.
Chiều 10/10, xã Nậm Xé tổ chức ra quân trồng cây vụ đông năm 2026, gắn với triển khai thực hiện mô hình “Dân vận khéo”, hướng tới kỷ niệm Ngày truyền thống công tác Dân vận của Đảng (15/10).
Với 57 tổ khuyến nông cộng đồng được thành lập mới, quy tụ hơn 1.000 thành viên, Lào Cai đang từng bước phát huy vai trò cầu nối đưa tiến bộ kỹ thuật và chính sách hỗ trợ nông nghiệp đến với người dân. Tuy nhiên, mô hình hoạt động mang tính tự nguyện này đang gặp khó khăn về kinh phí duy trì hoạt động, đặt ra yêu cầu sớm có cơ chế hỗ trợ phù hợp để mô hình duy trì và phát triển bền vững.
Toàn tỉnh hiện có 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản. Bám sát địa bàn, các tổ bảo vệ rừng phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương thường xuyên tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại; chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, góp phần nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng bền vững.
Ở một số thôn, bản vùng cao Lào Cai, điện lưới quốc gia đã về đến nhà dân nhưng nhiều nơi vẫn truyền tải qua đường dây do các hộ góp tiền tự kéo. Dây dài, cột tre, cột gỗ tạm bợ khiến nguồn điện yếu, chập chờn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Người dân mong muốn được Nhà nước và ngành điện đầu tư đường điện bảo đảm chất lượng để phục vụ sinh hoạt và phát triển sản xuất.
Là xã vùng 3 còn nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư cho sản xuất của người dân còn hạn chế, thời gian qua, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh đã tạo thêm điều kiện để người dân xã Mỏ Vàng phát triển chăn nuôi, từng bước nâng cao thu nhập.
Những ngày này, các vườn na ở thôn Quyết Tâm, xã Bảo Thắng bước vào vụ thu hoạch trái vụ. Bằng kinh nghiệm canh tác và việc chủ động cắt tỉa, điều tiết thời điểm ra hoa, thụ phấn, người dân đã kéo dài mùa quả, cung ứng thêm sản phẩm ra thị trường khi vụ na chính đã vãn.
Chiều 9/10, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tôn vinh “Nông dân Lào Cai xuất sắc” năm 2026, nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam (14/10/1930 - 14/10/2026).
![[Ảnh] Theo chân nông dân thôn Quyết Tâm thu hoạch na trái vụ](https://cdn.baolaocai.vn/images/vXUT-GvhrACOz4PoG7p1niluuaaGUvDMb7wGFmf_N3NActMe8ZvLXPABJUavgVP05FVPH41W0L5wYxxEC6Ugzw/baolaocai-c_900a2338.jpg.avif)
