Mới sáng sớm, 13 con bò trong chuồng nhà em Phan Bảo Trân, thôn Lự, xã Yên Sơn (nay là xã Bảo Yên) đã kêu “ò ò” như truyền đi thông điệp chúng đã đói lắm rồi. Bảo Trân và vội bát cơm nguội rồi bước nhanh xuống chuồng bò, lấy bó cỏ cho chúng ăn.
Một ngày của Bảo Trân bắt đầu từ 6 giờ 30 phút, khi mặt trời lấp ló sau ngọn núi xa xa. Chẳng cần ai gọi, cứ vào giờ đó là Trân tỉnh giấc, vệ sinh cá nhân xong, Trân nấu ăn sáng cho cả nhà, sau đó em cho bò ăn.
Nghỉ hè, Trân được bà nội và bố mẹ giao toàn quyền chăm sóc 13 con bò. Cho bò ăn xong, Trân tranh thủ đi cắt cỏ đến gần trưa, em trở về nhà nấu cơm chờ bố mẹ về ăn. Đầu giờ chiều, Trân đi thả bò ở đồi cỏ cách nhà khá xa đến hơn 6 giờ chiều em mới trở về nhà.
Phan Bảo Trân chia sẻ: Năm tới em vào lớp 9. Những công việc này em được bố mẹ dạy làm từ rất sớm, vì nhà neo người nên em phải giúp đỡ bố mẹ quán xuyến việc gia đình. Nhưng em không thấy vất vả, ngược lại rất vui khi nhìn thấy đàn bò lớn lên từng ngày. Mẹ hứa thưởng cho em một cây đàn nếu như em chăm sóc tốt đàn bò. Đó cũng là động lực để em làm tốt công việc của mình.
Thào Thị Yến chuẩn bị vào lớp 5 nhưng em đã biết làm nhiều việc giúp đỡ chú thím. Bố mẹ mất sớm, Yến ở với bà nội và chú thím trong căn nhà nhỏ trên đỉnh thôn Phìn Giàng, xã Bảo Nhai.
Mùa hè của Yến thật ý nghĩa khi em có nhiều thời gian bên bà nội - người luôn cưu mang, bao bọc, chở che, xoa dịu đi những bất hạnh của cuộc đời Yến. Mỗi ngày Yến quấn quýt bên bà, cùng bà cho gà ăn, nhặt trứng, thả trâu, quét dọn nhà cửa, nấu ăn chờ chú thím về. Yến và các em - con của chú thím, thường phân công nhau mỗi người đảm nhận một việc để hoàn thành sớm nhất trước khi chú thím trở về.
Chú thím của Yến làm nông nghiệp quanh năm vất vả trên nương, nhà đông con lại nuôi thêm Yến nên cuộc sống rất khó khăn. Vì vậy, Yến luôn cố gắng học tốt, thời gian nghỉ hè tranh thủ giúp chú thím làm việc nhà, chăn trâu, thu hoạch nông sản.
Thào Thị Yến cho biết: Những công việc em làm trong kỳ nghỉ hè không hề vất vả, em thấy rất vui khi giúp đỡ được bà và chú thím. Thực ra, với những đứa trẻ vùng cao như chúng em, có lẽ được nhiều trải nghiệm thú vị ngày hè hơn các bạn thành phố. Chúng em được thỏa thích đùa nghịch giữa không gian thiên nhiên rộng lớn, được hái quả rừng, chúng em còn sáng tạo ra rất nhiều trò chơi vui vẻ khiến nhiều bạn ở thành phố phải ao ước. Nhưng em cũng ước một lần được đi khu vui chơi, đi bể bơi như các bạn.
Còn với Thào A Thắng, thôn Sa Pả, xã Mường Khương, mùa hè là khoảng thời gian em và các bạn trong thôn thỏa sức lang thang ở những vườn sa nhân hay lên rừng tìm tổ chim, tổ chuột.
Mấy đứa trẻ trong thôn còn theo bố mẹ lên nương làm cỏ lạc, nghe ông nội kể chuyện về sự tích của từng loài cây, phiến đá trong thôn. Thắng còn biết giúp mẹ nấu cơm, rửa bát, cho gà ăn - đó là những công việc mà bất cứ đứa trẻ vùng cao nào cũng có thể làm tốt trong kỳ nghỉ hè.
Ngày hè của trẻ em vùng cao dù không đủ đầy về vật chất nhưng lại đầy ắp thú vị. Chính những trải nghiệm ngày hè là bài học giáo dục trẻ em vùng cao trưởng thành, rèn luyện đức tính chăm chỉ, yêu lao động, hiếu thảo giúp đỡ bố mẹ. Kỷ niệm ngày hè ý nghĩa sẽ nuôi dưỡng tâm hồn những đứa trẻ vùng cao để lớn lên chúng trở thành công dân tích cực góp sức xây dựng quê hương.
