Với phương châm khách quan, tỉ mỉ, chính xác và nhanh chóng, công việc của lực lượng đặc biệt này trở thành “chìa khóa” giúp các đơn vị điều tra mở ra “cánh cửa sự thật”. Họ là lực lượng kỹ thuật hình sự.
Đêm một ngày cận kề tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, người người, nhà nhà hối hả, tất bật, thế nhưng phòng làm việc của Thượng tá Bùi Mạnh Tài, Trưởng Phòng Kỹ thuật hình sự (Công an tỉnh Lào Cai) vẫn sáng đèn. Do đặc thù công việc nên Phòng Kỹ thuật hình sự phải bố trí cán bộ, chiến sĩ trực 24/24 giờ. Con người và phương tiện luôn sẵn sàng, bất kể ngày hay đêm, mưa hay nắng, khi nhận lệnh là khẩn trương lên đường làm nhiệm vụ. “Tuy gian nan, vất vả nhưng chúng tôi luôn nhận thức rõ vinh dự và trách nhiệm được giao”, Thượng tá Bùi Mạnh Tài chia sẻ về kế hoạch trực tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 của đơn vị.
Trong các vụ án, kết quả giám định dấu vết, vật chứng là bằng chứng khoa học duy nhất giúp cơ quan điều tra có định hướng đúng để phá án thành công. Do đó, khám nghiệm hiện trường là hoạt động được tiến hành đầu tiên ngay sau khi cơ quan điều tra tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm. Việc tiếp cận hiện trường càng sớm thì càng có ý nghĩa quan trọng cho việc phá án. Trong nhiều trường hợp, kết quả khám nghiệm là căn cứ duy nhất để chứng minh tội phạm, buộc đối tượng phải cúi đầu nhận tội.
Gần đây nhất là vụ án giết người, cướp tài sản tại phường Ô Quý Hồ (thị xã Sa Pa), đối tượng đã dùng đá ở ven đường đánh, đập nhiều lần vào đầu khiến nạn nhân tử vong. Sau đó, đối tượng lấy cắp tài sản và giấu nạn nhân vào sau tảng đá ở ta-luy âm rồi rời hiện trường. Ngay khi nhận được tin báo, Phòng Kỹ thuật hình sự đã cử cán bộ nhanh chóng đến hiện trường khám nghiệm, thu thập dấu vết, phục vụ điều tra, phá án. Tuy nhiên, nơi khám nghiệm hiện trường ở gần ta-luy dựng đứng, nhiều cây cối, mưa phùn vào ban đêm… gây nhiều khó khăn cho việc thu thập chứng cứ phạm tội của hung thủ. Bằng quyết tâm, không ngại khó, ngại khổ, cán bộ kỹ thuật hình sự đã tỉ mỉ truy tìm dấu vết hung thủ để lại. Sau 48 giờ điều tra, Công an tỉnh Lào Cai đã bắt được kẻ thủ ác là Lò Văn Ngân, sinh năm 1988, trú tại xã Nà Tăm, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu về hành vi giết người, cướp tài sản.
Không được nhiều người biết đến như những lực lượng khác, trong khi công việc của lực lượng cảnh sát kỹ thuật hình sự cũng không kém phần vất vả, gian nan. Đặc biệt, Lào Cai là địa bàn vùng cao biên giới, địa hình đồi núi chia cắt, nên công việc của cán bộ kỹ thuật hình sự càng khó khăn hơn. Có những vụ án xảy ra ở nơi núi cao, rừng sâu, muốn đến hiện trường chỉ có cách duy nhất là đi bộ. Ngoài những khó khăn về địa lý, địa hình còn là sự khác biệt về phong tục, tập quán của người bản địa.
Một cán bộ Phòng Kỹ thuật hình sự nhớ lại lần cùng các đồng đội đi khám nghiệm hiện trường tại rừng cao su ở xã Thái Niên (huyện Bảo Thắng). Ban đầu, Phòng Kỹ thuật hình sự nhận được tin báo đây là vụ án giết người, tuy nhiên, trong quá trình khám nghiệm hiện trường, đánh giá các dấu vết… nhận thấy đây là vụ tự tử. Điều đáng nói, trong quá trình tiếp cận hiện trường, đội khám nghiệm đã phải đi bộ xuyên rừng 13 cây số. Trong khi đó, đội chỉ có 5 thành viên, phải “cõng” theo hơn 200 kg hành lý, trang - thiết bị khám nghiệm hiện trường, gồm vali khám nghiệm, đèn chiếu sáng, hệ thống máy, thiết bị phát hiện dấu vết ẩn… đi trên đường đồi dốc, trơn trượt, mưa lạnh... Gạt qua tất cả vất vả, cán bộ, chiến sĩ của Phòng Kỹ thuật hình sự vẫn làm tròn nhiệm vụ, góp phần quan trọng vào công tác điều tra, phá án cùng với các lực lượng khác.
Lào Cai vốn là địa bàn phức tạp về ma túy, nhiều vụ án có số lượng hàng trăm bánh heroin, hàng trăm nghìn viên ma túy tổng hợp bị bắt giữ... Ngoài việc phải tiếp xúc với hóa chất, các mẫu ma túy độc hại, phức tạp, cán bộ, chiến sĩ còn phải chạy đua với thời gian để có kết quả sớm nhất. Có những vụ án phải chia kíp, làm khám nghiệm ngoài giờ để chuyển kết luận sớm nhất cho đơn vị điều tra... Điển hình như vụ án đưa và nhận hối lộ tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới số 24.01D. Đây là vụ việc có dấu vết tội phạm chủ yếu trên không gian mạng. Khi khám nghiệm hiện trường, thu thập dấu vết, các kỹ thuật viên đã tiến hành tỉ mỉ, thận trọng, khoa học, đảm bảo dấu vết không bị mất, bị phá hủy…
Trong năm qua, Phòng Kỹ thuật hình sự (Công an tỉnh) đã khám nghiệm hiện trường khoảng 565 vụ án, vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp; phát hiện, thu thập 456 loại dấu vết, trong đó có nhiều dấu vết quan trọng để giải quyết vụ án, vụ việc. 100% vụ việc khám nghiệm đều thu được dấu vết quan trọng, có giá trị truy nguyên cao, phục vụ tốt công tác điều tra, truy tố, xét xử tội phạm.
Chưa đồng chí nào có kỳ nghỉ lễ, tết trọn vẹn bên gia đình. Chúng tôi sẵn sàng hy sinh niềm vui riêng để đổi lấy sự bình yên cho mọi người, mọi nhà.
Trên trận tuyến bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội ngày càng cam go, quyết liệt, phía sau những chiến công của lực lượng cảnh sát điều tra là sự đóng góp, nỗ lực không mệt mỏi của lực lượng kỹ thuật hình sự, vì cuộc sống bình yên của Nhân dân.
